ส่งท้ายปีเก่าด้วยมหากาพย์แห่งการประมูล 4G ซึ่งเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนผ่านครั้งยิ่งใหญ่
ที่จะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของหลากหลายอุตสาหกรรมและกระทั่งระบบเศรษฐกิจของประเทศ ที่ได้รับผลกระทบจากเทคโนโลยีดิจิทัล ทั้งในเชิงบวก เชิงลบ อย่างที่มิอาจหลีกเลี่ยงได้
แม้ว่าหลายสิ่งหลายอย่าง ได้เคยพูดถึงแล้วในหลายบทความก่อนหน้า แต่สิ่งเหล่านี้จะมาปรากฎให้เห็นได้อย่างเด่นชัด จนกระทั่งเป็น Status Quo ใหม่ของสังคมไทย นับจากศักราชนี้เป็นต้นไป
นี่จึงอาจเป็นดวงชะตาของประเทศหลังการประมูล 4G
1.ความสมบูรณ์แบบของสังคมในยุคดิจิทัล
Status Quo ใหม่ คือสังคมไทย ได้กลายเป็นสังคมในยุคดิจิทัลอย่างสมบูรณ์แบบ ประชากรส่วนใหญ่ของประเทศ มีชีวิตอยู่บนโลกแห่งอินเทอร์เน็ต ใช้บริการโซเชียลเน็ตเวิร์ค โซเชียลมีเดีย ผ่านสมาร์ทโฟน ฯลฯ นับจากการประมูล 3G เมื่อ 2 ปีก่อน ไทยมีจำนวนประชากรในโลกอินเทอร์เน็ตอยู่ในระดับต้นของภูมิภาคอาเซียน
ไม่เพียงแต่การประมูล 4G ที่เพิ่งผ่านมา จะเพิ่มความสมบูรณ์ในการให้บริการอินเทอร์เน็ตอย่างครบครัน สำหรับผู้ที่เข้าถึงอินเทอร์เน็ตอยู่แล้ว แต่ยังจะอุดช่องว่างให้ประชากรที่เหลือ สามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้อย่างรวดเร็ว จนเกือบเป็นทั้งหมดของประเทศ รวมทั้งยังเป็นโอกาสที่สำคัญ สู่การพัฒนาเทคโนโลยี IoT, Big Data ฯลฯ ต่อไปในอนาคต
2.การล่มสลายของอุตสาหกรรมเก่า
ตามกระแสแห่งเทคโนโลยีอุตสาหกรรมโทรทัศน์ อาจจะเข้าสู่จุดอิ่มตัวและกระทั่งการเสื่อมถอยอย่างรวดเร็ว จากภัยคุกคามที่เป็นเทคโนโลยีในยุคดิจิทัลและจำนวนของประชากรที่เข้าสู่โลกอินเทอร์เน็ตของประเทศและเลือกรับชมวีดิโอผ่านอินเทอร์เน็ต แทนที่จะเป็นโทรทัศน์
สิ่งที่ควรจับตา คือการอยู่รอดของ "ทีวีดิจิทัล" โดยเฉพาะในหลังยุค 4G
3.การอยู่รอดของรัฐวิสาหกิจ
นี่อาจเป็นการปรับบริบทครั้งสำคัญ เพื่อความอยู่รอดของรัฐวิสาหกิจในอุตสาหกรรมโทรคมนาคม เมื่อทุนทรัพย์ชุดสุดท้ายที่คงเหลือจากยุคแห่งสัมปทาน ต้องถูกนำมาประยุกต์ใช้อย่างชาญฉลาด เพื่อการอยู่รอดขององค์กรและพนักงานนับหมื่นครอบครัว
สิ่งที่ควรจับตา คือการประยุกต์ใช้ ทั้งคลื่นความถี่และโครงข่าย ด้วยการเป็นพันธมิตรทางธุรกิจ หรือด้วยวิธีอื่นๆ ที่จะต้องเกิดขึ้นในอีกไม่กี่สัปดาห์นี้ เพื่อลดผลกระทบในเชิงลบต่องบประมาณของแผ่นดิน
4.การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตระหว่างประเทศ
4G เป็นเพียงความสมบูรณ์แบบของการให้บริการภายในประเทศ แต่บริการในโลกอินเทอร์เน็ตเกือบทั้งหมดที่ประชากรไทยต้องการ ล้วนเป็นการให้บริการมาจากต่างประเทศ
สิ่งที่ควรจับตา คือปัญหาคอขวดของการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตระหว่างประเทศ ซึ่งไม่ว่าผู้ประกอบการของไทยจะลงทุนเพื่อให้บริการ 4G อย่างยิ่งใหญ่เพียงใด ก็ยังคงไม่สามารถที่จะหลีกเลี่ยงข้อจำกัดนี้
ปัญหาดังกล่าว ไม่เพียงแต่เกิดจากการเชื่อมต่อที่ไม่เพียงพอต่อความต้องการ แต่ผู้ให้บริการหลักยังคงเป็นรัฐวิสาหกิจ ที่ตั้งราคาสูงกว่าราคาตลาดในภูมิภาคอย่างมีนัยสำคัญ และหน่วยงานกำกับดูแล เช่น กสทช. ยังไม่ได้เข้ามาควบคุมราคา ปัจจุบันเอกชนรายใหญ่จึงได้สรรหาโครงข่ายของตัวเอง และหลีกเลี่ยงการซื้อบริการจากรัฐวิสาหกิจ จึงเป็นที่มาของการไร้ซึ่งประสิทธิภาพ
5.การเป็นเมืองขึ้นทางเศรษฐกิจดิจิทัล
ถึงแม้โครงข่ายที่ให้บริการ 4G จะอยู่ในประเทศไทย แต่บริการในโลกอินเทอร์เน็ตที่ประชากรไทยต้องการกลับ ไม่ได้อยู่ในประเทศนี้ ทั้งยังไม่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกฎหมายไทย
กระแสของโลกยิ่งน่าเป็นห่วง โดยเฉพาะ TPP ที่ห้ามประเทศสมาชิกออกกฎบังคับ ให้บริการในยุคดิจิทัล ต้องให้บริการจากในประเทศ และห้ามประเทศสมาชิกออกกฎบังคับเกี่ยวกับ Technology Transfer
จึงเป็นการเอื้ออำนวยต่อธุรกิจแห่งชาติมหาอำนาจอย่างที่ไม่อาจปฏิเสธได้ เพราะสามารถฉกฉวยโอกาสจากการค้าข้ามพรมแดน อย่างมีอภิสิทธิ์เหนือกฎหมาย และไม่ต้องให้อะไรตอบแทนประเทศ ทั้งยังอาจขัดกับการพยายามสร้าง Digital Cluster ของไทย ตามนโยบายของรัฐบาล และเป็นอุปสรรคที่สำคัญ ต่อธุรกิจ Start Up ของไทยในยุคดิจิทัล ที่จะก้าวข้ามการถูกกดขี่ สู่ความสำเร็จในระดับสากลได้
Status Quo ใหม่ของสังคมไทยที่ได้กล่าวมาแล้ว ไม่ใช่เรื่องใหม่อีกต่อไปสำหรับประเทศไทย แต่ความเข้มข้น จุดหัวเลี้ยวหัวต่อ รวมทั้งการออกดอกออกผล จะบังเกิดแล้วในอีกไม่นานนี้ ในยุคหลังการประมูล 4G ซึ่งจะเป็นการกำหนดดวงชะตาของประเทศไทย
