ประมุขสงฆ์ องค์ที่ 20?

ประมุขสงฆ์ องค์ที่ 20?

ประเด็นเจ้าพระคุณสมเด็จฯ ท่านใดจะได้รับการเสนอชื่อ

เพื่อดำรงตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราชองค์ต่อไป ส่อเค้าจะกลายเป็นเรื่องการเมือง เมื่อมีคนกลุ่มหนึ่งเริ่มใช้สื่อโซเชียลมีเดียเคลื่อนไหวต่อต้านพระเถระชั้นผู้ใหญ่บางรูป และวัดบางวัด

ที่น่าสนใจ หลวงปู่พุทธะอิสระ แห่งวัดอ้อน้อย ที่รู้จักกันในอีกบทบาทหนึ่งคือ อดีตแกนนำ กปปส.เวทีแจ้งวัฒนะ ได้แสดงจุดยืน ไม่หนุนพระรูปหนึ่ง และมีท่าทีที่จะก่อกระแสต้านวัดใหญ่เมืองปทุมธานี

ชั่วโมงนี้ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) และเลขาธิการมหาเถรสมาคม ยังไม่ได้กล่าวถึงการเสนอรายชื่อสมเด็จพระราชาคณะทั้ง 8 รูป ที่อยู่ในเกณฑ์เข้าที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อทูลเกล้าฯ สถาปนาเป็น “สมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ 20”

ขณะเดียวกัน กิจกรรม “สวดมนต์ข้ามปี” ตามมติมหาเถรสมาคม ที่ให้วัดทุกวัดในราชอาณาจักร และวัดไทยในต่างประเทศ จัดให้มีการสมาทานศีล ฟังพระธรรมเทศนา สวดมนต์ และเจริญจิตตภาวนาข้ามปี

ก็ได้รับการจับตามองเป็นพิเศษ

เฉพาะกิจกรรมสวดมนต์ข้ามปีที่วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ เป็นความร่วมมือกันระหว่างมหาเถรสมาคม วัดปากน้ำ สำนักนายกรัฐมนตรี และสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ โดยนายกรัฐมนตรี จะเป็นประธานพิธีฝ่ายฆราวาส

นัยว่า จากกิจกรรมข้างต้น ก็พอจะรู้ว่า ใครจะมาเป็นพระสังฆราชองค์ต่อไป?

ในการสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชองค์ใหม่ ตามหลักการต้องยึดตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ.2505 ฉบับแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2535 มาตรา 7 ที่ระบุว่า

“พระมหากษัตริย์ทรงสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชองค์หนึ่ง ในกรณีที่ตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช ว่างลง ให้นายกรัฐมนตรีโดยความเห็นชอบของมหาเถรสมาคมเสนอนามสมเด็จพระราชาคณะผู้มีอาวุโสสูงสุด โดยสมณศักดิ์ขึ้นทูลเกล้าฯ เพื่อทรงสถาปนาเป็นสมเด็จพระสังฆราช”

ในกรณีที่สมเด็จพระราชาคณะผู้มีอาวุโสสูงสุดโดยสมณศักดิ์ไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้นายกรัฐมนตรีโดยความเห็นชอบของมหาเถรสมาคม เสนอนามสมเด็จพระราชาคณะรูปอื่นผู้มีอาวุโสโดยสมณศักดิ์รองลงมาตามลำดับ และสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ขึ้นทูลเกล้าฯ เพื่อทรงสถาปนาเป็นสมเด็จพระสังฆราช

ประเด็น “อาวุโส” ก็ยังมีข้อถกเถียงคือ อาวุโสตามสมณศักดิ์ แต่มีพระบางกลุ่มเสนอ ไม่เอาอาวุโสตามสมณศักดิ์ แต่เอา อาวุโสตามพระธรรมวินัย

คำว่าอาวุโสตามพระธรรมวินัย ให้ดูที่คุณสมบัติของเถรธรรม 10 ประการ จากเถรสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงวางไว้ ซึ่งสังคมไทยยังไม่เคยคิดเรื่องนี้

เนื่องจากพระกลุ่มที่่มีความเห็นให้เลือก “อาวุโสตามพระธรรมวินัย” นั้นเพราะเห็นตัวอย่างจากพระจริยวัตรของสมเด็จพระสังฆราชที่เพิ่งถวายพระเพลิงไปก็มีคุณสมบัติของเถรธรรมทั้ง 10 ประการครบถ้วน พระองค์จึงเป็นที่รักของทุกคน และทั่วโลก

เวลานี้ สังคมเริ่มถกเถียงเรื่องคุณสมบัติของพระสังฆราช หากแต่งตั้งผู้มีอาวุโสสูงสุดไปแล้ว แต่คุณสมบัติไม่ครบ หรือบกพร่องอย่างรุนแรงต่อเถรธรรม ถือว่า ขัดกับพระธรรมวินัย จะทำกันอย่างไร?

อนึ่ง สมเด็จพระราชาคณะ ผู้มีอาวุโสสูงสุดทางสมณศักดิ์ 8 รูป ประกอบด้วย

1.สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) เจ้าอาวาสวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ (มหานิกาย) ประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช สถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะเมื่อ พ.ศ.2538
2.สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (มานิต ถาวโร) เจ้าอาวาสวัดสัมพันธวงศารามวรวิหาร (ธรรมยุต) สถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะ เมื่อ พ.ศ.2544
3.สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (อัมพร อมฺพโร) เจ้าอาวาสวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม (ธรรมยุต) สถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะ เมื่อ พ.ศ.2552
4.สมเด็จพระวันรัต (จุนท์ พฺรหฺมคุตฺโต) เจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหารราชวรวิหาร (ธรรมยุต) สถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะ เมื่อ พ.ศ.2552
5.สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (วีระ ภทฺทจารี) เจ้าอาวาสวัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร (มหานิกาย) สถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะ เมื่อ พ.ศ.2553
6.สมเด็จพระธีรญาณมุนี (สมชาย วรชาโย) เจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาส (ธรรมยุต) สถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะ เมื่อ พ.ศ.2553
7.สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (สมศักดิ์ อุปสโม) เจ้าอาวาสวัดพิชยญาติการามวรวิหาร (มหานิกาย) สถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะ เมื่อ พ.ศ.2554
8.สมเด็จพระพุฒาจารย์ (สนิท ชวนปญฺโญ) เจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร (มหานิกาย) สถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะ เมื่อ พ.ศ.2557


นับจากนาทีนี้ ต้องจับตาดูว่า เจ้าคุณพระสมเด็จฯ รูปใด จะเป็นประมุขสงฆ์องค์ใหม่ และปฏิรูปการปกครองคณะสงฆ์ต่อไปอย่างเป็นรูปธรรมสืบต่อไป