ใครๆ ก็ทราบว่า งานจะสำเร็จได้ต้องลงมือทำ แต่บางคนยิ่งทำงานยิ่งไม่เสร็จ
บางแห่งคนพูดมีเยอะแต่คนทำมีน้อย ประชุมกันแต่ละครั้งมีความเห็นมากมายมหาศาล แต่ทุกอย่างที่คิดที่พูดกันอย่างจริงจัง หายไปกับการปิดประชุม หลงเหลืออยู่แค่ความคิดดีๆ ที่เป็นตัวหนังสือที่บันทึกไว้ในรายงานการประชุม
ยิ่งในกลุ่มที่มีความเชื่อในเรื่องความเป็นเจ้าคนนายคน คนลงมือทำดูเหมือนด้อยค่ากว่าคนชี้นิ้วบ่งการ ต่างคนต่างพยายามชี้นิ้วให้คนอื่นทำ จนมีแต่คนชี้นิ้วหาคนทำไม่ได้ งานก็ไม่มีวันเกิดขึ้น วงการอุดมชี้นิ้วหลีกเลี่ยงการลงมือทำ ด้วยการโยเยโทษเรื่องนั้น เรื่องนี้ อะไรก็ไม่ใช่มาจากฉันทั้งนั้น ปัญหาที่ฉันเจอ คนอื่นสร้างทิ้งไว้ทั้งนั้น ฉันเลยเอาแต่พูดไม่ยอมทำ
เมื่อตกลงใจแล้วว่าจะลงมือทำงานกันแล้ว ให้นึกให้ออกก่อนว่า ทำไมเราต้องทำงานนี้ คำว่าทำไม ไม่ได้หมายถึงเจ้านายสั่งให้ทำ หรือทำเพราะมีคนจ้าง คำว่าทำไมหมายถึง เราตอบตัวเราเองได้ว่า ลงมือทำเพื่อให้เป็นไปตามกลยุทธ์อะไร เป้าหมายอะไร ถ้าทำตามจ้างก็ตอบให้ได้ว่าคนจ้างอยากได้งานนั้นเพราะอะไร อย่าทำงานไปวันหนึ่งๆ โดยนึกไม่ออกว่าที่เรากำลังทำอยู่ทุกวันนั้น เราทำไปเพราะอะไร อยากให้งานสำเร็จด้วยดี จะลงมือทำอะไรให้ตอบให้ได้ก่อนว่าทำไมต้องทำ แล้วจำคำตอบนี้ไว้ตลอดการทำงาน เพื่อให้แน่ใจว่าที่จะทำต่อไปนั้น เป็นเรื่องเดียวกัน ทำงานโดยรู้เบื้องหลังของงานนั้น ช่วยให้เราเดินหน้าทำงานอย่างถูกทิศถูกทาง ถ้ารู้ว่างานนี้ทำเพื่อให้ขึ้นสู่ระดับโลก จะเลือกอุปกรณ์ จะตัดสินใจเรื่องอะไร ก็รู้ว่าต้องระดับโลกไว้ก่อน
เมื่อรู้แล้วว่าทำไปเพื่ออะไร ขั้นต่อไปให้ตอบตัวเองว่า ทำอะไร ทำให้ใคร และทำแค่ไหนจึงจะเรียกว่างานสำเร็จแล้ว คำตอบของคำถามเหล่านี้ช่วยเราเลือกวิธีทำงาน และกำหนดขอบเขตการทำงานได้ชัดเจน กว่าก้มหน้าก้มตาทำไปโดยไม่รู้ว่ากำลังทำอะไรให้ใคร งานจะดีเลิศ หรือสักแต่ว่าทำ มาจากตรงนี้แหละ คนที่ทำงานด้วยความผูกพันจะตอบคำถามนี้ได้ชัดเจน กว่าคนที่สักแต่ว่าทำให้ผ่านๆ ไป คนที่ทำงานโดยมีคำตอบนี้อยู่ในใจ สามารถสร้างผลงานที่เหนือกว่าความคาดหวังได้ ทำโดยรู้ชัดๆ ว่าแค่ไหนคืองานเสร็จนั้น ต่อยอดผลงานให้เกินความคาดหวังของลูกค้าได้เสมอ ถ้าไม่รู้ว่าแค่ไหนที่คาดว่าควรจะได้ ลูกค้าจะได้มากที่สุดแค่เท่าที่คาดหวังไว้ หรือไม่ก็ผิดหวังไปเลย เพราะได้งานต่ำกว่าที่หวังไว้
งานเดียวกันสำหรับคนแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนเป็นคนที่ลงมือทำงานนั้นจริงๆ บางคนมีบทบาทในการกำกับการทำงานนั้น บางคนไม่ใช่คนที่ลงมือทำ แต่มีบทบาทในการให้คำปรึกษา แนะนำให้คนที่ลงมือทำสามารถทำงานนั้นได้สำเร็จ บางคนมีบทบาทแค่รับรายงานว่างานนั้นเสร็จเรียบร้อยหรือยัง คำว่าลงมือทำงานใด จึงแตกต่างไปตามบทบาทของแต่คน งานจะเสร็จได้ต้องรู้ก่อนว่า เรามีบทบาทใดในการทำงานนั้น ยิ่งทำยิ่งไม่เสร็จมาจากการที่ต่างคนต่างไม่รู้บทบาทของตนเองในงานนั้น คนที่ต้องลงมือทำเอาแต่ให้คำปรึกษา คนที่กำกับดูแลกลับลงไปทำเสียเอง ที่ปรึกษากลับไปทำหน้าที่กำกับดูแล คนที่มีหน้าที่รับรายงานว่า งานเสร็จไม่เสร็จแค่ไหน กลับไปทำหน้าที่ให้คำปรึกษา ทุกคนยิ่งขยันงานยิ่งไม่เสร็จ
ลงมือทำงานในสถานการณ์ต่างกันนั้น มีวิธีทำที่แตกต่างกัน ดังนั้น ก่อนลงมือทำงานนั้นให้ดูก่อนว่า สถานการณ์รอบตัวปกติดีอยู่หรือไม่ ทำงานให้ดีตอนทำมาค้าขึ้น หมายถึงต้องเร่งให้งานเสร็จเร็วหน่อย แต่ทำงานให้ดีตอนข้าวยากหมากแพง ซื้อยากขายยาก หมายถึงทำงานให้เสร็จโดยค่าใช้จ่ายลดลงไปอีกสักหน่อย ช้าลงก็ไม่ใช่เรื่องใหญ่ ที่สำคัญคืออย่าให้เกินงบประมาณ งานดีในต่างสถานการณ์ไม่เหมือนกัน จึงต้องรู้สถานการณ์ให้แน่ชัด ก่อนเลือกแนวทางการทำงาน อย่าลุยเดินหน้าทำงาน โดยไม่ดูสถานการณ์รอบตัวให้ดีเสียก่อน เดี๋ยวงานดีจะกลายเป็นงานแย่ไปได้
การงานวันนี้ซับซ้อนเกินกว่าที่ใครจะทำสำเร็จได้ตามลำพัง ดังนั้น ก่อนที่จะลงมือทำก็นึกไว้ก่อนว่า งานนี้ต้องเกี่ยวข้องอย่างไรกับใครบ้าง แล้วเลือกหนทางที่จะสื่อสารกับคนเหล่านั้น ให้ได้ผลในเวลาที่สั้นที่สุด ลุยทำงานไปข้างหน้าโดยไร้การสื่อสารที่ดีกับผู้ร่วมงาน งานอาจจะเสร็จได้ แต่ตัวเราจะเสร็จตามไปด้วย คือกลายเป็นโดดเดี่ยวที่น่าชังของเพื่อนร่วมงาน ระวังไว้ดีๆ ว่า ถ้าเลือกวิธีสื่อสารที่ไม่เหมาะสำหรับเพื่อนร่วมงานนั้น งานง่ายมีโอกาสกลายเป็นงานยาก เรื่องเล็กกลายเป็นเรื่องใหญ่ได้เสมอ
อย่าคิดว่าคนฉลาดสติปัญญาสูง จะเตรียมตัวลงมือทำงานได้ดีกว่าคนธรรมดาอย่างเราท่าน ผู้บริหารมหาวิทยาลัยหนึ่งที่กำหนดวิสัยทัศน์ว่า จะเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำของโลก มีงานที่ต้องเลือกว่า หลักสูตรที่ตนเปิดสอนนั้นควรได้รับการรับรองจากองค์กรใด เพื่อยืนยันความเป็นชั้นนำของโลก ผู้บริหารมหาวิทยาลัยนั้นเตรียมตัวอย่างดี ด้วยการเลือกองค์กรระดับอาเซียนมารับรอง แต่ผู้บริหารมหาวิทยาลัยในเวียดนาม เลือกองค์กรระดับโลกที่เป็นที่ยอมรับกันในอเมริกาและยุโรปมารับรอง กลายเป็นระดับโลกของท่านนั้นคือระดับซีเกมส์ ระดับโลกในเวียดนามคือระดับโอลิมปิกนี่คือตัวอย่างการเตรียมตัวลงมือทำงานในระดับคนสอนปัญญาชน
