หนี้...ระบาดอีสาน

 เมื่อพวกเขาตกเป็นเหยื่อโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ บ้างโดนคนบ้านเดียวกันหลอกลวง ด้วยหวังว่าจะได้เงินมาทำทุนค้าขาย ทำไร่ทำนา ส่งลูกเรียนหนังสือ

การปล่อยหนี้นอกระบบในภาคอีสาน ทำเป็นขบวนการ

เจ้าหน้าที่บางราย เปิดร้านติดป้ายหน้าร้านเชิญชวนนำที่นา ที่บ้าน ไปจำนอง ทำกันมากในอ.เกษตรวิสัย จ.ร้อยเอ็ด

บางรายส่งนายหน้าไปหาลูกหนี้ อาศัยความใกล้ชิดเป็นเพื่อนบ้าน หรือเป็นคนในหมู่บ้านเดียวกัน ใครอยากได้เงินไปทำทุนให้เอาที่ไป‘จำนอง’

วิธีการ นายทุนจะให้นำที่ดินมา ‘จำนอง’ คิดดอกเบี้ย 2% ต่อเดือน ระยะเวลาจำนองไม่กำหนด แต่จะเก็บดอกเบี้ยล่วงหน้า 3 เดือน เมื่อมีเงิน จะมาไถ่ถอนคืน มาได้ตลอดเวลา

นายทุนจะดูพื้นฐานลูกหนี้ รายที่ไม่รู้หนังสือ จะพาลูกหนี้ไปทำสัญญาที่สำนักงานที่ดิน ต่อหน้าเจ้าพนักงาน ลูกหนี้อ่านหนังสือไม่ออก ไม่รู้ว่าที่เซ็นชื่อในสัญญา เป็น “สัญญาขายฝาก” เพียงเขาขู่ว่า ไม่เซ็นไม่ได้เงิน เพราะความอยากได้เงินก็เซ็นสัญญา ทั้งที่ตัวเองเสียเปรียบเต็มประตู

ปกรณ์ลักษณ์ นาศพัฒน์ ชาวบ้านโนนชัยศรี อ.พนมไพร จ.ร้อยเอ็ด บอกว่า เอาที่นาไปจำนองกับนายทุนชื่อ “นาย” เปิดร้ายขายรถมือสองในอ.สุวรรณภูมิ จะไปปิดหนี้ธ.ก.ส. ต่อมามีนายหน้าอีกคน ชื่อ ‘นางพิศ’ มาเสนอให้กู้อีก เธอนำที่บ้าน ไปจำนองกับนายทุนอีกคนที่ อ.เกษตรวิสัย มีนายหน้าชื่อ ‘นางพิศ’ เป็นคนติดต่อ

มาวันหนึ่ง ‘นางพิศ’ มาบอกนายทุนจะขายบ้าน แล้วให้เธอเตรียมย้ายออก

ปกรณ์ลักษณ์ ยืนกรานเธอไม่ได้นำบ้านมา ‘ขายฝาก’ แต่นายทุนบอกว่า ‘ขาดส่งดอก’ ทั้งที่เธอฝากค่าดอกมากับนางพิศ ทุกเดือน

แสดงว่าต้องมีใครเล่นตลกกับเธอ หรือมีเจตนาฮุบเอาที่ดินของเธอ

ปกรณ์ลักษณ์ ไปขอให้นายทุนที่ชื่อ ‘นาย’ ไปไถ่ที่บ้านมาให้ แล้วรวมหนี้เดิม เป็นเงิน 1,600,000 บาท โดยไม่มีสัญญา

แต่ต่อมานายทุนชื่อ ‘นาย’ บอกว่าได้ขายที่นา ที่บ้าน ไปแล้ว โดยที่ปกรณ์ลักษณ์ ไม่เคยรู้มาก่อน

  ปกรณ์ลักษณ์ มาถึง ‘บางอ้อ’ ว่า เธอตกเป็นเหยื่อของกลุ่มนายหน้า และนายทุนทั้ง 2 เจ้า รู้จักกับแบบนี้กับคนอื่นๆ มานักต่อนัก เป็นขบวนการหลอกลวงชาวบ้าน

ชาวบ้านอีกรายเดินทางมาจาก สุรินทร์ นำโฉนด 9 ไร่ไปกู้เงินจากนายทุน 2,000 บาท มาลงทุนทำนา จู่ๆ นายทุน ได้ฮุบเอาโฉนดไป พร้อมส่งคนมาบอกให้ย้ายออกไป และนำป้ายมาปักห้ามบุกรุก แต่เขายังดื้อแพ่งอยู่ต่อ เพราะมั่นใจว่า เขานำที่ดินไป ‘จำนอง’ ไม่ได้ ‘ขายฝาก’

ลูกหนี้กลุ่มนี้ รวมตัวกันมาร้องเรียนที่ศูนย์บริการร่วม กระทรวงยุติธรรม ศูนย์ฯ คัดแยกปัญหาของชาวบ้านแต่ละราย เพราะมีความแตกต่างกัน แต่ยืนยันว่าจะช่วยเหลือเพื่อให้ได้สิทธิในที่ทำกินกลับคืนมา

อีกด้านของการช่วยเหลือลูกหนี้นอกระบบ คณะกรรมการช่วยเหลือเกษตรกรและผู้ยากจนกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ศูนย์ช่วยเหลือลูกหนี้และประชาชนที่ไม่ได้รับความเป็นธรรม กระทรวงยุติธรรม ได้เข้าเจรจาเพื่อให้ความช่วยเหลือเกษตรกรที่เป็นหนี้นอกระบบในจ.ร้อยเอ็ด สำเร็จกว่า 30 ราย แต่กลุ่มนี้ไม่รวม ‘ปกรณ์ลักษณ์ นาศพัฒน์’

พ.ต.อ.วิชัย สุวรรณประเสริฐ เลขานุการศูนย์ช่วยเหลือลูกหนี้และประชาชนที่ไม่ได้รับความเป็นธรรม เปิดเผยว่า การแก้หนี้นอกระบบให้กลุ่มเกษตรกรจ.ร้อยเอ็ด ได้เชิญตัวแทนเจ้าหนี้คือ บริษัท สหไพบูลย์ จำกัด และเจ้าหนี้รายย่อย มาพบกับกลุ่มเกษตรกรลูกหนี้ ณ ที่ว่าการอำเภอเมืองจังหวัดร้อยเอ็ด

ผลการเจรจา ฝ่ายกฎหมาย บริษัท สหไพบูลย์ มี ขจิต เสรีรัตน์ เป็นผู้จัดการ ตกลงที่จะยอมความยกหนี้ให้ลูกหนี้กว่า 20 ราย ซึ่งมีหลักฐานการจ่ายเงินครบถ้วน โดยบริษัทได้นำไปหักลบดอกเบี้ยที่เรียกเก็บเดือนละ 1.5 บาท ซึ่งยอมรับว่าเกินกว่ากฎหมายกำหนด

นอกจากนี้มีนายทุนรายย่อยกลุ่มอื่น ที่ยอมเจรจาลดหนี้ให้ลูกหนี้อีกนับ 10 รายทำให้ลูกหนี้และเจ้าหนี้พอใจ

  เพียงแค่ตัวอย่างบางจังหวัด ได้สะท้อนปัญหาหนี้นอกระบบ ที่กำลังระบาดหนักในภาคอีสาน รอวันกวาดล้างนายทุนที่มีพฤติกรรมเอารัดเอาเปรียบชาวบ้าน ที่รู้ไม่ทันเล่ห์เหลี่ยมนายทุนหน้าเลือด