ลายครามหรือยาหมดอายุ

สักอย่างได้ 


ในขณะที่บางคนยิ่งเก่งกล้ามากขึ้นตามกาลเวลาที่เปลี่ยนไป วันเวลาทำให้บางคนเป็นเหมือนเครื่องลายคราม ยิ่งเก่ายิ่งมีราคา แต่วันเวลากลับทำให้บางคนกลายเป็นยาหมดอายุ ไม่มีฤทธิ์เดชที่จะสร้างความก้าวหน้าใหม่ๆ ขึ้นมาอีกแล้ว วันหนึ่งข้างหน้าผู้บริหารทุกคนมีโอกาสกลายเป็นผู้บริหารลายคราม หรือผู้บริหารยาหมดอายุได้ด้วยกันทั้งนั้น สุดแล้วแต่ว่าจะปรับตนเองรับมือการเปลี่ยนแปลง ทั้งที่เกิดขึ้นกับตัวเรา และเกิดขึ้นกับสรรพสิ่งรอบตัวเราได้ดีมากน้อยเพียงใด

วันใดที่เราเริ่มรู้สึกว่าถ้าใช้ภาษาที่ดุดันเกรี้ยวกราดแล้วการงานจะเดินหน้าไปได้ดีขึ้น เกรี้ยวกราดวันไหน งานดูดีขึ้นในวันนั้น วาทะท่วงทีที่เคยมีเสน่ห์จูงใจให้ใครต่อใครช่วยกันทำงานตามที่บอกกล่าว จนประสบผลสำเร็จมามากต่อมากแล้วนั้น ไม่ออกฤทธิ์อย่างที่เคยใช้มาแต่ก่อน เสน่ห์หมดอายุไปแล้ว เหลือแต่พระเดชจากความอาวุโสที่เพิ่มขึ้นตามวันเวลา จะบอกให้ใครทำอะไร จึงดูเหมือนการออกคำสั่งด้วยพระเดชไปเสียแทบทั้งหมด วันใดที่จะตัดสินใจอะไรสักอย่าง แล้วดูยากเย็นไปหมด จะไปทางนี้ก็กลัวเรื่องนั้น จะไปทางนั้นก็กังวลเรื่องโน่น แต่พอน้องใหม่เสนอหนทางที่จะช่วยให้การตัดสินกระทำได้ง่ายขึ้น เรากลับไม่พอใจกับข้อเสนอแนะจากน้องใหม่เหล่านั้นด้วยสาเหตุที่ดูแปลกๆ คือฉันอาบน้ำร้อนมาก่อน ฉันต้องรู้ดีกว่าแน่ๆ วันใดที่เริ่มทนฟังน้องใหม่อธิบายเรื่องต่างๆ ให้จบ ทนรอไม่พูดแทรกไม่ได้ ฟังปุ๊บต้องพูดแทรกปั๊บ พร้อมๆ กับที่ทนไม่ได้ที่กำลังพูดอะไรอยู่ แล้วน้องใหม่ก้มหน้าก้มตากดแชทไปแทบตลอดเวลาที่เราพูด

เราอยากให้คนอื่นตั้งใจฟังเรามากขึ้นกว่าแต่ก่อน ผู้คนรอบตัวดูเหมือนจะนิยมชมชื่นเราน้อยลงกว่าแต่ก่อน ทำงานก็เหมือนเดิม แต่ทำไมคนชอบเราน้อยลง หลายอย่างที่เราทำดูเหมือนจะทำเพื่อตัวเราเองมากขึ้น พูดกันตรงๆ ว่าดูเหมือนจะทำงานแบบเห็นแก่ตัวมากขึ้น ไปต่างประเทศท่านว่าจำเป็นกับการงาน คนอื่นจะไปต่างประเทศ ท่านว่าสิ้นเปลืองโดยไม่จำเป็น ไปต่างประเทศเห็นตัวอย่างการงานใหม่ๆ จากต่างประเทศมามากมาย แต่บอกว่ายังไม่ถึงเวลาจะทำใหม่ ให้ทำแบบเก่าไปก่อนจนกว่าจะมีปัญหาให้เห็น เราเริ่มเบื่อหน่ายที่จะเปลี่ยนแปลง ยอมทนกับวิธีการเดิมๆ ที่ประสิทธิภาพไม่ดีนัก มากกว่าที่จะยอมลำบากกันอีกสักครั้งเพื่อยกขีดความสามารถให้สูงขึ้นไป อาการทั้งหลายที่กล่าวมานี้บ่งบอกให้รู้ตัวว่าตำรับบริหารของเราใกล้หมดอายุเต็มทีแล้ว

ผู้บริหารที่เป็นเหมือนยาหมดอายุนั้น ไม่ได้หมายถึงผู้บริหารที่แก่ชราเพิ่มขึ้นตามกาลเวลา แต่หมายถึงผู้บริหารที่อยู่ได้ด้วยวิธีการบริหารแบบเดิมๆ เมื่อทุกอย่างรอบตัวเปลี่ยนแปลงไป ถ้ายังใช้ตำรับการบริหารแบบเดิม ย่อมไม่แตกต่างไปจากยาหมดอายุที่ไม่ออกฤทธิ์ตามที่ควรจะเป็น แม้อายุจะเพิ่มมากขึ้น แต่ก็สามารถเพิ่มแบบลายครามได้ กล่าวคือตัดสินใจการงานต่างๆ ให้ดูเป็นตัวอย่างได้โดยไม่รีรอที่จะตัดสินใจในเรื่องการงานที่สำคัญต่างๆ เราไม่เพียงแต่จะเป็นแบบอย่างให้กับคนรุ่นใหม่ แต่ยังใช้ประสบการณ์และสติปัญญาช่วยสนับสนุนให้คนรุ่นใหม่พัฒนาความสามารถให้มากขึ้นอย่างก้าวกระโดดได้อีกด้วย ใครมีความสามารถพิเศษใด ก็ส่งเสริมให้ใช้ความสามารถพิเศษนั้นในการทำการงานได้อย่างเหมาะเจาะ ใครได้ทำงานร่วมกับเราก็ได้อานิสงส์ได้พัฒนาฝีมือให้ก้าวไกลไปได้ด้วยกันทั้งนั้น

การพัฒนานั้นเกิดจากการที่กระตุ้นให้คนรุ่นใหม่ตั้งคำถามที่ท้าทายความเชื่อดั่งเดิมที่ใช้เป็นรากฐานในการกำหนดวิธีการทำงานที่ใช้มาตั้งแต่วันวานจนกระทั่งถึงวันนี้ แทนที่จะห้ามปรามไม่ให้ใครอาจหาญมาตั้งคำถามที่ท้าทายความคงอยู่ของวิธีการเดิมๆ ที่เคยเชื่อโดยบริสุทธิ์ใจว่าเป็นหนทางการทำงานที่ดีแล้ว ชอบแล้ว และให้ท้าทายคนรุ่นใหม่ในการช่วยกันหาจุดอ่อนที่ควรจะต้องได้รับการแก้ไขปรับเปลี่ยนให้ดีขึ้น โดยไม่ต้องกังวลว่าตั้งคำถามที่ท้าทายวิธีการเดิมๆ แล้วผู้บริหารจะขัดอกขัดใจหรือไม่ทำให้คนรุ่นใหม่สบายใจที่จะตั้งคำถาม เราเป็นผู้อาวุโสที่เป็นทั้งครู ทั้งผู้บริหารใครได้ร่วมงานกับเราจึงเหมือนกับมีเครื่องลายครามที่ทั้งสง่างาม ทั้งมีประโยชน์ลายครามแท้ต้องไม่ใช่แค่เก่า แต่ยังต้องใช้ประโยชน์จากความงดงามนั้นได้ด้วย

ถ้าวันใดมีผู้บริหารยาหมดอายุมากุมชะตากรรมของหน่วยงานนั้น แล้วเราหมดหนทางที่จะหลีกหนีไปที่อื่น หนทางเอาตัวรอดคือ อย่าอวดความเก่งในทุกกรณี รู้อะไรดีแค่ไหนก็ให้เงียบไว้ก่อน เพราะยาหมดอายุทนฟังความจริงที่บ่งบอกว่ายาไม่ออกฤทธิ์แล้วไม่ได้ พร้อมๆ กับให้พยายามออกท่าทางที่แสดงความนับถือไว้ให้มากกว่าที่เคยกระทำกับผู้บริหารคนอื่นที่ยายังไม่หมดอายุ แสดงความนับถือให้เว่อร์ๆ ไว้ก่อน

ก่อนจะตั้งคำถามใดๆ ให้นับหนึ่งถึงพันเพื่อดูท่าทางท่านผู้บริหารก่อนว่าวันนี้อารมณ์ดีพอจะให้ถามหรือไม่ ระลึกเสมอว่ายาหมดอายุอันตรายอย่างไร ผู้บริหารที่เหมือนยาหมดอายุก็อันตรายต่อองค์กรและผู้คนในองค์กรเท่าๆ นั้น