วันศุกร์ ที่ 16 ตุลาคม 2569

Login
Login

กำเนิด Rueng Alertและ Fragile Nineteen

ก่อนหน้านี้ชาวตะวันตกได้สร้างคำ “Fragile Five” หมายถึง ประเทศที่อ่อนแอ 5 ประเทศมีการขาดดุลบัญชีเดินสะพัดสูง

และ เสี่ยงต่อการไหลออกของเงินทุน ซึ่งได้แก่ บราซิล อินเดีย อินโดนีเซีย ตุรกี และ แอฟริกาใต้ นั้น ประเทศเหล่านี้ล้วนมีอัตราดอกเบี้ยในระดับสูงเพื่อพยายามดึงดูดเงินทุนเอาไว้ อย่างไรก็ดี ราคาน้ำมันดิบที่ร่วงลงอย่างเร็ว ได้ขยายวงกว้างออกไปให้ประเทศในตลาดเกิดใหม่อีกหลายประเทศที่เสี่ยงต่อการขาดดุลบัญชีเดินสะพัด และ ขาดดุลการคลังสูงอีกด้วย



อาจจัดอันดับประเทศที่เสี่ยงจากเงินทุนไหลออกได้ทั้งหมด 19 ประเทศ ผมเรียกเป็น Fragile Nineteen นับได้ว่าเป็นคำคล้องจองอย่างดี โดยใช้เกณฑ์ 50 ประเทศเศรษฐกิจใหญ่ของโลกที่มีอัตราดอกเบี้ยนโยบายตั้งแต่ 3% ขึ้นไป (ไม่รวมจีน) จะจัดได้ตามลำดับของอัตราดอกเบี้ยสูงไปต่ำได้ดังนี้คือ อาร์เจนตินา (19.99%) เวเนซุเอลา (19.3%) รัสเซีย (17%) อิหร่าน ไนจีเรีย บราซิล ปากีสถาน อียิปต์ อินเดีย อินโดนีเซีย ตุรกี อิรัก แอฟริกาใต้ คาซัคสถาน โคลัมเบีย ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย เม็กซิโก และ ชิลี จะเห็นได้ว่าหลักๆ แล้วก็คือ ประเทศตลาดเกิดใหม่ที่กระจายอยู่ทั่วโลกนั่นเอง



ประเทศเหล่านี้มีความเสี่ยงของเงินทุนไหลออก จึงต้องทำให้อัตราดอกเบี้ยนโยบายอยู่ระดับสูงเข้าไว้ บางประเทศแทนที่จะลดอัตราดอกเบี้ย กลับไปปรับขึ้น ซึ่งเป็นการดำเนินนโยบายการเงินที่น่าจะผิดทิศผิดทาง เช่น รัสเซีย บราซิล ปัญหาก็คือ อาจทำให้เศรษฐกิจย่ำแย่ลงได้อีก ยิ่งทำให้ความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติลดน้อยถอยลงไปอีก ต้นทุนการเงินที่สูงขึ้นยิ่งจะไปทำให้เงินเฟ้อสูงขึ้นตามและ อาจส่งผลในมุมกลับไปเร่งการไหลออกของเงินทุนก็เป็นได้



เรื่องต่อมา ผมมีความยินดีจะเสนอดัชนีใหม่ Rueng Alert ที่จะวัดค่าโดยใช้ เงินทุนสำรองระหว่างประเทศ เทียบสัดส่วนกับ GDP แทนที่จะนำไปเทียบกับการนำเข้า โดยวิธีนี้น่าจะวัดความเสี่ยงของกระแสเงินทุนไหลออกได้ดีกว่า แนวคิดนี้จะเป็นพี่น้องกับ Rueng Alarm ที่ทำการวัดค่าโดยประเมินจากการขาดดุลบัญชีเดินสะพัด ต่อ GDP ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดวิกฤติกระแสเงินทุนไหลออกได้เช่นกัน



พบว่าประเทศกำลังพัฒนาที่มีค่าของ เงินทุนสำรองฯ ต่ำๆ เมื่อเทียบกับ GDP จะยิ่งมีความเสี่ยงมาก โดยอาจกล่าวได้ว่าค่าที่ต่ำกว่า 10% ถือว่ามีความเสี่ยงสูงมาก ระหว่าง 10-15% ความเสี่ยงสูง 15-20% ความเสี่ยงปานกลาง และถ้าสูงกว่า 20% ถือว่าอยู่เสี่ยงระดับต่ำ และ หากสูงกว่า 25% ขึ้นไปก็จัดว่าปลอดภัย



ประเทศที่มีค่า Rueng Alert ต่ำๆ เช่น อาร์เจนตินา เวเนซุเอลา ไนจีเรีย อียิปต์ และ ปากีสถาน มีค่านี้อยู่ระหว่าง 4-6% เท่านั้น ซึ่งจัดค่าเสี่ยงสูงมาก หากใช้เกณฑ์นี้ก็ถือว่าเสี่ยงกว่าประเทศใน Fragile Five เสียอีก โดย อินโดนีเซีย และ แอฟริกาใต้ที่ 13% ถือว่าเสี่ยงสูง ขณะที่ บราซิล 16% อินเดีย 17% ตุรกี และ รัสเซีย 18% ซึ่งถือว่าเสี่ยงระดับปานกลาง และเมื่อดูอันดับเครดิตก็พบว่า 5 ประเทศนั้นเสี่ยงกว่าเพราะมีอันดับเครดิตที่ต่ำกว่า Fragile Five ด้วย



ส่วนประเทศไทย ยังสบายปลอดภัยมากๆ เพราะ ค่านี้อยู่สูงถึง 41% อย่างไรก็ดี ผลกระทบจากการแพร่เชื้อของวิกฤติเงินทุนไหลออกของประเทศกลุ่ม Fragile Nineteen ที่อาจได้รับผลกระทบจากการปรับลดอันดับเครดิตของบริษัทจัดอันดับโดยเฉพาะประเทศผู้ผลิตน้ำมันและพลังงาน ก็ยังเป็นสิ่งที่ต้องจับตาดูกันต่อไป