ประสบการณ์อันยาวนานในวงการเทคโนโลยี ทำให้ คุณอัศวรรณ์ เรืองชู กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซิสทรอนิกส์ จำกัด มองเห็นรูปแบบการเปลี่ยนแปลงบางอย่างซ้ำๆ
ตั้งแต่กล้องวงจรปิดที่พัฒนาจากอุปกรณ์บันทึกภาพไปสู่ระบบอัจฉริยะ จนถึงโดรนที่ขยายบทบาทจากการถ่ายภาพมาสู่การสำรวจและปฏิบัติงานจริงในภาคเกษตร
ถึงขั้นที่วันนี้เกษตรกรสามารถใช้โดรนบินหว่านปุ๋ยในพื้นที่เพาะปลูกได้แล้ว วิวัฒนาการดังกล่าวสะท้อนว่า เทคโนโลยีไม่ได้เปลี่ยนเพียงตัวอุปกรณ์ แต่ยังเปลี่ยนกระบวนการทำงานและสิ่งที่มนุษย์ไม่จำเป็นต้องลงมือทำเอง
และนี่คือเหตุผลที่การมาถึงของ Physical AI และ Humanoid Robotics ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงภาพของอนาคตอันห่างไกล
ภาพ : อัศวรรณ์ เรืองชู กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซิสทรอนิกส์ จำกัด
คำถามไม่ใช่ “หุ่นยนต์จะมาแทนคนหรือไม่” แต่คือ “งานใดไม่ควรให้คนทำ”
ในมุมของคุณอัศวรรณ์ หุ่นยนต์ไม่ได้เข้ามาแย่งงานมนุษย์ แต่เข้ามารับช่วงงานที่คนไม่ควรต้องเสี่ยงหรือเสียเวลาทำ ไม่ว่าจะเป็น งานซ้ำที่ใช้แรงกายสูง งานในพื้นที่ที่มีอุณหภูมิสูงหรือต่ำเกินไป พื้นที่ที่มีสารเคมี หรือจุดที่เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ ซึ่งล้วนส่งผลต่อความปลอดภัยของพนักงาน ต้นทุนแรงงาน และความต่อเนื่องของธุรกิจ
เมื่อเทคโนโลยีเข้ามารับผิดชอบงานเหล่านี้ คนจึงมีโอกาสขยับไปสู่งานที่ต้องใช้ความเข้าใจและวิจารณญาณมากขึ้น ทั้งการควบคุมระบบ วิเคราะห์ข้อมูล ตัดสินใจ แก้ปัญหา และพัฒนากระบวนการทำงานให้ดีขึ้น
สำหรับ SME การเริ่มต้นไม่จำเป็นต้องหมายถึงการลงทุนซื้อหุ่นยนต์ทันที แต่ควรเริ่มจากการสำรวจว่า งานใดกินเวลามาก ทำซ้ำบ่อย เกิดข้อผิดพลาดง่าย หรือเสี่ยงเกินกว่าจะให้คนรับผิดชอบ แล้วจึงเลือกใช้ระบบอัตโนมัติ ซอฟต์แวร์ หรือ AI ให้เหมาะกับปัญหา
เพราะเป้าหมายไม่ใช่การลดบทบาทของคน แต่คือการนำเวลาความสามารถของคนกลับมาใช้กับงานที่ปลอดภัยและสร้างคุณค่าได้มากกว่าเดิม
จากฮาร์ดแวร์สู่ซอฟต์แวร์ หัวใจที่ทำให้หุ่นยนต์ทำงานได้จริง
หุ่นยนต์ Humanoid อาจมีรูปร่าง แขน และขาที่ออกแบบมาให้ทำงานแทนมนุษย์ แต่ตัวหุ่นยนต์เป็นเพียงฮาร์ดแวร์ ซึ่งปัจจุบันไทยยังต้องพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ
สิ่งสำคัญกว่าคือ การพัฒนาซอฟต์แวร์หรือโปรแกรมให้หุ่นยนต์สามารถทำงานได้จริง และเหมาะกับพื้นที่ กระบวนการ และลักษณะงานของแต่ละธุรกิจ
นี่คือโอกาสของผู้ประกอบการไทยที่ไม่จำเป็นต้องผลิตหุ่นยนต์ขึ้นเองทั้งหมด แต่สามารถใช้ความเข้าใจหน้างานมาพัฒนาซอฟต์แวร์ ออกแบบ Workflow และเชื่อมต่อหุ่นยนต์เข้ากับระบบเดิม เพราะคุณค่าที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่รูปร่างหรือความล้ำสมัยของหุ่นยนต์ แต่อยู่ที่การทำให้เทคโนโลยีนั้นแก้ปัญหาและสร้างผลลัพธ์ให้ธุรกิจได้จริง
ลงทุนในเทคโนโลยี ต้องควบคุมความเสี่ยงด้านต้นทุน
สำหรับซิสทรอนิกส์ซึ่งต้องนำเข้าอุปกรณ์และเทคโนโลยีจากต่างประเทศ ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนส่งผลโดยตรงต่อต้นทุนสินค้าและโครงการ
“บริษัทใช้แพลตฟอร์มธุรกรรมระหว่างประเทศและบริการจองอัตราแลกเปลี่ยนของธนาคารไทยพาณิชย์เป็นเครื่องมือช่วยกำหนดต้นทุนล่วงหน้า ลดความไม่แน่นอนจากค่าเงิน และวางแผนการเงินได้ชัดเจนขึ้น”
ประสบการณ์ของซิสทรอนิกส์สะท้อนว่า การลงทุนในเทคโนโลยีไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะสมเท่านั้น แต่ต้องบริหารต้นทุนและความเสี่ยงทางการเงินควบคู่กัน
เพราะการมองเห็นต้นทุนได้ชัดเจนตั้งแต่ต้น ช่วยให้ธุรกิจประเมินความคุ้มค่า กำหนดราคาขาย และรักษาสภาพคล่องได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
เมื่อเทคโนโลยีทำงานได้มากขึ้น คนต้องสร้างคุณค่าให้สูงกว่าเดิม
Physical AI ไม่ได้เป็นเพียงวาระของฝ่ายเทคโนโลยี แต่เกี่ยวข้องกับผู้บริหาร ฝ่ายทรัพยากรบุคคล และพนักงานทุกระดับ เพราะเมื่อเครื่องจักรสามารถรับช่วงงานที่ทำซ้ำหรือคาดการณ์ได้ บทบาทของคนย่อมต้องเปลี่ยนตามไปด้วย
คนทำงานอาจไม่จำเป็นต้องเขียนโปรแกรมขั้นสูงได้ทุกคน แต่ควรรู้ว่าจะตั้งคำถามกับ AI อย่างไร ใช้เครื่องมือให้เหมาะกับงาน ตรวจสอบความถูกต้องของผลลัพธ์ และสังเกตความผิดปกติที่ระบบอาจมองข้าม
ขณะที่องค์กรควรเริ่มทำ Skill Mapping เพื่อประเมินว่าทักษะใดจำเป็นต้องพัฒนา งานส่วนใดสามารถใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วย และพนักงานจะเปลี่ยนผ่านไปสู่บทบาทใหม่ได้อย่างไร
การแข่งขันในยุค Physical AI จึงอาจไม่ได้ตัดสินกันที่ใครมีหุ่นยนต์ก่อน แต่อยู่ที่ใครเข้าใจปัญหาของธุรกิจตนเองมากกว่า และสามารถเตรียมคน กระบวนการ ระบบ และความพร้อมทางการเงินให้เดินไปในทิศทางเดียวกันได้
การเริ่มต้นอาจไม่จำเป็นต้องมาจากหุ่นยนต์หนึ่งตัว แต่อาจเริ่มจากการที่ผู้บริหารกลับไปมององค์กรของตนเองใหม่ว่า
งานใดกำลังใช้เวลาของคนไปกับสิ่งที่ไม่สร้างคุณค่า งานใดมีความเสี่ยงเกินกว่าจะปล่อยให้มนุษย์รับผิดชอบ และงานใดที่เทคโนโลยีสามารถเปิดโอกาสให้คนคิด ตัดสินใจ และพัฒนาธุรกิจได้มากกว่าเดิม
เพราะผู้ชนะในยุค Physical AI อาจไม่ใช่องค์กรที่มีเทคโนโลยีมากที่สุด แต่คือองค์กรที่รู้ชัดที่สุดว่าจะใช้เทคโนโลยีทำอะไร และจะทำให้คนสร้างคุณค่าได้มากกว่าเดิมอย่างไร





