อยากอายุยืน เชิญทางนี้

อยากอายุยืน เชิญทางนี้

ท่านผู้อ่านอยากจะอายุยืนไหมครับ? และทำอย่างไรถึงจะมีอายุที่ยืนยาวและสุขภาพดี?

เมื่อสองสามสัปดาห์ที่แล้วนิตยสาร Time ได้ออกฉบับพิเศษขึ้นมาฉบับหนึ่งเกี่ยวกับเรื่องการมีอายุที่ยืนยาว โดยประกอบด้วยบทความหลายๆ บทความที่นำเอาผลทดลองหรือการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ล่าสุดในแต่ละด้านมานำเสนอ ซึ่งพออ่านแล้วรู้สึกน่าสนใจจึงขอสรุปและเรียบเรียงเสนอท่านผู้อ่านนะครับ เผื่อท่านใดอยากจะมีอายุยืนยาวจะได้ลองอ่านดูว่าในแต่ละประเด็นจะมีส่วนช่วยให้เราอายุยืนขึ้นได้อย่างไร


ประเด็นแรกก่อนคือ เรื่องที่อยู่อาศัย ท่านผู้อ่านว่าระหว่างอยู่ในเมืองใหญ่ กับ การอยู่ในชนบทที่เงียบสงบ ในอดีตเราอาจจะบอกว่าการอยู่ในชนบทที่เงียบสงบน่าจะทำให้เราอายุยืนขึ้น แต่งานวิจัยล่าสุดกลับพบว่าการอยู่ในเมืองกลับส่งผลดีต่อเรามากขึ้น จริงอยู่ที่ความวุ่นวาย มลพิษ การจราจรที่ติดขัดล้วนแล้วแต่อาจจะทำให้เราชีวิตสั้นลง แต่การได้อยู่ใกล้มือหมอและโรงพยาบาลที่มีคุณภาพ อีกทั้งการอยู่ในเมืองยังมีกิจกรรมต่างๆ ที่กระตุ้นให้ผู้สูงอายุกลับมากระชุ่มกระชวยอีกครั้ง อาจจะสามารถหักล้างข้อเสียของมลภาวะและการจราจรที่ติดขัดได้


นอกจากนี้อีกข้อดีของการอยู่ในเมืองคือการที่ได้มีคนอื่นครับ การได้มีปฏิสัมพันธ์ มีเพื่อนฝูง มีเครือข่าย ล้วนแล้วแต่ส่งผลทำให้เรามีอายุที่ยืนนานขึ้นครับ


จากที่อยู่อาศัยเรามาดู เรื่องของจิตใจบ้างครับ นักจิตวิทยาพบว่าการที่เราคิดว่าเรายังเด็ก (Thinking Young) ส่งผลทำให้ร่างกายเราเด็กไปด้วย นอกเหนือจากการทำให้จิตใจเราเด็กและวัยรุ่นอยู่ตลอดเวลาแล้ว การลดความเครียดก็เกี่ยวกับการเสียชีวิตด้วย โดยมีการวิจัยที่พบว่าผู้หญิงที่มีความเครียดเป็นประจำจะทำให้สารชนิดหนึ่งในร่างกายเราหายไป และการมีสารชนิดนี้เยอะก็จะทำให้เรามีอายุที่ยืนนานมากขึ้น ซึ่งนอกจากความเครียดแล้วอีกปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลต่อสารชนิดนี้ (telomeres) คือการใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพ ทั้งการออกกำลังกาย การรับประทานที่ถูกต้อง และการนอนหลับอย่างเพียงพอ


ปัจจัยด้านต่อมาทางด้านจิตใจคือ เรื่องของการมองโลกในแง่ดี (Optimism) ซึ่งจริงๆ ชีวิตเราต้องเผชิญกับความท้าทายหรืออุปสรรคต่างๆ อยู่แล้ว แต่มันขึ้นอยู่กับมุมมองและทัศนคติของเราต่อสถานการณ์ต่างๆ เหล่านั้นที่จะส่งผลต่อสุขภาพครับ มีงานวิจัยอยู่มากที่ระบุออกมาอย่างชัดเจนว่าการมีความหวังเกี่ยวกับอนาคตจะส่งผลทำให้อัตราการเจ็บป่วยด้วยโรคหัวใจ มะเร็ง น้อยกว่าพวกที่ไร้ความหวังและมองแต่ในแง่ลบ


ทีนี้เรามาดู เรื่องอาหารกันบ้างครับ ซึ่งดูเหมือนเป็นเรื่องที่ยังตกลงกันไม่ได้ เพราะแต่ละค่าย แต่ละนักวิทยาศาสตร์ก็จะมีสูตรของตนเอง ตัวอย่างเช่นการรับประทานโปรตีนเยอะๆ นั้นจริงๆ แล้วดีหรือไม่? ในอดีตเราก็นึกว่าโปรตีนนั้นให้พลังงานและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ แต่ตอนนี้ก็เริ่มมีทฤษฎีใหม่ว่ารับประทานโปรตีนมากอาจจะทำให้อายุสั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งโปรตีนจากเนื้อสัตว์ เมื่อเปรียบเทียบกับโปรตีนจากพืช ผู้ที่สนับสนุนแนวคิดนี้พบว่ารับประทานโปรตีนจากเนื้อสัตว์มาก จะส่งผลต่อ Growth Hormones ซึ่งอาจจะดีในช่วงที่เราเด็ก แต่เมื่ออายุมากขึ้นฮอร์โมนนี้กลับจะทำให้เราแก่เร็ว


นอกจากนี้ นักโภชนาการบางค่ายก็บอกว่าเราควรจะกินมื้ออดมื้อ หรือลดปริมาณแคลอรีที่เรารับประทานลง 25% ก็จะทำให้เราอายุยืนยาวขึ้น แต่ไม่ว่าความเห็นจะแตกต่างกันในชนิดของอาหาร แต่สิ่งที่ทุกคนมีความเห็นร่วมกันคือเราต้องลดน้ำตาลครับ เพราะการลดน้ำตาลทำให้โอกาสเกิดโรคต่างๆ ลดน้อยลงและอายุยืนขึ้น


ประเด็นสุดท้ายคือ เรื่องของการมีคู่หรือแต่งงานครับ นั้นคือการมีคู่หรือแต่งงานนั้นทำให้เราอายุยืนยาวขึ้นจริงหรือไม่? คำตอบคือจริงครับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าท่านเป็นผู้ชาย (ตรงข้ามกับความเชื่อเราในอดีตนะครับว่าภรรยานั้นแก่ง่ายแต่ตายยาก) มีงานวิจัยที่ชี้เลยครับว่าสำหรับผู้ที่ไม่เคยแต่งงานนั้นจะมีโอกาสเสียชีวิตเร็วมากกว่าผู้ที่แต่งงานแล้วถึงสองเท่า อีกทั้งผู้ที่แต่งงานแล้วจะตรวจพบมะเร็งเร็วกว่าผู้ที่เป็นโสด


ทั้งหมดนี้เชื่อว่าเกิดขึ้นจากการที่มีคู่ครองและอยู่ร่วมกันแล้ว ก็จะดูแล เอาใจใส่ ซึ่งกันและกันครับ เพราะเราจะมีคนคอยเตือนให้ไปหาหมอ ให้คอยกินยา ให้ออกกำลังกาย ให้นอนหลับ อีกทั้งมีคนคอยให้กำลังใจอยู่ตลอดเวลา ผลของการแต่งงานนั้นจะส่งผลต่ออายุของผู้ชายมากกว่าผู้หญิงครับ แต่ผู้หญิงที่แต่งงานและอยู่กันอย่างมีความสุขจะมีสุขภาพที่ดีกว่า ขณะเดียวกันผู้หญิงที่แต่งงานและหย่าก็จะเป็นอีกกลุ่มที่อายุยืน (อาจจะเนื่องจากไม่ต้องทรมานกับสามีที่ไม่ถูกใจแล้ว)


นอกจากนี้คุณภาพของชีวิตสมรสก็ส่งผลต่อสุขภาพของทั้งสามีและภรรยาด้วยเช่นเดียวกันครับ คู่สมรสที่ทะเลาะกันตลอดเวลาก็จะมีระดับความเครียดสูงขึ้น ซึ่งก็ส่งผลต่อสุขภาพ


เป็นอย่างไรครับสำหรับแนวทางสำหรับผู้ที่อยากจะมีอายุที่ยืนนาน แต่ถ้าท่านไม่ต้องการมีอายุยืน ก็สามารถปฏิบัติตัวในทางตรงกันข้ามกับที่เขียนมาก็ได้เช่นเดียวกันครับ