วันศุกร์ ที่ 16 ตุลาคม 2569

Login
Login

จุดเทียนเที่ยงวัน : ก่อนการปะทะกันครั้งใหญ่

ผมคิดว่านับจากวันนี้ต่อไป โอกาสของการปะทะกันมีสูงมากกว่าเดิมมาก และอาจจะมีการปะทะกันในหลายด้านด้วยกัน ไม่ใช่ด้านมวลชนของทั้งสองฝ่ายเท่านั้น

หากแต่จะมีการปะทะย่อยๆ ที่เกิดถี่มากขึ้นของกองกำลังติดอาวุธของทั้งสองฝ่ายจนนำไปสู่สภาวะของความรุนแรงที่ศูนย์กลางของการเมือง

การปะทะและการใช้ความรุนแรงที่จะถี่ขึ้นอาจจะไม่ใช่ “สงครามกลางเมือง” ในความหมายของการต่อสู้กันระหว่างรัฐกับกองกำลังต่อต้านรัฐ แต่จะเป็นสภาวะของความรุนแรงที่ก่อให้เกิดความปั่นป่วน ความไม่แน่นอน ความเสี่ยงในชีวิตประจำวันของผู้คนทั่วไปลึกซึ้งขึ้น

กลุ่มคนที่สังกัดแต่ละฝ่ายจะรู้สึกการทำทุกอย่างให้บรรลุเป้าหมายของกลุ่มตนเองเป็นความชอบธรรม โดยไม่คำนึงถึงผลกระทบอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นการชุมนุม เดินขบวน หรือ แอบไปยิงหัว/ขว้างระเบิดใส่ฝ่ายตรงกันข้าม แต่สำหรับคนทั่วไปซึ่งผมเดาว่าเริ่มมีความอดทนลดลงต่อสภาวะความกำกวมของอำนาจ ความปั่นป่วน ความไม่แน่นอนทั้งหลาย สภาวการณ์เช่นนี้ทำร้ายทุกคนในสังคมแม้ว่าคนคนนั้นจะอยู่ห่างไกลไปจากศูนย์กลางความขัดแย้งก็ตาม

สภาวการณ์เช่นนี้ เกิดขึ้นจากสาเหตุสองด้านด้วยกัน ด้านแรก ได้แก่ การที่ชนชั้นนำทั้งสองกลุ่มไม่มีความเป็นเอกภาพภายในกลุ่ม ทำให้ไม่สามารถที่จะควบคุม “ปฏิบัติการ” ทั้งหมดของทุกกลุ่มได้ ผมและนักเขียนท่านอื่นจำนวนหนึ่งเคยเขียนบทความที่เน้นให้เห็นว่าชนชั้นนำทั้งสองกลุ่มไม่สามารถหาความเห็นพ้องต้องกันภายในกลุ่มตนเองได้ ทำให้กระบวนการเคลื่อนทางการเมืองจึงไม่สามารถจะนิ่งได้

ความไม่มีเอกภาพภายในกลุ่มทำให้แต่ละกลุ่มสามารถสร้างปฏิบัติการของตนเองได้ และเมื่อถูกจับก็สามารถปฏิเสธได้อีกว่าไม่ใช่การกระทำของพวกตน เป็นพวกแอบหรือปลอมไป ซึ่งแม้ว่าการลุกขึ้นสร้างปฏิบัติการเองอย่างเป็นไปโดยอัตโนมัติ (Spontaneous uprising) จะเป็นเรื่องสำคัญของการต่อสู้ แต่ในวันนี้กลับจะทำให้ทุกอย่างไร้การควบคุมมากขึ้น

ในอีกด้านหนึ่ง แกนนำแต่ละฝ่ายใช้วิธีเดียวกันคือปลุกเร้าให้คนที่ร่วมอุดมการณ์รับรู้ถึงความ “สูงส่ง” ของสิ่งที่พวกเขาวาดหวัง ขณะเดียวกัน ก็ไม่สามารถจัดองค์กรที่กระชับพอที่จะรองรับปฏิบัติการของคนจำนวนมากและหลากหลายได้ บางกลุ่มบางพวกจึงสามารถสร้างกิจกรรมการเมืองที่แหวกออกไปได้ และหลายกลุ่มก็ใช้ความรุนแรงเป็นเครื่องมือตลอดมา จึงยิ่งส่งเสริมสภาวะปั่นป่วน ไม่แน่นอนเพิ่มขึ้นไปอีก

ผมคิดว่าในขณะนี้ คนจำนวนใหญ่ที่มากกว่ากลุ่มที่ยืนอยู่ข้างสองฝ่ายนี้จะอยากเห็นทางออกจากสถานการณ์ความขัดแย้งนี้ แต่ก็ไม่สามารถที่จะส่งเสียงออกมาให้สังคมได้ยินได้ ผมเชื่อว่าคนจำนวนมากต้องการ “ประชาธิปไตย” ไม่ต้องการอำนาจนอกระบบ แต่ขณะเดียวกันพวกเขาก็รังเกียจ "การคอร์รัปชัน" ที่ขยายจำนวนและปริมาณมากเกินกว่าที่จะทนได้ (ผมไม่เข้าใจว่ามันผิดตรงไหนหากกลุ่มคนที่เคยทนกับการคอร์รัปชันมาก่อนแต่วันนี้พวกเขาจะไม่ทนและออกมาสู้ต่อต้านการคอร์รัปชัน นักคิดบางคนก็ประณามคนกลุ่มนี้ว่าพวกคุณก็เคยร่วมกับการโกงมาก่อนโดยไม่มองว่าคนมันเปลี่ยนกันได้)

ขณะเดียวกัน มวลชนใต้เงาอำมหิตของกลุ่มชนชั้นนำทั้งหมดทุกกลุ่มก็กดดันจนกระทั่งคนกลุ่มตรงกลางๆ นี้ไม่กล้าที่จะทำอะไรให้สังคมเห็นได้ น่าแปลกใจครับ บรรดามวลชนเหล่านี้ไม่ว่าจะฝ่ายใดล้วนแล้วแต่ไม่ “เปิดหู/เปิดสมอง” ฟังเสียงอื่นๆ เลย หากใครพูดอะไรผิดไปจากที่ตนเองเชื่อก็จะเป็นเดือดเป็นแค้น บางกลุ่มเน้นการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยแบบจ๋าเลย แต่กลับไม่ฟังเสียงคนอื่น (ผมไม่สามารถจะพูดกับเพื่อนกลุ่มนี้ไปแล้วหลายคน : เขาก็เลิกพูดกับผมเช่นกัน ฮา)

ทำอย่างไรจะให้คนกลุ่มตรงกลางนี้มีเสียงขึ้นมาบ้าง เพื่อถ่วงดุลว่ายังมีเสียงอื่น

การทำให้กลุ่มนี้มีเสียง จำเป็นที่จะต้องมีจุดรณรงค์ที่ชัดเจนและครอบคลุมประเด็นความขัดแย้งทางการเมืองทั้งหมดให้ได้ จุดรณรงค์ที่จ้องนำเสนอจะสามารถดึงดูดคนจำนวนหนึ่งให้เข้ามาร่วมกันแสดงเสียงขึ้นมาได้

ประเด็นการรณรงค์น่าจะมีลักษณะกว้างๆ เช่น เน้น "ประชาธิปไตย ไม่เอาอำนาจนอกระบบ : ไม่เอาการโกงกิน : เชิดชูความเสมอภาคทางเศรษฐกิจ"

กิจกรรมเฉพาะหน้าน่าจะเป็นการกำหนดวันแสดงตัวตนร่วมกันด้วยการ “จุดเทียนเที่ยงวัน” ในวันใดวันหนึ่งในสัปดาห์ เน้นที่ "ไม่ใช้ความรุนแรงต่อเพื่อนร่วมสังคมเดียวกัน" และเรียกร้องให้เจ้าหน้าที่ตำรวจและทุกฝ่ายร่วมกันป้องกันการใช้ความรุนแรงเป็นเครื่องมือการเมืองอย่างที่เป็นอยู่

กิจกรรมเฉพาะหน้านี้จะเน้นให้ทุกฝ่ายหันมาร่วมกันมองหาทางที่จะกดดันหรือทำอะไรก็ได้ที่ทำให้กลุ่มชนชั้นนำต้องแสวงหา “ข้อตกลงร่วมกันขั้นต่ำสุด” (Common Ground) ที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมทุกฝ่าย หากใครเริ่มต้น “จุดเทียนเที่ยงวัน” เพื่อที่จะทำให้เกิดการรวมกลุ่มกลุ่มที่สามได้ก็น่าจะเป็นประโยชน์ต่อการเคลื่อนไหวของประชาชนทั้งหมดในอนาคต

ในวันนี้ หากใครกลุ่มใดทำให้สังคมเคลื่อนไปจากวิกฤติได้ก็ต้องยกมือไหว้กันล่ะครับ