เลือกตั้งไทยเมื่อไหร่ ตามคำแถลงการณ์ร่วมไทย-สหรัฐ?

เลือกตั้งไทยเมื่อไหร่ ตามคำแถลงการณ์ร่วมไทย-สหรัฐ?

การวิเคราะห์ผลการไปพบประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของนายกฯประยุทธ์ จันทร์โอชาเมื่อวันที่ 2 ต.ค.ที่ผ่านมา

นอกจากจะฟังคำให้สัมภาษณ์และภาษากายของผู้นำทั้งสองแล้วที่สำคัญจะต้องอ่านระหว่างบรรทัดของแถลงการณ์ร่วมยาวเกือบ 3 หน้าที่น่าสนใจอย่างยิ่ง

หัวข้อสำคัญ ๆ ที่ระบุในเอกสารทางการฉบับนี้มีประเด็นที่ควรแก่การวิเคราะห์เพื่อตีความว่าความสัมพันธ์ของสองประเทศจะเดินหน้าไปอย่างไรในเมื่อทรัมป์ประกาศตั้งแต่ขึ้นมารับตำแหน่งว่าจะเลิก TPP (Trans Pacific Partnership) และ Pivot to Asia (ปักหมุดเอเชีย) ที่อดีตประธานาธิบดีบารัก โอบามาเคยวางแนวทางเป็นนโยบายหลัก

ที่ไม่ได้เขียนไว้ในแถลงการณ์ร่วม แต่นายกฯไทยบอกว่าเป็นนโยบายที่สอดคล้องกันของสองผู้นำคือ

เลือกตั้งไทยเมื่อไหร่ ตามคำแถลงการณ์ร่วมไทย-สหรัฐ?

ทรัมป์มีนโยบาย America First นายกฯประยุทธ์ก็ย่อมจะต้องเดินทางแนว Thailand First

แปลว่าทุกประเทศย่อมจะต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ของตนเป็นหลัก หากจะเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีต่อกันจริง ๆ ก็ต้องให้ผลประโยชน์ของสองประเทศมีความสอดคล้องต้องกันจนเป็นสูตร win-win ที่ทั้งสองได้ประโยชน์ไม่น้อยกว่ากัน

หัวข้อที่อยู่ในความสนใจของคนไทยเรื่องหนึ่งคือนายกฯไทยกับประธานาธิบดีสหรัฐได้คุยกันเรื่องการเมืองไทยอย่างไร

ข่าวที่ออกมาจากวอชิงตันบอกว่านายกฯประยุทธ์ได้ให้สัมภาษณ์ว่า

“...ได้แจ้งกับประธานาธิบดีทรัมป์ว่าในการเดินหน้าตามหลักประชาธิปไตยสากลนั้นจะเป็นไปตามโรดแมพ ในปีหน้า เราจะประกาศวันเลือกตั้งออกมา โดยไม่มีการเลื่อนใด ๆ ทั้งสิ้น เมื่อประกาศแล้วก็จะมีกรรมวิธีของการเลือกตั้ง คือนับไปอีก 150 วันตามกฎหมายหลังประกาศ ยืนยันว่าจะประกาศเลือกตั้งปีหน้าแน่นอน ซึ่งประธานาธิบดีทรัมป์ไม่ได้ถามเรื่องการเลือกตั้ง แต่ได้แสดงความเชื่อมั่นออกไป เพราะไม่ได้ปกปิดใคร ไม่ได้บิดเบือนอย่างที่หลายคนกล่าวอ้าง พูดเช่นนี้โดยตลอด”

หลังจากข่าวชิ้นนี้ออกมาก็มีการตีความจากบางคนในประเทศไทยว่านายกฯไม่ได้บอกว่า “จะมีการเลือกตั้งปีหน้า” เป็นเพียงบอกว่า จะประกาศวันเลือกตั้งในปีหน้าซึ่งอาจจะเป็นไปได้ว่าวันเลือกตั้งที่จะประกาศในปีหน้าอาจจะไม่ได้อยู่ในปีหน้าก็ได้

ทรัมป์คงไม่ได้ถามย้ำกับนายกฯประยุทธ์ในรายละเอียดว่าตกลงวันเลือกตั้งจะอยู่ในปีหน้าแน่นอนหรือไม่เพราะผู้นำสหรัฐคนนี้คงไม่ได้มีความสนใจรายละเอียดถึงขั้นว่าเลือกตั้งในไทยจะเป็นวันไหน เพราะที่เขาตอกย้ำมากคือให้ประเทศไทยซื้อสินค้าจากสหรัฐเพิ่มขึ้นเพื่อลดดุลการค้าที่ไทยได้เปรียบอยู่

เมื่ออยากรู้ว่านายกฯไทยกับประธานาธิบดีสหรัฐเข้าใจเรื่องนี้ตรงกันอย่างไร ก็ต้องไปดูภาษาที่ใช้ในแถลงการณ์ร่วมอย่างเป็นทางการ

ข้อความที่เป็นภาษาอังกฤษ (ซึ่งเป็นภาษาที่ทรัมป์เข้าใจได้) ในเอกสารนั้นอยู่ที่ข้อ 8 นั้นอ่านว่า

“Recognizing Thailand’s strategic importance to the United States and the region, President Trump welcomed Thailand’s commitment to the Roadmap, which, upon completion of relevant organic laws as stipulated by the Constitution, will lead to free and fair elections in 2018. The two leaders also recognized the importance of protecting and promoting human rights and fundamental freedoms.”

อ่านวรรคนี้แล้วก็ต้องเข้าใจว่าทั้งสองผู้นำเข้าใจตรงกันว่าจะมีการเลือกตั้งภายในปี 2018 คือปีหน้า

และการเลือกตั้งในปีหน้านี้เป็น พันธะผูกพันต่อโรดแมพ ของประเทศไทยด้วย

จะตีความตามที่มีการวิเคราะห์จากบางคนว่า “ประกาศวันเลือกตั้งในปีหน้า” ซึ่งไม่จำเป็นต้องให้มีการจัดการเลือกตั้งในปีหน้าคงไม่ได้

ส่วนในทางปฏิบัติจะเป็นอย่างไรเป็นอีกเรื่องหนึ่ง อเมริกาภายใต้การนำของทรัมป์จะจริงจังกับเรื่องวันเลือกตั้งของไทยเท่ากับโอบามาหรือไม่ก็ต้องดูกันต่อไปเช่นกัน

ผมเพียงแต่เอาถ้อยคำที่เขียนเป็นลายลักษณ์อักษรของแถลงการณ์ร่วมมาพิเคราะห์ให้ได้รับทราบกันเท่านั้น