การวัดผลและการปฏิรูปครูอาจารย์

ทำให้ครูสอนนักเรียนแบบท่องจำเพื่อให้นักเรียนทำคะแนนได้ดีจะได้มีโอกาสเข้ามหาวิทยาลัยได้ จะปฏิรูปครูและการสอนได้ต้องปฏิรูปการวัดผลให้มีเป้าหมายเพื่อช่วยพัฒนาการเรียนรู้ของเด็ก ไม่ใช่การพิพากษาตัดสินในระบบแพ้คัดออก

  ในชั้นประโยค เช่น ป.6 ม.3 ม.6 และระบบคัดคนเข้าเรียนต่อระดับวิทยาลัย มหาวิทยาลัย ควรจะเปลี่ยนแปลงเป็นการวัดผลผู้เรียนแบบใหม่ที่เน้นการคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์ ประยุกต์ใช้เป็น แทนการวัดผลแบบเน้นการจดจำข้อเท็จจริง ซึ่งเป็นองค์ความรู้ที่มีข้อจำกัด คนไทยจึงแก้ปัญหาและแข่งขันสู้ชาติอื่นที่ระบบการศึกษาดีกว่าเราได้น้อย เพราะคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา ไม่ค่อยเป็น

ปัญหาเรื่องการเรียนแบบแพ้คัดออกและสอบแข่งขันกันเข้ามหาวิทยาลัย นำไปสู่อีกหลายปัญหา เช่นกวดวิชา หมกหมุ่นแต่การสอบ ความเครียด แข่งขันที่ไม่เป็นธรรม การที่กระทรวงศึกษาจะเปลี่ยนวิธีคัดเลือกคนเข้าเรียนมหาวิทยาลัยใหม่ ที่คล้ายเอนทรานซ์แบบเดิมในปี 2561 จะลดปัญหา แค่ช่วยให้นักเรียนสอบน้อยครั้งลง เสียค่าใช้จ่ายลดลง แต่ข้อสอบก็ยังเป็นปรนัยเน้นท่องจำแบบเดิม การกวดวิชาและปัญหาอื่นคงไม่ได้แก้ จริงๆ แล้วควรแก้ไขตัวเนื้อหาการสอบวัดผล และแก้ไขปัญหาคุณภาพการจัดการศึกษาหลายข้ออย่างเป็นระบบองค์รวม รวมทั้งการปฏิรูปวิทยาลัยและมหาวิทยาลัยด้านอาชีวะ เทคนิค เพื่อที่ผู้เรียนระดับมัธยมจะได้มีทางเลือก ไม่จำเป็นว่านักเรียนส่วนใหญ่ต้องไปมุ่งเรียนสายสามัญและมุ่งเรียนกวดวิชาเพื่อสอบแข่งขันเข้ามหาวิทยาลัย

การวัดผล ไม่ควรเน้นการจดจำเนื้อหา แม้การเรียนรู้หลายเรื่องต้องใช้ความจำด้วย ก็ควรเป็นการจำแบบเชื่อมโยงและนำไปใช้งานได้ ไม่ใช่จำแต่ข้อเท็จจริงเป็นส่วนๆ ควรวัดผลส่วนหนึ่งด้วยการฝึกให้ผู้เรียนทำรายงาน โครงการ การเสนอรายงาน ส่วนการวัดผลด้วยการสอบปลายภาคควรตั้งคำถามและให้ผู้เรียนตอบบรรยายแบบอัตนัยด้วย การสอบแบบกึ่งปรนัยที่จัดโดยในโครงการ PISA ขององค์กร OECD ให้ผู้สอบอ่านข้อความและวิเคราะห์เพื่อเลือกตอบแบบปรนัยท้ายข้อความ มุ่งวัดความรู้/ทักษะแบบคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์ แก้ปัญหา เพื่อนำความรู้/ทักษะไปใช้งานในชีวิตจริงได้ กรรมการผู้ออกข้อสอบของเขามีเวลาเตรียมตัว มีการวิจัย และการออกแบบข้อสอบอย่างพิถีพิถัน ไม่ใช่แค่แต่งข้อสอบแบบปรนัยที่มีตัวเลือก ก ข ค ง ให้กาข้อที่ถูกจากความจำและความเข้าใจของตนเองแบบง่ายๆ

การจะปฏิรูปเปลี่ยนแปลงหลักสูตร วิธีการสอนการเรียนรู้ และวัดผลเป็นแบบใหม่ ต้องปฏิรูปฝึกอบรมครูอาจารย์ใหม่ทั้งหมด เพราะครูอาจารย์ส่วนใหญ่เรียนรู้มาแบบท่องจำ ไม่ได้เรียนรู้ในแนวคิด วิเคราะห์ ไม่ชอบอ่านหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ไม่มีความรักในการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งครูอาจารย์ส่วนใหญ่ไม่ความรู้หรือไม่สนใจวิธีสอนและประเมินผลแบบใหม่ ซึ่งเป็นการทำงานต่างไปจากการสอนบรรยายตามตำราแบบเดิม ต้องใช้แรงงานสมองทำงานเพิ่มขึ้น แต่ถ้าครูสนใจการเรียนรู้และพัฒนาตนเองให้ก้าวหน้าขึ้น

การปฏิรูปการสอนและการเรียนให้น่าสนใจและมีประสิทธิภาพขึ้น จะทำให้อาชีพครูเป็นงานที่ท้าทาย ที่น่าสนใจมากขึ้น เบื่อหน่ายในอาชีพการสอนลดลง ครูที่ตั้งใจสอนและสอนได้อย่างน่าสนใจ จะมีส่วนอย่างสำคัญที่จะช่วยให้นักเรียนลดความเบื่อหน่ายในการเรียนลง และทำให้บรรยากาศการเรียนรู้ดีขึ้นด้วย

โรงเรียนขนาดเล็กและขนาดกลางที่เป็นโรงเรียนส่วนใหญ่ที่มีคุณภาพต่ำ เพราะขาดแคลนครูที่เก่ง, ขาดงบประมาณและการช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ ต้องแก้ไขด้วยการเพิ่มงบประมาณและส่งเสริมคนเก่งไปทำงานเป็นครูใหญ่ในโรงเรียนเล็ก โดยคงได้เงินเดือนสูงตามความสามารถของบุคคล ไม่ใช่ให้เงินเดือนครูใหญ่ตามขนาดของโรงเรียน และควรให้เบี้ยกันดารแก่ครูที่สอนในชนบทห่างไกลด้วย และควรมีทีมศึกษานิเทศก์และผู้เชี่ยวชาญไปช่วยเหลือชี้แนะ

การเพิ่มงบประมาณอย่างเดียวอาจไม่ทำให้คุณภาพเพิ่มขึ้นเสมอไป ต้องกล้าทำแบบในสหรัฐ และประเทศอื่น คือหลังจากให้การอุดหนุนโรงเรียนที่มีคุณภาพต่ำเพิ่มแล้ว ต้องติดตามดูแลว่าผลงานทำงานของครูใหญ่และทีมงานในโรงเรียนนั้นดีขึ้นหรือไม่ ถ้ายังไม่ดีขึ้น ต้องเปลี่ยนครูใหญ่ เปลี่ยนครูที่มีคุณภาพต่ำ หรือเปลี่ยนรูปแบบการบริหารโรงเรียนนั้นไปให้เอกชนหรือกลุ่มผู้ปกครอง มูลนิธิเป็นผู้บริหารแทนไปเลย เพื่อทำให้โรงเรียนที่ยังมีปัญหาเรื่องการบริหารนั้นมีคุณภาพเพิ่มขึ้นให้ได้

การพัฒนาโรงเรียนขนาดกลางขนาดเล็กในต่างจังหวัดและในชุมชนแออัดในเมืองใหญ่ที่มีคุณภาพต่ำ ควรทำหลายวิธีพร้อมกันให้ครบวงจรอย่างเป็นระบบองค์รวม เช่นเพิ่มงบประมาณเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนการสอน เพิ่มครูที่มีคุณภาพโดยให้แรงจูงใจ เช่นเบี้ยกันดารหรือจัดระบบครูอาสาสมัครหมุนเวียนไปสอนโรงเรียนชนบทและชุมชนแออัดคนละ 2 ปี และให้ครูผู้นั้นได้ประกาศนียบัตรและสมัครไปทำงานที่อื่นได้

โครงการนี้ทำให้มีบัณฑิตที่จบใหม่ที่มีไฟแรงสมัครไปช่วยพัฒนาโรงเรียนที่มีคุณภาพต่ำกันมากขึ้น เมื่อพวกเขาได้ทำไปแล้ว 2 ปี ครูอาสาสมัครเหล่านี้มีจิตใจอาสาสมัครและได้มีประสบการณ์ผ่านงานยากลำบากมาแล้ว ข้อสำคัญคืออย่างน้อยทำให้เกิดมีระบบหมุนเวียนคือมีครูที่มีคุณภาพเข้าไปช่วยสอนในโรงเรียนที่ครูทั่วไป ไม่อยากไปทำงานประจำอยู่เสมอ เพื่อพัฒนาโรงเรียนในชนบทและชุมชนแออัดให้มีคุณภาพไม่ห่างไกลจากโรงเรียนมีชื่อเสียงมากเกินไปในเมือง