แค่เปลี่ยนกฎ ก็ปลดล็อกความคิดได้

บางครั้งการยึดติดกับแนวคิด วิธีการ และกฎกฏิกาที่กำหนดไว้แบบไม่ฟังใคร ไม่ปรับบ้างตามสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป หรือไม่พิจารณาซ้ำเมื่อมีข้อมูลใหม่ๆที่มีนัยสำคัญต่อผลการตัดสินใจในอดีต ครั้งที่เรายังมีข้อมูลไม่ครบถ้วนรอบด้านมากพอ ก็อาจส่งผลเสีย ผลกระทบที่รุนแรงได้เช่นกัน

 ระหว่างทางที่ไป จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเปิดหู เปิดตา และเปิดใจ รับรู้รับฟังสิ่งใหม่ๆ นำมาพินิจพิจารณา วิเคราะห์ และนำมาปรับเปลี่ยนกฎกติกา กรอบการทำงานเดิมบ้าง อาจทำให้เราไปถึงจุดหมายปลายทางได้ง่าย ได้เร็วกว่า แน่นอนเป้าหมายที่ตั้งใจไว้ยังไม่เปลี่ยน แต่วิธีการปรับได้ให้สอดรับกับสภาพแวดล้อม

 สำหรับคนทำงานที่ผ่านองค์กรที่มีโครงสร้าง ระบบงานที่ชัดเจน โดยเฉพาะองค์กรใหญ่ๆที่มีคนทำงานจำนวนมาก คงคุ้นชินกับข้อกำหนด กฎเกณฑ์ จนถึงระเบียบปฏิบัติ แน่นอนอาจมากบ้างน้อยบ้างตามความเข้มงวดขององค์กรนั้นๆ ภาคราชการดูจะมีมากหน่อย แทบจะทุกเรื่องจนเหมือนคัมภีร์ที่ต้องอ้างอิง เพื่อให้แน่ใจว่าหน่วยงานของรัฐจะมีความโปร่งใส ป้องกันการทุจริต หรือมีการให้บริการประชาชนทุกคนอย่างทั่วถึงเท่าเทียมกัน แม้ว่าจะมีคนจำนวนไม่น้อยตั้งคำถามและข้อสงสัยว่าจริงหรือไม่ก็ตาม ภาคอุตสาหกรรมมีเพื่อรักษาระดับคุณภาพและมาตรฐานของผลผลิตที่เกิดขึ้น และให้แน่ใจว่าจะมีความปลอดภัยในสถานที่ทำงาน ภาคบริการอาจเป็นไปเพื่อความเป็นระเบียบเรียบร้อย ความสะอาด ความสวยงาม และเป็นที่สังเกตได้ง่าย

 ชุดเครื่องแบบ (Uniform) นอกจากทำให้ดูเป็นเอกลักษณ์ โดดเด่นและเป็นหนึ่งเดียวกันแล้ว ยังสะท้อนความเป็น “ตัวแทน” ของความเป็นระบบแบบแผน โรงงานอุตสาหกรรมบางแห่งมีรายละเอียดปลีกย่อย ลงไปถึงสีและสัญลักษณ์ บ่งบอกระดับการบังคับบัญชาไม่ต่างจากยศทหาร ชุดทำงานปกติในโรงงาน นอกจากเครื่องแบบแล้ว อาจบังคับให้ใส่อุปกรณ์ป้องกันอื่นๆเพิ่มเติมตามประเภทของอุตสาหกรรมนั้นๆ อาทิ รองเท้าหัวเหล็ก หมวดนิรภัย เพื่อความปลอดภัยจากการกระทบ กระแทก หรือตกใส่ของสิ่งของที่อาจก่อให้เกิดอันตรายแก่ผู้ปฏิบัติงาน หมวกของพนักงานยังอาจมีสัญลักษณ์ อาทิ รูปรถยก (Forklift) ที่บริเวณด้านข้าง เพื่อให้รู้ว่าบุคคลที่สวมใส่ได้ผ่านการฝึกอบรมและทดสอบแล้ว มีสิทธิและหน้าที่ในการขับรถยกสินค้าภายในพื้นที่โรงงาน

 ในภาคบริการ อาทิ ธนาคาร โรงแรม ร้านอาหาร ศูนย์บริการ เครื่องแบบช่วยทำให้ผู้รับบริการสามารถจะเดินเข้าไปหา สอบถาม ขอความช่วยเหลือ หรือใช้บริการได้อย่างถูกต้อง เพราะในสถานที่ที่มีผู้คนมากมาย เครื่องแบบ สี และตราสัญลักษณ์ช่วยแยกแยะระหว่างลูกค้าและผู้ให้บริการได้อย่างชัดเจน

 ผู้เชี่ยวชาญด้านการตลาดคนหนึ่งเคยกล่าวว่า “พฤติกรรมการแสดงออกของพนักงาน และเครื่องแบบเป็นส่วนหนึ่งของแบรนด์” และการสร้างแบรนด์สามารถทำได้ผ่านพนักงานทุกคน และมีผลต่อภาพลักษณ์ขององค์กรอย่างที่สุด โดยไม่ต้องไปหาคนเด่น คนดัง หรือบุคคลภายนอกมาเป็นตัวแทน (Brand ambassador) ด้วยซ้ำ

 ในยุคประเทศไทย 4.0 ยุคที่ทุกสิ่งทุกอย่างไม่ว่าจะเป็นคนหรือสิ่งของ สามารถเชื่อมโยงถึงกันได้ผ่านอินเทอร์เน็ต การสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจผ่านนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์ จำเป็นที่เราอาจจะต้องออกจากกรอบความคิด และสภาพแวดล้อมเดิมๆบ้างตามความเหมาะสม คงไม่ถึงกับไร้กรอบ ไร้กฎ ไร้กติการมารยาทใดๆเสียเลย แต่สร้างวัฒนธรรมและสภาพแวดล้อมใหม่ที่เปิดกว้างมากขึ้น ให้คนได้มีส่วนร่วมมากขึ้น ยอมรับในคุณค่าของคน รับรู้รับฟังและนำมาสู่การเปิดใจให้กันและกันมากขึ้น

 บางโรงงานอาจมีกฏเกณฑ์กติกาที่แตกต่างกันไปในแต่ละแผนกหรือตำแหน่งงาน แม้แต่ชุดทำงานก็ให้ใส่ได้หลากหลาย ให้พนักงานได้คิดที่จะ Mix and Match ในแต่ละวัน ออกไปทำงานนอกพื้นที่ ฟังสัมมนา ชมนิทรรศการ หรือศึกษาดูงานองค์กรชั้นนำภายนอก เพื่อเปิดหูเปิดตาและซึมซับรับสิ่งใหม่ๆ ที่นำมาปรับใช้ในงานที่รับผิดชอบได้

 ล่าสุดสตาร์บัค ธุรกิจเครือข่ายร้านกาแฟชื่อดังรายใหญ่ของโลก ได้ออกนโยบายใหม่มีผลในวันที่ 25 ก.ค. ที่ผ่านมา ให้พนักงานแต่งกายได้ตามสไตล์ที่สะท้อนตัวตนของตัวเองได้ ไม่จำเป็นต้องใส่เสื้อสีดำเหมือนกันอีกต่อไป สามารถใส่เสื้อผ้าแฟชั่น ยกเว้น เสื้อยืดคอกลม คอวี อีกทั้งยังให้นุ่งกระโปรง กางเกงยีนส์ หรือใส่หมวกบางประเภทได้ ภายใต้ผ้ากันเปื้อนสีเขียวที่มีตราโลโก้ และเข็มกลัดที่มีชื่อของพาร์ตเนอร์แต่ละคน

 ความจริงแล้วการปรับเปลี่ยนนโยบายที่เรียกว่า Dress Code Policy ในลักษณะนี้ ไม่ใช่ครั้งแรก หากแต่ในปี 2014 เคยอนุญาตให้พนักงานสามารถโชว์รอยสักสวยงาม (Tasteful tattoo) บนร่างกายได้ โดยมีข้อยกเว้นในบริเวณใบหน้าและลำคอ อีกทั้งห้ามมีข้อความที่ไม่สุภาพ เพื่อต้องการให้แต่ละคน สามารถแสดงออกและมีความภาคภูมิใจในตัวตนของพวกเขาเอง

 สำหรับองค์กรในไทยอาจจะผ่อนคลายกฎระเบียบ ข้อบังคับบางอย่าง เพื่อเปิดพื้นที่ให้พนักงานได้มีความคิดใหม่ๆบ้าง มากกว่าแค่การทำตามสั่งหรือทำตามกฎที่เข้มงวดมากเกินไป การปรับอะไรบางอย่างที่ไม่ส่งผลกระทบในทางลบต่อการผลิตสินค้าหรือให้บริการ บางทีอาจทำให้ได้ไอเดียใหม่ๆจากการเปิดกว้างทางความคิดได้เหมือนกัน