ในการพัฒนาสินค้าใหม่นั้น ลูกค้ามีส่วนสำคัญที่กระตุ้นให้เกิดนวัตกรรม เพราะสินค้าส่วนใหญ่สั่งทำตามความต้องการของลูกค้า
“Mike Food Model” ผู้ผลิตโมเดลอาหาร เป็นรูปแบบธุรกิจที่เกิดจากการนำ “นวัตกรรม” มาช่วยในการพัฒนาสินค้าซึ่งปัจจุบันกลายเป็นผู้นำในตลาด และสามารถขยายตลาดไปในต่างประเทศได้ อีกทั้งความสามารถด้านนวัตกรรมยังทำให้แตกไลน์ไปสู่ผลิตภัณฑ์โมเดลทางการแพทย์ สร้างโอกาสใหม่ในธุรกิจ ที่ยังไม่มีคู่แข่งในสนาม
Mike Food Model เป็นธุรกิจของ “คุณสุภาพ นาคพงศ์พันธ์” หรือ “คุณไมค์” ซึ่งเรียนจบทางด้านการเงินเคยทำงานเป็นพนักงานธนาคาร แต่เนื่องจากมีความสนใจและชอบในศิลปะงานปั้น โดยเฉพาะของจิ๋ว จึงเริ่มจากทำดอกไม้ประดิษฐ์ขายที่สวนจตุจักร จนมีโอกาสไปออกงานแสดงสินค้าที่ประเทศญี่ปุ่นกับกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม ทำให้เกิดความสนใจในธุรกิจ “โมเดลอาหาร” ที่ขณะนั้นเป็นที่นิยมมากในญี่ปุ่น
คุณสุภาพ เริ่มต้นจากแสวงหาความรู้และทดลองทำด้วยตนเอง โดยช่วงแรกเช่าห้องแถวเล็กๆ มีคนงานเพียง 3-4 คน กับเงินลงทุนเพียง 4-5 หมื่นบาท ผลิตโมเดลอาหารธรรมดาๆ เช่น ไก่ต้ม เป็ดพะโล้ ก๋วยเตี๋ยว เป็นต้น มีช่องทางขายหลักคือ อินเตอร์เน็ต ต่อมาร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) พัฒนาวัตถุดิบที่ใช้ผลิตโมเดลอาหารให้มีนวัตกรรม เพื่อสร้างความต่าง และมีความสมจริงมากขึ้น
จากการสัมภาษณ์ พบว่า ในการพัฒนาสินค้าใหม่นั้น ลูกค้ามีส่วนสำคัญที่กระตุ้นให้เกิดนวัตกรรม เพราะสินค้าส่วนใหญ่สั่งทำตามความต้องการของลูกค้า ดังนั้นหากลูกค้าไม่พอใจ ทาง Mike Food Model จะทำการแก้ไข ซึ่งยิ่งแก้ไขก็ยิ่งเชี่ยวชาญ ทำให้ พวกเขาสามารถดำเนินธุรกิจมาได้กว่า 8 ปี ปัจจุบันสามารถผลิตโมเดลอาหารได้มากกว่า 20,000 แบบ มีรายได้ต่อปีประมาณ 10 ล้านบาท ทั้งยังเติบโตขึ้นทุกปี ปีละ 20-30%
นอกจากผลิตโมเดลอาหาร Mike Food Model ยังทำโมเดลอวัยวะต่างๆ ด้วย ซึ่งถือเป็นโอกาสทางธุรกิจใหม่ หลังได้รับงานทำโมเดลอาหารทางโภชนาการให้กับโรงพยาบาล เพื่อใช้เป็นสื่อการสอนสำหรับผู้ป่วยและบุคคลทั่วไปมาก่อนหน้านี้ จึงมีโอกาสเข้าไปใกล้ชิดอาจารย์หมอและพยาบาล และเริ่มรับโจทย์ที่ท้าทายขึ้น โดยขยายมาทำ อาหารสำหรับผู้ป่วย โมเดลฟันแบบต่างๆ หุ่นจำลองอวัยวะต่างๆ ให้กับโรงพยาบาลและสถานศึกษา ซึ่งเป็นตลาดใหม่ที่มี
ความน่าสนใจ เพราะยังไม่มีใครทำได้ อีกทั้งโมเดลสำหรับสื่อการสอนในไทยนั้นหายาก จำเป็นต้องนำเข้าจากต่างประเทศ และราคาค่อนข้างแพง
จากการให้ความสำคัญกับการนำนวัตกรรมด้านวัตถุดิบ เช่น กาว ยางพารา ปิโตรเคมีใหม่ๆ ที่แตกต่างจากผู้ผลิตเดิมที่ใช้วัตถุดิบจำพวกเรซิน และขบวนการผลิตใหม่มาใช้ จึงสามารถผลิตโมเดลสื่อการสอนได้ราคาถูกกว่านำเข้าถึง 50-70% และสามารถทำแบบขึ้นมาใหม่ได้โดยไม่ต้องสนใจว่าต่างประเทศมีหรือไม่ ทั้งนี้เพราะใช้การพัฒนาสินค้าร่วมกันกับลูกค้าที่มีทั้งในและต่างประเทศ
จากศักยภาพในด้านการพัฒนาสินค้าใหม่ๆ ทำให้พบโอกาสทางการตลาดที่ยังมีความต้องการซ่อนอยู่อีกมาก เช่นเดียวกับการเปิด AEC ที่พวกเขามองว่า จะกลายเป็นโอกาสของธุรกิจโมเดลอาหาร เพราะเป็นตลาดใหม่ ขณะที่โมเดลอาหารอาเซียนส่วนใหญ่นั้นมีความคล้ายคลึงกับอาหารไทย จึงไม่ก่อให้เกิดความยุ่งยากในการผลิตมากนัก ซึ่งที่ผ่านมาก็เริ่มมีลูกค้าจากกัมพูชา พม่า ลาว สั่งซื้อสินค้ามาบ้างแล้ว จึงเริ่มมองหาตัวแทนจำหน่ายในแต่ละประเทศช่วยทำตลาดให้ต่อไป
ธุรกิจโมเดลอาหาร เป็นสินค้าที่ลูกค้าไม่ได้ซื้อหากันบ่อยๆ และเพื่อให้ได้สินค้าที่แตกต่าง ลูกค้าจะเน้นสั่งแบบ made to order ดังนั้นการพัฒนาวัตถุดิบ การสร้างสรรค์สินค้าให้เหมือนจริง ถือเป็นเรื่องที่สำคัญมาก ขณะที่ Mike Food Model ได้เริ่มแนวความคิดขยายตลาดให้กว้างขึ้น โดยขยายสู่การผลิตโมเดลอาหารในรูปของของที่ระลึก รับนักท่องเที่ยวที่เข้ามาไทยเพิ่มขึ้นทุกปี และส่วนใหญ่ก็ชอบอาหารไทยอยู่แล้ว
กรณีศึกษาของ Mike Food Model สะท้อนให้เห็นถึงบทเรียนของการสร้างนวัตกรรมให้กับสินค้าทั้ง 3 มิติ
โดย มิติแรกคือ “ความใหม่” สำหรับผู้ประกอบการโดยเฉพาะรายเล็กๆ ที่อาจไม่มีงบประมาณในการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์มากนัก การพัฒนาสินค้าสามารถทำได้โดยอาศัยความร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆ และพัฒนาคู่ไปกับลูกค้า
มิติที่สอง “การใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์” โดยการนำนวัตกรรมมาใช้ในการพัฒนาสินค้า ให้ความสำคัญกับความต้องการของลูกค้า ไม่หยุดที่จะพัฒนาสินค้าให้หลากหลาย และมีการพัฒนาสินค้าไปด้วยกัน ก่อให้เกิดโอกาสทางการตลาดใหม่ๆ ในการขยายสายผลิตภัณฑ์ ซึ่งสามารถสร้างกำไรให้กับธุรกิจได้มากกว่าเดิม
ปิดท้ายกับ มิติที่สาม “ความคิดสร้างสรรค์” การเกิดจากความเชี่ยวชาญและการฝึกฝนในการประดิษฐ์ และเปิดโอกาสให้ตนเองได้เรียนรู้ที่จะรับกับความท้าทายในการทำสินค้าที่ไม่เคยทำ รวมถึงการมองหาโอกาสใหม่ๆ ในการทำการตลาดด้วย
แม้จะเป็นผู้ประกอบการขนาดเล็ก แต่หากมีการวิจัยพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ก็สามารถขึ้นมาเป็นผู้นำได้ ทั้งยังก้าวไปได้อย่างรวดเร็วและยั่งยืนกว่าคู่แข่งขันด้วย









