ต้องยกเลิกจำนำข้าว

นอกจากปัญหาของโครงการรับจำนำเอง และเป็นปัญหาที่มีนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญในแวดวงค้าข้าว เตือนมาก่อนหน้านั้นว่าโครงการนี้จะไปไม่รอด ผลสุดท้ายภาระหนักจะตกอยู่กับรัฐบาล และกลายเป็นหนี้สาธารณะของประเทศอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ หากโครงการดังกล่าวมีผลขาดทุนมหาศาล จนไม่สามารถบริหารจัดการคืนเงินในโครงการทั้งหมด 5 แสนล้านบาท

ประเด็นการประท้วงของชาวนาในหลายจังหวัด เนื่องจากไม่ได้รับเงินมาเป็นเวลาหลายเดือนในฤดูกาลผลิต 2556/57 ซึ่งเริ่มรับจำนำและออกใบประทวนให้กับชาวนาตั้งแต่เดือนต.ค. ปีที่แล้ว โดยล่าสุดรัฐบาลก็ยอมรับว่าขณะนี้มีข้าวเข้าสู่โครงการรับจำนำแล้วกว่า 10 ล้านตันข้าวเปลือก ซึ่งเป็นเงินกว่าแสนล้านบาท นั่นหมายความว่ารัฐบาลยังจ่ายเงินไม่ครบ เพราะจ่ายผ่านธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) 3 หมื่นล้านบาทเท่านั้น ยังมีส่วนที่ค้างชำระอีกมาก

ปัญหาการค้างชำระของโครงการรับจำนำ เนื่องมาจากรัฐบาลโดยกระทรวงพาณิชย์ ไม่สามารถระบายข้าวได้ตามแผนที่ตั้งไว้ จากงบประมาณในโครงการที่ได้รับการอนุมัติ 5 แสนล้านบาท แบ่งเป็นเงินกู้ของ ธ.ก.ส. จำนวน 9 หมื่นล้านบาท และเป็นงบประมาณจากรัฐบาล 4.1 แสนล้านบาท ดังนั้น เมื่อรัฐบาลไม่สามารถระบายข้าวได้ตามแผน ส่งผลให้ต้องใช้เงินสำรองจ่ายของ ธ.ก.ส. และเงินระบายข้าวได้บางส่วน รวมทั้งสิ้นใช้เงินไปแล้วในช่วง 2 ปีแรก รวม 6.8 แสนล้านบาท

ผลจากการระบายข้าวได้ ไม่เป็นไปตามแผน ส่งผลให้รัฐบาลไม่มีเงินหมุนเวียนสำหรับการรับจำนำรอบใหม่ ซึ่งจะกู้เงินมาใหม่ก็เป็นเรื่องยาก เพราะติดกรอบวงเงินงบประมาณ 5 แสนล้านบาท อีกทั้งอยู่ในช่วงเปลี่ยนรัฐบาล ส่งผลให้การระบายข้าวยิ่งทำได้ยากขึ้น เพราะขาดความเชื่อมั่น ดังนั้น ข่าวลือสะพัดในต่างจังหวัดในขณะนี้ คือ รัฐบาลไม่มีเงินจ่ายในโครงการรับจำนำ เพราะเป็นไปไม่ได้ที่จะสร้างความเชื่อมั่นกลับคืนมาได้ หลังจากรัฐบาลเลื่อนการชำระมาโดยตลอด 2-3 เดือนที่ผ่านมา

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ดูเหมือนว่ารัฐบาลไม่อาจยอมรับความจริง ว่าโครงการรับจำนำล้มเหลว โดยพยายามโยนความผิดให้กับผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็นการชุมนุมที่ปิดกระทรวงการคลัง 3 สัปดาห์ หรือ การพิจารณาขออนุมัติจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงรัฐบาล แต่หากพิจารณากันจริงๆ แล้ว จะเห็นว่าโครงการนี้ไม่เกี่ยวกับกรณีดังกล่าวเลย แต่เป็นปัญหาของโครงการรับจำนำเป็นหลัก ซึ่งความพยายามโยนความผิดพลาดให้กับประเด็นอื่น ถือเป็นการขาดความรับผิดชอบอย่างสิ้นเชิง

เราเห็นว่า ขณะนี้ปัญหาโครงการรับจำนำ ตั้งแต่ตอนเริ่มต้น มีปัญหาเรื่องการระบายข้าว จากนั้นเป็นปัญหาเรื่องสต็อกรับจำนำ จนกระทั่งเริ่มกระทบถึงปลายทาง คือ ชาวนาที่นำข้าวมาจำนำในโครงการ ซึ่งหมายความว่าปัญหาโครงการนี้เริ่มปรากฏให้เห็นตั้งแต่ต้นทางไปจนถึงปลายทาง เหลือเพียงผลกระทบที่เกิดขึ้น หากมีการปิดบัญชีเท่านั้น เราเห็นว่าเมื่อมีหลักฐานปรากฏให้เห็นอย่างชัดแจ้ง รัฐบาลต้องรีบทบทวน หรือระงับความเสียหายที่จะเกิดขึ้น และอย่าหวังผลการเมืองเพียงอย่างเดียว โดยปราศจากความรับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้น