แนวโน้มที่เปลี่ยนไปในการประเมินผลบุคลากร

โดยนำเนื้อหาหลักๆ มาจากบทความในวารสาร Harvard Business Review ที่ระบุว่า ถึงบริษัทชื่อดังอย่าง Deloitte ที่ได้รื้อระบบในการประเมินผลการปฏิบัติงานของตนเองเสียใหม่

หลังจากนั้นเป็นต้นมา ผมก็ลองเฝ้าสังเกตตามสื่อต่างๆ ว่ามีบริษัทไหนอีกไหมมีข่าวออกมาว่าได้ละทิ้ง หรือล้มเลิก ต่อระบบประเมินผลการดำเนินงานของบุคลากรอีกบ้างไหม ซึ่งก็พบว่าจากเดือนมีนาคมจนถึงปัจจุบัน มีบริษัทยักษ์ใหญ่ของโลกหลายแห่ง ที่เริ่มตามกระแสการล้มเลิกระบบการประเมินผลการดำเนินงาน ของบุคลากรในรูปแบบเดิมที่มานั่งให้คะแนนกันตอนปลายปี ที่องค์กรต่างๆ ทั่วไทยใช้กันอยู่ สัปดาห์นี้เรามาดูตัวอย่างกันนะครับว่า มีบริษัทไหนบ้าง และเขาทำกันอย่างไร

เริ่มจากบริษัทยักษ์ใหญ่ซึ่งถือได้ว่าสร้างความแปลกใจได้มากพอสมควร นั้นคือ GE ครับ เนื่องจากในอดีตเวลาเรานึกถึง GE จะนึกถึงบริษัทที่ให้ความสำคัญกับระบบประเมินผล(ในอดีต GE โด่งดังเรื่อง Forced Rank ที่กำหนดไปว่าบุคลากรที่อยู่ 10% สุดท้ายของการประเมิน จะต้องถูกให้ออก แต่ GE ได้เลิกระบบนี้ไปแล้วเมื่อเกือบ 10 ปีที่แล้ว)

ที่น่าสนใจล่าสุดคือ GE ได้ล้มเลิกระบบการประเมินผลการปฏิบัติงาน ของบุคลากรแบบเดิมที่เคยใช้อยู่ แต่ก็ใช่ว่าจะไม่มีการประเมินผลนะครับ การประเมินผลบุคลากรของ GE ในระบบใหม่จะผ่าน App ที่ GE พัฒนาขึ้นมาเรียกว่า“PD@GE” หรือ Performance Development at GE ที่ผู้บริหารสามารถที่จะให้ feedback ต่อพนักงานได้อย่างรวดเร็วและทันท่วงทีมากขึ้น แทนที่จะรอประเมินเมื่อสิ้นปี เหมือนระบบประเมินผลแบบเดิมๆ อีกทั้งสิ่งที่ GE มุ่งเน้นไม่ใช่การประเมินว่าบุคลากรทำงานอย่างไร แต่เป็นการประเมินว่าบุคลากรมีการพัฒนาอย่างไร

ระบบ PD@GE ยังอยู่ในขั้นของการค่อยๆ เริ่มนะครับ ตอนนี้มีบุคลากรของ GE ประมาณ 30,000 คน ที่ใช้ระบบนี้อยู่ และคาดว่าจะเริ่มขยายเข้าสู่วงกว้างมากขึ้น ซึ่งระบบประเมินผลแบบใหม่ของ GE นี้ สะท้อนต่อกลยุทธ์และวัฒนธรรมองค์กร ที่ GE ต้องการมุ่งเน้นในปัจจุบัน นั้นคือเรื่องของความเร็วครับ

นอกเหนือจาก GE แล้ว อีกหนึ่งบริษัทยักษ์ใหญ่ที่ล้มเลิกระบบการประเมินผลแบบดั้งเดิมได้แก่Adobe ผู้ผลิตซอฟต์แวร์ดังระดับโลกครับ ซึ่งจริงๆ แล้ว Adobe เอง ถือเป็นหนึ่งในผู้นำการล้มเลิกระบบการประเมินผลแบบเดิม เพราะ Adobe ประกาศมาตั้งแต่ปี 2012 แล้ว ที่จะล้มเลิกระบบการประเมินผลที่เป็นรายปี แต่หันมาใช้ระบบอื่นแทน ที่มุ่งเน้นให้เจ้านายและลูกน้องมีการพูดคุย สนทนา Coach และให้ Feedback กันมากขึ้น อีกทั้งในอดีตที่ Adobe ใช้ระบบ Forced ranking (เหมือน GE) ซึ่ง Adobe ก็ได้ล้มเลิกระบบนี้ไป

สาเหตุหลักที่ Adobe ล้มเลิกระบบประเมินผลแบบเดิมก็คล้ายๆ กับหลายองค์กรครับ นั่นคือพบว่าภายหลังการประเมินผลเสร็จสิ้น พนักงานก็จะมีอัตราการลาออกที่สูงขึ้น อีกทั้งระบบการประเมินผลแบบเดิม กินเวลาทั้งของผู้บริหารและพนักงานอย่างมหาศาล ในระบบใหม่ของ Adobe นั้น เขาจะเน้นแค่สามองค์ประกอบครับ นั่นคือ Expectation หรือ ความคาดหวัง Feedback หรือการให้ข้อแนะนำ ข้อเสนอแนะอย่างต่อเนื่องตลอดเวลา และ Growth and Development ที่พนักงานแต่ละคนจะมีแผนพัฒนาตนเองตลอดเวลาเพื่อให้สามารถบรรลุต่อความคาดหวังที่ตั้งไว้

ส่วนบริษัทสุดท้ายที่จะนำเสนอก็คือAccenture ยักษ์ใหญ่ด้านที่ปรึกษาและซอฟต์แวร์ระดับโลก ที่มีพนักงานกว่า 3 ล้านคน และกำลังจะล้มเลิกทั้งระบบการประเมินผลแบบเดิม และระบบ ranking ในเดือนกันยายนนี้ แต่การล้มเลิกนั้นใช่ว่าจะไม่ประเมินผลครับ แต่จะเป็นระบบประเมินผลที่ยืดหยุ่นขึ้น และเปิดโอกาสให้พนักงานได้รับ Feedback ในเวลาที่เหมาะสมอย่างต่อเนื่อง

จากตัวอย่างทั้ง GE, Adobe, Accenture จะเห็นได้ว่า แนวโน้มของบริษัทยักษ์ใหญ่ทั่วโลกนั้น กำลังจะล้มเลิกระบบการประเมินผลบุคลากรแบบเดิมที่ทำกันปีละครั้ง ใช้เวลาอย่างมากมายมหาศาล อีกทั้งยังเป็นการบั่นทอนขวัญและกำลังใจ ของทั้งผู้ประเมินและผู้ถูกประเมิน นอกจากนี้ การ ranking ในรูปแบบเดิมๆ ก็กำลังจะหายไปจากบริษัทชั้นนำเหล่านี้ เปลี่ยนมาเป็นระบบที่ยืดหยุ่น คล่องตัว เน้นการให้ feedback อย่างต่อเนื่องมากขึ้น อีกทั้งเน้นการประเมินเพื่อพัฒนาและปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง มากกว่ามาจัดอันดับเหมือนในอดีต

ท่านอย่าลืมดูองค์กรท่านนะครับว่า ระบบการประเมินผลของท่านกำลังก้าวสู่การเปลี่ยนแปลงที่เหมาะสมกับสภาวะแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว รวมทั้งสอดคล้องกับคนทำงานยุคใหม่ที่ต้องการ Feedback อย่างรวดเร็ว หรือว่าท่านกำลังก้าวถอยหลังสู่ระบบประเมินผลแบบเดิมๆ ที่โลกสากลเขากำลังจะเลิกใช้แล้ว