สัญญาณเศรษฐกิจล่าสุดจากปักกิ่ง :

ทุกถ้อยประโยคของผู้นำจีนในการประชุมสภาประชาชนประจำปี ที่เริ่มเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา ต้องตีความกันอย่างละเอียดรอบด้าน เพื่อประเมินให้ได้ว่าทิศทางของมังกรยักษ์จะไปทางไหน

เพราะอะไรที่เกิดกับเศรษฐกิจจีน จะมีผลทางตรงกับเศรษฐกิจไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ผมวิเคราะห์คำรายงานของนายกรัฐมนตรีหลี่เค่อเฉียงแล้ว ก็พอจะสรุปได้ว่าผู้นำจีนจะพยายามไม่ต้องใช้วิธีการ “ผ่าตัดใหญ่” เพื่อแก้ปัญหาใหญ่สองสามประเด็น นั่นคือ

อัตราเติบโตเศรษฐกิจที่หดตัว

หนี้ของรัฐวิสาหกิจที่พุ่งพรวด เงินสำรองระหว่างประเทศลดลงอย่างต่อเนื่อง

และการหดตัวของการผลิตทางอุตสาหกรรม

หลักใหญ่ใจความของรายงานของนายกฯ จีนคือปัญหาเศรษฐกิจเริ่มจะก่อตัวอย่างปฏิเสธไม่ได้ แต่ขณะเดียวกันก็มั่นใจว่าจะมีทางแก้ไข โดยไม่ต้องใช้มาตรการรุนแรงอย่างที่ผู้คนกลัวกัน

ตอนหนึ่งของคำปราศรัยหลี่เค่อเฉียงบอกว่า

“ในประเทศนั้น ปัญหาและความเสี่ยงไม่เพิ่มพูนขึ้นมาหลายปีอย่างชัดเจน แต่ไม่มีความยากลำบากอะไรที่เราฝ่าข้ามไปไม่ได้...”

แต่นักวิเคราะห์ต่างประเทศที่จับตาเศรษฐกิจจีน ก็มีความเป็นห่วงว่าภาษาทางการกับความจริงที่แฝงไว้ลึก ๆ นั้นจะมีความสอดคล้องต้องกันเพียงใด

การประชุมประจำปีของสภาประชาชนแห่งชาติ (National People's Congress หรือ NPC) เริ่มเมื่อวันเสาร์และต่อเนื่องไป 12 วันโดยมีตัวแทนประมาณ 3,000 คนจาก 31 จังหวัด เทศบาลและเขตปกครองตนเองรวมไปถึงฮ่องกง มาเก๊าและกองทัพ

นอกจากนั้นยังมีตัวแทนจาก “ไต้หวัน” ด้วย...แต่ส่วนใหญ่เป็นคนไต้หวัน “แปรพักตร์” และลูกหลานของคนกลุ่มนี้

“ผู้แทน” เหล่านี้มีอายุการทำงาน 5 ปี และมักถูกมองว่าเป็นเพียง “ตรายาง” ของพรรคคอมมิวนิสต์มากกว่าที่จะเป็นฝ่าย “นิติบัญญัติ” ที่สามารถเสนอกฎหมายหรือตรวจสอบการทำงานของรัฐบาล

และดำเนินคู่ขนานกับสภาที่ปรึกษาแห่งชาติหรือ Chinese People's Political Consultative Conference (CPPCC) ซึ่งประกอบด้วยบุคคลหลากหลายสาขาวิชาชีพเช่นนักธุรกิจมีชื่อเสียง ศิลปิน พระสงฆ์และตัวแทนจากอาชีพต่าง ๆ ที่พรรคแต่งตั้ง

แม้โดยทางการแล้ว สภาที่ปรึกษาจะไม่มีอำนาจทางกฎหมาย แต่การพบปะระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐกับผู้นำจากต่างจังหวัด ผู้นำธุรกิจและดาราคนดัง ก็เป็นโอกาสที่ได้แลกเปลี่ยนความเห็นและสร้างเครือข่ายความสัมพันธ์กันได้ไม่น้อย

จีนตั้งเป้าเศรษฐกิจห้าปีข้างหน้าโตปีละอย่างต่ำ 6.5%

ปีที่ผ่านมา เศรษฐกิจจีนโตที่ 6.9% ถือว่าต่ำที่สุดใน 25 ปี

จีนเตรียมปลดพนักงานรัฐวิสาหกิจ 5-6 ล้านคนใน 2-3 ปีข้างหน้าจากอุตสาหกรรมถ่านหินและเหล็ก ถือเป็นมาตรการลดคนงานที่หนักหน่วงที่สุดใน 20 ปี

นายกฯหลี่เค่อเฉียงประกาศว่ารัฐบาลจะสร้างงานใหม่ 10 ล้านตำแหน่ง และรักษาอัตราคนว่างงานในเมืองให้อยู่ต่ำกว่า 4.5% ในปีนี้

รัฐบาลจีนประกาศกำหนดอัตราเงินเฟ้อที่ 3% และอัตราขยายตัวของเงินในระบบที่ 13% ในปีนี้

จีนจะเพิ่มงบประมาณกลาโหม 7.6% ในปี้ ถือว่าเป็นอัตราเพิ่มต่ำที่สุดใน 6 ปี... นายกฯ หลี่เค่อเฉียงประกาศจะผลักดัน แผนพัฒนากองทัพให้ทันสมัยโดยที่ขนาดของกองทัพจะลดบุคลากรลง

แต่จีนกำลังผงาดในเวทีระหว่างประเทศ มีบทบาททั้งด้านการเมือง ความมั่นคง เศรษฐกิจและสังคมมากขึ้นทุกวัน

ไม่มีอะไรที่เกิดในจีนแล้วไม่กระทบต่อส่วนอื่น ๆ ของโลก ดังนั้นทุกคำแถลง ทุกสถิติและเนื้อหาสาระที่สะท้อนถึงทิศทางของจีน จึงถูกประเมินและวิเคราะห์อย่างละเอียดรอบด้าน

ทุกถ้อยคำจากปากของผู้นำจีน ในระหว่างการประชุมสภาประชาชนประจำปีครั้งนี้ จึงต้องผ่านการสแกนของคนทั้งโลก