ต้องดึงประชาชน ร่วมปฏิรูประบบราชการ

ที่ต้องการจะส่งมอบประเทศไทย"ใหม่"ให้กับรัฐบาลชุดต่อไป ตามคำกล่าวของพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้าคสช. และหากสามารถดำเนินการปฏิรูประบบราชการได้และได้ระบบราชการ"ใหม่"อย่างแท้จริง ก็อาจกล่าวได้ว่างานชิ้นนี้ของคสช.เป็นผลงานชั้นเยี่ยมในการปรับโฉมประเทศไทย และอาจกล่าวได้ว่าเป็นการปฏิรูปที่แท้จริงกันเสีย ไม่เพียงแค่คำพูดเท่านั้น

อันที่จริง การปฏิรูประบบราชการนั้นไม่เพียงแต่ประเทศไทยเท่านั้น ที่เห็นว่ามีความสำคัญกับการพัฒนาประเทศในด้านต่างๆ แต่เป็นประเด็นใหญ่ที่องค์กรระหว่างประเทศที่สนับสนุนการพัฒนาประเทศ อย่างธนาคารโลก หรือ ธนาคารเพื่อการพัฒนาเอเชีย มักจะหยิบยกมาพูดถึงกันเป็นประจำ เมื่อกล่าวถึงปัญหาและอุปสรรคของประเทศกำลังพัฒนา รวมทั้งประเทศไทย ดังนั้น การปฏิรูประบบราชการจึงไม่ใช่เรื่องง่ายและเห็นผลได้เร็วนัก เมื่อเปรียบเทับกับเรื่องอื่น

สำหรับกรณีของประเทศไทย จะเห็นว่าหน่วยราชการมีขนาดใหญ่โตมาก และหากพิจารณาจากงบประมาณรายจ่ายประจำปีแล้วก็จะเห็นว่างบประมาณเพื่อใช้ในการหล่อเลี้ยงระบบราชการนั้นมีสัดส่วนค่อนข้างมาก และดูเหมือนว่าสัดส่วนที่คิดเป็นเปอร์เซ็นต์เพิ่มขึ้นมาโดยตลอด จากระดับ 50-60% มาเป็นระดับ 70-80% ของงบประมาณรายจ่าย ขณะที่งบประมาณเพิ่มขึ้นทุกปี ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าหน่วยงานราชการมีขนาดใหญ่โตขึ้นเรื่อยๆ จากการตั้งหน่วยงานใหม่และเพิ่มอัตรากำลัง

หากย้อนกลับไปดูความพยายามปฏิรูปก่อนหน้านั้น มีประเด็นมากมายในการปฏิรูประบบราชการไทย อาทิ นำระบบตัวชี้วัดมาใช้ในการปรับปรุงการทำงานและจ่ายโบนัส การว่าจ้างให้เอกชนแทนรับอัตราใหม่ในงานบางประเภท โครงการเกษียณราชการก่อนกำหนด ตลอดจนการกระจายอำนาจการเงินการคลังส่วนท้องถิ่น ซึ่งในบางหน่วยงานเราจะเห็นการปรับตัวให้บริการดีขึ้นอย่างเห็นได้ แต่ก็ยังมีปัญหาด้านอื่นอีกมากที่ต้องรีบแก้ไข เพราะเกี่ยวข้องกับประชาชนทุกเรื่องในชีวิตประจำวัน

อย่างไรก็ตาม มีผู้ที่พยายามเปรียบเทียบระบบราชการเหมือนตัวประหลาด เนื่องจากระบบราชการมีศักยภาพอย่างมากในการดึงดูดทรัพยากรของประเทศเข้าไปสู่ระบบราชการหรืออยู่ในการควบคุมของส่วนราชการ ดังนั้น หน่วยราชการจึงขยายตัวใหญ่โตขึ้นเรื่อยๆ ทั้งกำลังคนและงบประมาณแผ่นดิน และยิ่งมีขนาดใหญ่โตขึ้นเรื่อยๆ จึงทำให้หน่วยราชการทรงพลังอย่างมากในการต่อต้านการเปลี่ยนแปลงหรือการปฏิรูปใดๆ ดังนั้นจึงไม่สงสัยว่าทำไมการปฏิรูประบบราชการจึงยากลำบากมาก

เราสนับสนุนอย่างยิ่งกับการปฏิรูประบบราชการของคสช.ในครั้งนี้ เราเชื่อว่าหากสามารถดำเนินการได้สำเร็จตามเป้าหมาย คนไทยก็จะได้เห็นโฉมหน้าใหม่ของระบบราชการไทย แต่เราก็ไม่เชื่อว่าการปฏิรูปสามารถทำได้รวดเร็ว อย่างมากที่ทำได้ก็เพียงแค่การยุบรวมหน่วยงานหรือแก้ไขกฎหมายใหม่เท่านั้น ดังนั้นหากจะปฏิรูปให้สำเร็จได้ เราเห็นว่าคสช.จำเป็นต้องหาขั้นตอนการตรวจสอบราชการ โดยเฉพาะจากประชาชนนั่นเอง เพราะหน่วยราชการเหล่านี้จะอยู่กับประชาชนอีกนาน และจะเป็นตัวหนุนให้การปฏิรูประบบราชการสำเร็จในระยะยาว