พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ.2543 กำหนดให้บรรดาผู้ประกอบธุรกิจในประเทศไทยที่เป็นห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน
บริษัทจำกัด ที่จัดตั้งขึ้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และบริษัทมหาชนจำกัด ที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัด มีหน้าที่จัดทำบัญชีนับแต่วันที่ได้รับการจดทะเบียน สำหรับนิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ มีหน้าที่เริ่มจัดทำบัญชีนับแต่วันที่เริ่มตันประกอบธุรกิจในประเทศไทย ส่วนกิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากรให้เริ่มจัดทำบัญชีนับแต่วันที่เริ่มประกอบกิจการ
นอกจากนี้ กฎหมายการบัญชียังกำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจดังกล่าว ต้องจัดทำงบการเงิน และยื่นงบการเงินต่อสำนักงานกลางบัญชีคือกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือสำนักงานบัญชีประจำจังหวัด คือสำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าในจังหวัดต่างๆ ดังนี้คือ ในกรณีเป็นห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศหรือกิจการร่วมค้า ต้องยื่นงบการเงินภายในห้าเดือนนับแต่วันปิดบัญชี
ส่วนกรณีของบริษัทจำกัดและบริษัทมหาชนจำกัด ให้ยื่นภายในหนึ่งเดือนนับแต่งบการเงินนั้นได้รับอนุมัติในที่ประชุมใหญ่ เนื่องจากกฎหมายบัญญัติให้บริษัทจำกัดและบริษัทมหาชนจำกัด ต้องเสนองบการเงินให้ที่ประชุมใหญ่สามัญประจำปีอนุมัติด้วย ซึ่งตามปกติเกือบทุกบริษัทจะจัดให้มีการประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นภายในเดือนเมษายนของทุกปี
ช่วงเดือนสุดท้ายที่ผู้ประกอบธุรกิจทั้งหลายจะต้องยื่นงบการเงิน จึงจะตกในเดือนพฤษภาคมของทุกปี และเป็นธรรมชาติหรือจะกล่าวว่าเป็นวัฒนธรรมของคนไทยก็เป็นได้ ที่มักจะทำอะไรเมื่อใกล้จะครบกำหนดเวลาเสมอ การยื่นงบการเงินก็เช่นเดียวกัน ส่วนมากจะรอยื่นในช่วงสองสัปดาห์สุดท้ายของเดือนพฤษภาคม
สองสัปดาห์สุดท้ายของเดือนพฤษภาคมอาจถือได้ว่าเป็นช่วงเทศกาลประจำปีของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กล่าวคือจะต้องเตรียมระดมเจ้าหน้าที่จากกองต่างๆ มาซักซ้อมและช่วยทำงานรับงบการเงิน จัดเตรียมตั้งเต้นท์บังแดดบังฝน กำหนดจุดตั้งโต๊ะรับงบการเงินไว้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ เตรียมกล่องพลาสติกขนาดใหญ่ไว้มากมายเป็นร้อยกล่อง เพื่อใช้ใส่งบการเงินที่รับไว้ เตรียมรถเข็นพร้อมเจ้าหน้าที่เข็นรถ เพื่อนำกล่องที่ใส่งบการเงินเต็มแล้วไปเก็บไว้ในห้องเก็บงบการเงิน จัดตั้งหน่วยพลาธิการเพื่อบริการน้ำและอาหารกล่องทั้งกลางวัน เย็น แก่เจ้าหน้าที่ ช่วง 2-3 วันสุดท้ายก็ต้องจัดเตรียมอาหารมื้อค่ำมื้อดึกด้วย เตรียมเครื่องขยายเสียงไว้คอยส่งเสียงประชาสัมพันธ์ชี้แจงแก่ผู้มายื่นงบการเงินตลอดเวลา
เมื่อมีผู้แห่มายื่นงบการเงินในช่วงสองสัปดาห์สุดท้ายของเดือนพฤษภาคมกันมากมาย กระทรวงพาณิชย์ สนามบินน้ำ โดยเฉพาะตรงลานเอนกประสงค์ ณ ช่วงเวลานี้ จะคึกคักมากราวกับมีงานเทศกาล การจราจรในกระทรวงพาณิชย์ติดขัด มีปัญหาที่จอดรถกระทบไปถึงกรมอื่นๆ ด้วย ส่วนตรงบริเวณที่รับงบการเงิน ช่วงเวลาที่มีผู้มายื่นงบการเงินกันมากๆ คิวจะยาวเหยียด ย้วยไปมา จึงต้องมีเจ้าหน้าที่คอยจัดคิวไม่ให้ท้ายคิวไปพันกับคิวอื่น โต๊ะไหนคิวยาวมากเจ้าหน้าที่จะจัดการตัดไปยังโต๊ะที่ติวสั้นเฉลี่ยกันไป
มีการจัดโต๊ะไว้สำหรับผู้มายื่นงบครั้งละหลายๆ งบในคราวเดียวกันไว้เป็นพิเศษ แยกจากคิวงบไม่มาก เพื่อไม่ให้ผู้ยื่นงบไม่มากต้องรอคิวนาน บางคนมีปัญหาในการยื่นงบต้องเสียเวลาชี้แจงทำให้คิวติดขัด ต้องจัดเจ้าหน้าที่ไปชี้แจงให้ทันท่วงที ช่วงเทศกาลประจำปีดังกล่าว เจ้าหน้าที่รับผิดชอบเหนื่อยมาก แต่ก็เป็นความสนุกในการทำงานไปอีกแบบ
อย่างไรก็ตาม ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาเทศกาลส่งงบการเงินประจำปีของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าค่อยๆ ลดความคึกคักลงตามลำดับ เนื่องจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้เริ่มให้ส่งงบการเงินทางออนไลน์ได้แล้ว ตามโครงการที่เรียกว่าการนำส่งงบการเงินทางระบบ DBD e -Filing ซึ่งมีขั้นตอนการให้บริการ โดยสรุปคือผู้ประกอบการยื่นขอรับ Username และ Password เพื่อเข้าใช้บริการ ใช้ Username และ assword
เพื่อยืนยันการนำส่งงบการเงินในครั้งแรก ผู้ประกอบการสามารถเลือกนำส่งงบการเงินได้ทั้งในรูปแบบ e-form หรือ XBRL in Excel ระบบ DBD e-Filing จะประมวลผล และให้บริการต่างๆ ได้ทันที ระบบ DBD e-Filing มีความมั่นคงปลอดภัย ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ และพ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์
สำหรับการส่งงบการเงินประจำปี 2559 กรมพัฒนาธุรกิจการค้าจะให้ผู้ประกอบธุรกิจที่มีหน้าที่ต้องส่งงบการเงินให้ส่งงบการเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ DBD e -Filing ภายในวันที่ 31 พฤษภาคม 2559 แต่ถ้าผู้ประกอบธุรกิจรายที่ยังไม่มีความพร้อมที่จะส่งงบการเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ ก็ยังสามารถให้พนักงานนำงบการเงินฉบับเอกสารกระดาษไปส่งที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าหรือสำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าประจำจังหวัด หรือส่งไปโดยพัสดุไปรษณีย์ก็ได้ โดยต้องยื่นงบการเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ภายในวันที่ 31 มิถุนายน 2559
จากพัฒนาการของการให้บริการผู้ประกอบธุรกิจดังกล่าว นับแต่นี้ต่อไปเทศกาลที่ผู้ประกอบธุรกิจต้องส่งพนักงานไปเข้าแถวยาวเหยียด เพื่อส่งงบการเงินที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือสำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าประจำจังหวัด จะต้องหมดสูญหายตายจากไปแล้ว อาจยังคงมีหลงเหลืออยู่บ้างในปีนี้สำหรับผู้ที่ยังไม่พร้อมที่จะจะส่งงบการเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ แต่ก็ไม่น่าจะมีมากมายนักจนคิวยาวเหยียด
เพื่อเป็นการสั่งลาเทศกาลเข้าแถวยาวเหยียด ส่งงบการเงินที่จะหมดไปและเป็นการเฉลิมฉลองความก้าวหน้าไนการบริการประชาชน จัดงานสั่งลาและเฉลิมฉลอง ด้วยพอหอมปากหอมคอก็น่าจะดีนะครับ









