ก้าวย่างลับๆ ในเอเชียอาคเนย์ของนักการทูตมะกันต่อเปียงยาง

เป็นความเคลื่อนไหวที่น่าสนใจไม่น้อย

 

เพราะนักการทูตมะกันเชื้อสายเกาหลีคนนี้มีบทบาทสำคัญในภูมิภาคนี้แม้จะทำงานส่วนใหญ่อยู่เบื้องหลัง

 

โยเซฟ ยูน เคยเป็นเอกอัครราชทูตสหรัฐประจำมาเลเซีย ก่อนหน้านั้นเขาเคยเป็นที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจประจำสถานทูตสหรัฐฯในไทย

 

เขามีส่วนในการช่วยอดีตประธานาธิบดีบารัก โอบามาทำนโยบาย “ปักหมุดเอเชีย” (Pivot to Asia) ก่อนที่โดนัลด์ ทรัมป์จะเลิกเดินแนวทางนี้

 

ล่าสุด โยเซฟ ยูนเป็นผู้ไปเจรจาลับกับเกาหลีเหนือเพื่อให้ปล่อยตัวนักศึกษามะกันอ๊อตโต วอร์มเบียร์ที่ถูกเกาหลีเหนือตัดสินจำคุก และเมื่อได้ข่าวว่าเขาป่วยหนัก จึงขอให้เปียงยางปล่อยตัว แต่ก็เสียชีวิตที่บ้านในช่วงไม่ถึงหนึ่งสัปดาห์

 

ก่อนหน้านี้มีข่าวซุบซิบในแวดวงการทูตว่าเขาอาจมาเป็นเอกอัครราชทูตสหรัฐประจำไทยด้วยซ้ำไป

 

เขามีบทบาทสำคัญในการผลักดันให้พม่าก้าวพ้นระบบทหารมาสู่การเลือกตั้ง และแวะเวียนมาย่างกุ้งอย่างเงียบ ๆ ครั้งนี้เชื่อกันว่าเพื่อที่จะมากดดันให้พม่าหยุดการค้าขายทั้งทางตรงและทางอ้อมกับเกาหลีเหนือโดยสิ้นเชิง

 

โดยทางการแล้ว ทูตโยเซฟ ยูนมาสิงคโปร์ครั้งนี้เพื่อร่วมประชุม Northeast Asia Cooperation Dialogue

 

สหรัฐเชื่อว่าทั้งพม่าและสิงคโปร์ยังซื้อขายอาวุธกับเกาหลีเหนืออย่างลับ ๆ แม้ว่าโดยทางการแล้วสองประเทศนี้จะอ้างว่าให้ความร่วมมือกับอเมริกาและทำตามมติการคว่ำบาตรเปียงยางอย่างดีก็ตาม

 

เมื่อต้นปีนี้ รายงานของสหประชาชาติชุดหนึ่งบอกว่าบริษัทแห่งหนึ่งที่ใช้ชื่อ Pan Systems Pyongyang ใช้เครือข่ายอันกว้างขวางที่มีอยู่ในจีน, อินโดนีเซีย, มาเลเซีย, สิงคโปร์และตะวันออกกลางเป็นช่องทางหลบเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่อเกาหลีเหนือ

 

ผู้จัดการของบริษัทนี้ที่สิงคโปร์อ้างว่า Pan Systems Singapore เพียงใช้ชื่อนี้ในการทำธุรกิจเท่านั้น แต่จริง ๆ แล้วเกาหลีเหนือทำมาค้าขายด้วยตัวเองทั้งสิ้น

 

อีกกรณีหนึ่งที่เปิดเผยเมื่อสามปีก่อนคือบริษัทจดทะเบียนในสิงคโปร์ชื่อ Chinpo Shipping Company ถูกตั้งข้อหาทำธุรกิจเถื่อนกับบริษัทเกาหลีเหนือที่ชื่อ Ocean Maritime Management Company อันเป็นการละเมิดมติสหประชาชาติ

 

ก่อนหน้าการเลือกตั้งปี 2015 ผู้นำทหารพม่าสั่งซื้ออาวุธและเทคโนโลยีทางทหารจากเปียงยางไม่น้อย

 

ทุกวันนี้ วอชิงตันก็เชื่อว่านายทหารพม่ายังมีความสัมพันธ์กับรัฐบาลเกาหลีเหนืออยู่ในระดับหนึ่ง จึงเป็นหน้าที่ของนักการทูตพิเศษมะกันคนนี้ที่จะต้องมาส่งสัญญาณชัดเจนว่าเปียงยางเป็นภัยคุกคามต่อโลก การทดลองขีปนาวุธล่าสุดถือเป็นการท้าทายที่ทุกประเทศที่เป็นเพื่อนกับอเมริกาต้องร่วมมือกันตัดท่อน้ำเลี้ยงของประเทศนั้น

 

สหรัฐฯเพิ่งประกาศว่าได้ตัดเส้นทางการเงินระหว่างธนาคารของสหรัฐกับธนาคาร Dandong Bank ของจีนเพราะเชื่อว่าธนาคารแห่งนี้ยังติดต่อทำมาค้าขายกับระบบการเงินของเกาหลีเหนืออยู่

 

จีนไม่ได้ต่อว่าสหรัฐฯอย่างเปิดเผย แต่ก็ได้แสดงความไม่พอใจด้วยวิธีการอื่น ๆ เช่นโฆษกกระทรวงต่างประเทศจีนได้ออกมาบอกว่าสหรัฐฯจะต้องเลิกเชื่อในทฤษฎี “ความรับผิดชอบของจีน” (China Responsibility Theory) เสียที

 

แปลว่าปักกิ่งกำลังบอกว่าสหรัฐฯต้องเลิกการโยนอะไร ๆ ที่เลวร้ายใส่จีนได้แล้ว เพราะปัญหาเกาหลีเหนือไม่ใช่หน้าที่ของจีนที่จะต้องเป็นคนแก้ไขประเทศเดียว ทุก ๆ ชาติจะต้องร่วมมือกันกดดันเปียงยาง

 

ที่จีนต้องออกมาตอบโต้เพราะทั้งประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์, รัฐมนตรีต่างประเทศเร็กซ์ ทิลเลอร์สันและทูตสหรัฐประจำสหประชาชาตินิกกี้ เฮลีย์ออกมาพูดหลายครั้งว่าจีนไม่ “เอาจริง” กับการกดดันเกาหลีเหนือ เหมือนปากว่าตาขยิบกับเพื่อนเก่าประเทศนี้

 

มีหรือที่จีนจะยอมให้การกล่าวหาเรื่องนี้ผ่านไปง่าย ๆ

 

เรื่องของเรื่องจึงทำให้เกิดความระหองระแหงระหว่างจีนกับสหรัฐลึก ๆ แม้ว่าโดยทางการแล้วทั้งทรัมป์กับสีจิ้นผิงจะพยายามแสดงความพึงพอใจระหว่างกัน

 

กระทรวงต่างประเทศสหรัฐเพิ่งประกาศห้ามคนอเมริกันไปเกาหลีเหนือหลังจากที่นักศึกษาอเมริกันที่ถูกจำคุกในเกาหลีเหนือได้รับการปล่อยตัวและกลับไปตายที่บ้าน

 

แม้รัฐบาลเกาหลีใต้จะเสนอพร้อมเจรจาทางทหารกับเกาหลีเหนือ แต่ก็ไม่มีคำตอบจากเปียงยาง

 

เปียงยางเงียบอย่างผิดสังเกต ซึ่งแปลว่าคงจะกำลังมีอะไรคุกรุ่นใต้ผิวน้ำที่ดูเหมือนราบเรียบเงียบสงัดขณะนี้