ปฏิรูประบบ 30 บาท หรือเอาแบบเดิมๆ

การเรียกร้องสิทธิเสมอภาคในการได้รับสิทธิ 30 บาท โดยไม่รู้ว่า ปัจจุบันนี้การรักษาผู้ป่วยในระบบ 30 บาท มันด้อยคุณภาพเพราะงบประมาณไม่พอใช้ สปสช.จึงจำกัดยาและการรักษา ทำให้ผู้ป่วยไม่ได้รับการรักษาตามมาตรฐาน

มีโรงพยาบาลไหนของกระทรวงสาธารณสุขได้รับประกาศนียบัตรรับรองคุณภาพมาตรฐานบ้าง?

และทำไมโรงพยาบาลเอกชนถึงเจริญรุ่งเรืองเฟื่องฟู? เพราะประชาชนที่มีสิทธิ 30 บาท ที่พอมีเงินอยู่บ้าง (20 ล้านใน 48 ล้านคน) หนีไปใช้บริการ รพ.เอกชน

และระบบการส่งต่อผู้ป่วยตามสิทธิล่าช้า ทำให้บางครั้งผู้ป่วยอาการทรุดหนักหรือตายก่อนจะไปถึงโรงพยาบาลตามสิทธิ ถามว่าสิทธิ/ความเสมอภาคในการเสียภาษีมีหรือไม่? คนรวยจ่ายภาษีรายได้ในอัตราสูงกว่าคนไม่รวยและคนจนไม่ต้องจ่ายภาษีรายได้ ความเสมอภาคคือทุกคนจ่ายภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราเดียวกันในการซื้อสินค้า

แต่ความเสมอภาคอาจจะทำให้เกิดความไม่ยุติธรรม ความยุติธรรมคือสังคมควรช่วยเหลือเกื้อกูลผู้ด้อยโอกาส เช่น คนพิการ คนยากจน

ส่วนคนไม่ยากจนต้องร่วมรับผิดชอบตัวเอง ครอบครัวและสังคม

ไม่มีประเทศไหนที่จะให้ประชาชนทุกคนได้รับ “สิทธิรักษาฟรีอย่างเท่าเทียมกัน” เพราะงบประมาณจะไม่พอที่จะให้การรักษาพยาบาลมีคุณภาพและผู้ป่วยปลอดภัยมีผลลัพธ์การรักษาที่ดี ยกเว้นกลุ่มประเทศที่เก็บภาษีรายได้สูงมากๆ เช่นกลุ่มประเทศสแกนดิเนเวียที่เป็นรัฐสวัสดิการเต็มรูปแบบ เก็บภาษีรายได้สูงมากกว่า 40%

สำหรับไทย พยายามให้ฟรีแก่ประชาชน 48 ล้านคน แต่งบประมาณไม่พอทำให้ได้รักษาฟรีแต่คุณภาพต่ำ จึงบอกให้ประชาชนช่วยกันคิดว่าจะเอาการรักษาแบบด้อยคุณภาพแบบเดิม หรือจะให้รัฐบาลหาเงินมาใส่เพิ่มในระบบ 30 บาท จะเพิ่มทางอ้อมก็คือขึ้นอัตราภาษีรายได้ และ/หรือภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือเพิ่มทางตรง ให้ประชาชนร่วมจ่ายเข้ากองทุนแบบประกันสังคม หรือจะให้ประชาชนที่ไม่ยากจน ร่วมจ่ายในการใช้ระบบ 30 บาท

หรือประชาชนจะพอใจแต่รักษาฟรีแบบคุณภาพแย่ๆ แบบเดิม ก็ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจและความเข้าใจของประชาชน ทุกวันนี้ประชาชนคิดว่าได้รับการรักษาดีที่สุด รักษาทุกโรค จากระบบ 30 บาท แต่ความจริงคือ สปสช.กำหนดให้รักษาบางโรค ให้ยาบางชนิดรักษาบางอย่างเท่านั้น แต่โฆษณาว่า “รักษาทุกโรค” แต่ประชาชนไม่รู้

พวกหมอรู้ เพราะหมอถูกสั่งห้ามใช้ยาใหม่ อ้างว่ามันแพงแต่ยาใหม่บางชนิดมีคุณภาพรักษามะเร็ง รักษาโรคยุ่งยากซับซ้อนได้ผลดีกว่าระบบ 30 บาทในปัจจุบัน

มันเหมือนกับรัฐบาลให้ประชาชนนั่งรถเมล์ร้อนฟรี นั่งรถไฟชั้น 3 ฟรี ซึ่งมันพาประชาชนเดินทางถึงที่หมายปลายทางได้ แต่ 30 บาทให้รักษาฟรี แต่คุณภาพไม่ดีผู้ป่วยอาจจะหายจากโรคหรือหายไปจากโลกก่อนเวลาอันควร

ที่หมอทั้งหลายออกมาเรียกร้องก็คือ อยากให้มาตรฐานการบริการสาธารณสุข การรักษาผู้ป่วยดีมีคุณภาพ ป้องกันความเสียหายต่อสุขภาพของประชาชนป้องกันความตาย/พิการ โดยยังไม่ถึงเวลาหรือยังไม่สมควรตาย

------------------------

พญ.เชิดชู อริยศรีวัฒนา

กรรมการแพทยสภา

ที่ปรึกษากิติมศักดิ์กรรมาธิการสาธารณสุข สนช.