เป็นเรื่องเป็นไลน์จนได้ กับคำพูด ศ.ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ อดีตอธิการบดีสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า)
ที่ว่า "1 คน 1 เสียง จะมีปัญหาในระบอบประชาธิปไตยของไทย"
คนอื่นพูดอาจไม่เป็นประเด็นให้ "ข่าวสด" นำมาพาดหัวตัวโต แต่บังเอิญว่า "สมบัติ" ในวันนี้ เป็นคนวงในของ "กำนันสุเทพ" หรือกองบัญชาการ "กปปส."
ถ้อยวลี "14 ตุลา" กับนายกรัฐมนตรีพระราชทาน ที่ออกมาจากปากกำนันสุเทพ ก็หนีไม่พ้นคนชื่อ "สมบัติ" คอยจัดให้ เนื่องจากในห้วงเหตุการณ์วันมหาวิปโยค 2516 เขาเป็นเลขาธิการศูนย์กลางนิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย (ศนท.)
เอ่ยชื่อ "สมบัติ ธำรงธัญวงศ์" คนรุ่นปัจจุบันอาจจะมีภาพเขาเพียงนักวิชาการ เป็นอดีตอธิการบดีนิด้า แต่จริงๆแล้ว นี่คือ อดีตนักเคลื่อนไหวทางการเมือง ที่ทั้งกว้างขวาง และ Practical ทั้งยังเคยก่อตั้งพรรคการเมืองเมื่อ 40 ปีที่แล้ว
ปี 2516 "สมบัติ" ศึกษาอยู่ปีสุดท้ายในคณะวิทยาศาสตร์ (เกษตรศาสตร์) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้รับเลือกเป็นเลขาธิการศูนย์กลางนิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย (ศนท.) สืบต่อจาก "ธีรยุทธ บุญมี" ตัวแทนจากจุฬาฯ
"สมบัติ" จึงมีบทบาทสำคัญส่วนหนึ่งในการชุมนุมใหญ่ในฐานะ ศนท.เป็นองค์กรนำในการเดินขบวนเรียกร้องรัฐธรรมนูญ อันนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองเมื่อ 14-15 ตุลาคม 2516
หลัง 14 ตุลา ขบวนการนักศึกษามุ่งสู่การต่อสู้นอกระบบ แต่ "กลุ่มสมบัติ" กลับเข้าสู่ศูนย์กลางอำนาจ "รัฐบาลสัญญา ธรรมศักดิ์" โดยร่วมกับทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐ จัดทำโครงการเผยแพร่ประชาธิปไตย
ปลายปี 2517 "สมบัติ" กับพวก ก่อตั้งพรรคการเมืองชื่อ "พรรคไท" ลงสู้ศึกเลือกตั้งทั่วไปในต้นปี 2518 ซึ่งองค์ประกอบของพรรคไท ยุคนั้นคือคนหนุ่มคนสาว มีทั้งอดีตผู้นำนักศึกษาที่เพิ่งจบ, อาจารย์มหาวิทยาลัย, นายทุนอายุน้อย และนักการเมืองท้องถิ่น รวมทั้ง ส.ส.เก่า
นายทุนรุ่นใหม่ของพรรคไท ที่โดดเด่นมากคือ ธเนศ เตลาน เป็นคนหนุ่ม เรียนจบนอก กระโจนลงสนามเลือกตั้งเขตที่ 1 นครสวรรค์ ซึ่งช่วงเผยแพร่ประชาธิปไตย "กลุ่มสมบัติ" มาสร้างฐานชาวนาไว้ในหลายอำเภอ
น่าเสียดาย "ธเนศ" สอบตก แต่พรรคไท ก็ได้เก้าอี้ ส.ส.มา 4 ที่นั่ง และเข้าร่วมเป็นรัฐบาลผสม ที่มี "หม่อมคึกฤทธิ์" เป็นนายกรัฐมนตรี โดยพรรคไท ได้โควตารัฐมนตรีช่วยกระทรวงเกษตรฯ มา 1 เก้าอี้
กลางปี 2518 พรรคไท ได้นำกลุ่มชาวนาละแวกภาคเหนือตอนล่าง เข้าร่วมโครงการฝึกอบรมราษฎรอาสาปกป้องหมู่บ้าน ที่ค่ายทหาร ต.ทับกวาง อ.แก่งคอย จ.สระบุรี และค่ายอดิศร จ.สระบุรี โดยมีวิทยากร เป็นทหารจากกองพลที่ 9 ภายใต้เครือข่ายของ พล.อ.ฉลาด หิรัญศิริ อดีตผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบกสมัยนั้น
เมื่อเกิดรัฐประหาร 6 ตุลาคม 2519 "สมบัติ" ตกอยู่ในสภาพ ถูกเพ่งเล็งจากอำนาจรัฐ ไม่ใช่เพราะข้อหาเป็นซ้าย แต่เพราะใกล้ชิดกับ พล.อ.ฉลาด ที่เพิ่งถูกปลดจากตำแหน่งคุมกำลัง ทำให้เขาต้องเปลี่ยนชื่อ-นามสกุล เป็น "ประชา กิจปวงชน" อยู่พักใหญ่
40 ปีที่แล้ว "สมบัติ" มีเพื่อนรักอีก 2 คนคือ กนก วงศ์ตระหง่าน ผู้นำนักศึกษาจากจุฬาฯ (อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์) และ วิโชติ วัณโณ ผู้นำนักศึกษาจากเกษตรศาสตร์เช่นเดียวกัน ซึ่งในวันนี้ "วิโชติ" เลือกจะยืนอยู่ข้างพรรคเพื่อไทย
หลังทิ้งชื่อ "ประชา กิจปวงชน" หันกลับมาใช้ชื่อเดิม "สมบัติ" ก็มุ่งมั่นเอาดีทางวิชาการ จนประสบความสำเร็จเป็นอธิการบดีนิด้า ที่มีลูกศิษย์ลูกหาเต็มเมือง
"ประชาภิวัฒน์" ที่จุดประกายจากนักวิชาการค่ายนิด้า ย่อมมีชื่อ สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ หรือประชา กิจปวงชน ในอดีต เป็นแรงผลักดันให้ "กำนันสุเทพ" ขานรับเป็นแม่ทัพ กปปส.









