"เมารี" ยังมีปัญหา

และส่วนใหญ่ของคนเหล่านี้คือชาวเมารี (Mouri) ผู้ได้ชื่อว่าเป็นคนพื้นเมืองที่ได้รับการดูแลเป็นอย่างดีแห่งหนึ่งของโลก

นิวซีแลนด์มีประชากรประมาณ 4.3 ล้านคน มีพื้นที่ประมาณครึ่งหนึ่งของไทย มีรายได้ต่อหัวต่อปี 40,000 ดอลลาร์ หรือเกือบ 6 เท่าของคนไทย ประชากร 67% เป็นคนเชื้อสายยุโรป 15% เมารี และ 10% เอเชีย

ประเทศนี้อยู่ในหมู่เกาะ Polynesia ซึ่งมีเกาะอยู่ด้วยกันทั้งสิ้นประมาณ 1,000 เกาะ ในจำนวนนี้มีเกาะ Hawaii / Tonga / Cook Islands ฯลฯ รวมอยู่ด้วย โดยนิวซีแลนด์อยู่ในบริเวณตะวันตกเฉียงใต้ อีก 2 หมู่เกาะในมหาสมุทรปาซิฟิกคือหมู่เกาะ Melanesia และ Micronesia ซึ่งมีขนาดพื้นที่เล็กกว่า Polynesia

สถิติที่แปลกของนิวซีแลนด์ก็คือในกลุ่มประเทศ OECD ซึ่งสมาชิกส่วนใหญ่เป็นประเทศพัฒนาแล้วโดยมีสมาชิกรวม 34 ประเทศ มีผู้ต้องขังทั้งหมดรวม 3 ล้านคน ในจำนวนนี้ 2 ล้านคนอยู่ในคุกของสหรัฐอเมริกาซึ่งมีอัตราของผู้ต้องขังต่อประชากรสูงสุดในโลก คือ 701 คนต่อประชากร 100,000 คน (ไทยอันดับ 18 ของโลกอัตรา 381 คน ต่ำสุดในโลกคือ Iceland มีอัตรา 37 คน) ในขณะที่นิวซีแลนด์มีอัตรา 155 คน

มากกว่า 3 ใน 4 ของสมาชิก OECD มีอัตราผู้ต้องขังต่ำกว่า 140 คน อัตรา 155 คน ของนิวซีแลนด์ทำให้อยู่ในลำดับ 7 ของ OECD โดยต่ำกว่า Mexico หนึ่งอันดับ

ในจำนวนผู้ต้องขัง 10,000 คนของนิวซีแลนด์ ร้อยละ 51 เป็นเชื้อสายเมารี ร้อยละ 33 เป็นยุโรป ร้อยละ 12 เป็นคนกลุ่มชาวเกาะ และร้อยละ 3 เป็นเอเชีย

ในขณะที่ทั้งประเทศมีประชากรเชื้อสายเมารีเพียงร้อยละ 15 แต่มีอัตราผู้ต้องขังถึงร้อยละ 51 ซึ่งหมายความว่านอกจากประเทศจะมีอัตราผู้ต้องขังสูงถึง 155 คนแล้ว สัดส่วนของผู้ต้องขัง เชื้อสายเมารีสูงอย่างผิดปกติ

เมารีหน้าตาเป็นอย่างไร ถ้าท่านเป็นแฟนรักบี้ทีม All Blacks ซึ่งเป็นทีมรักบี้ที่เกรียงไกรสุดๆ ของโลก (ปีนี้แข่ง 14 ครั้งยังไม่เคยแพ้ใครเลย) คงจะเห็นผู้เล่นหน้าตาออกมาทาง ชาวเกาะคล้ายคนเอเชียหลายคนซึ่งล้วนเป็นผู้เล่นที่เก่งมาก นั่นแหละคือเมารีชนกลุ่มน้อยของนิวซีแลนด์ซึ่งอยู่บนเกาะนี้มาก่อนคนผิวขาวซึ่งเหยียบเกาะนิวซีแลนด์เมื่อ 400 ปีก่อน

เมารีเป็นชาว Polynesians โดยสายเลือด อพยพมาจากเกาะต่างๆ เมื่อ 700-900 ปีก่อน อยู่กันอย่างมีความสุขโดยมีภาษา ความเชื่อ และวัฒนธรรมคล้ายชาวเกาะอื่นๆ ในบริเวณนั้น

ชาวดัชเป็นผู้ตั้งชื่อเกาะนี้ว่า Nova Zeelandia ตามชื่อจังหวัดของเนเธอร์แลนด์คือ Zeeland (ตรงกับภาษาอังกฤษ Sealand) ต่อมาในภายหลังได้ชื่อใหม่ว่า New Zealand

เมารีปัจจุบันมีประชากรประมาณ 750,000 คน อยู่ในนิวซีแลนด์ประมาณ 620,000 คน อยู่ในออสเตรเลีย 126,000 คน ที่เหลืออีกประมาณ 10,000 คนอยู่ในอังกฤษ สหรัฐอเมริกา และ แคนาดา

สิ่งที่โลกได้ยินมาตลอดก็คือทางการนิวซีแลนด์และคนนิวซีแลนด์เชื้อสายยุโรปดูแลคนพื้นเมืองเมารีเป็นอย่างดี มีความเท่าเทียมกัน ไม่เหมือนคนพื้นเมืองในออสเตรเลีย และไม่เหมือนอินเดียนแดง และคนดำในสหรัฐอเมริกา

อย่างไรก็ดี เมื่อได้เห็นสถิติสัดส่วนผู้ต้องขังของเมารีเช่นนี้แล้วก็เกิดคำถามว่าได้เกิดอะไรขึ้น คำตอบก็คือเป็นความจริงที่ทางการทุ่มเทเงินทองมากพอควรและกฎหมายให้ความทัดเทียม หากแต่เมารีเองก็มีปัญหาทางสังคมไม่น้อยมานานแล้ว ไม่ว่าจะเป็นความยากจน ปัญหาการศึกษา ปัญหาสาธารณสุข ปัญหาครอบครัวแตกแยก ฯลฯ

ลักษณะอาชญากรรมของผู้ต้องขังเมารีในอันดับ 1 ก็คือความผิดอาญาทางเพศ รองมาคือการทำร้ายร่างกาย ลักเล็กขโมยน้อย ปล้น ความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด ฆาตกรรม ฯลฯ

ในเชิงสังคมวิทยา ปัญหาของเมารีมาจากการสูญเสียดุลยภาพทางสังคม โดยเคยอยู่ในรูปแบบของวัฒนธรรมดั้งเดิมมายาวนาน แต่ตลอดเวลา 400 ปีที่ผ่านมาโดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลา 100 ปีหลังได้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมขนานใหญ่ ซึ่งชาวเมารีส่วนใหญ่ไม่สามารถปรับตัวได้ทันจึงเกิดการล่มสลายของสถาบันครอบครัว ซึ่งเป็นหน่วยพื้นฐานที่สำคัญยิ่งของมนุษย์ และถูกซ้ำเติมด้วยระบบทุนนิยมซึ่งให้รางวัลแก่ผู้ชนะเท่านั้น

นิวซีแลนด์ซึ่งอยู่ไกลไปทางตะวันออกสุดของออสเตรเลีย 1,500 กิโลเมตร เป็นสวรรค์ของคนผิวขาวมายาวนาน แต่สำหรับเมารีผู้อยู่อาศัยมาก่อนแล้วต้องรอไปก่อนเพราะความไม่พร้อมของการปรับตัวกับวัตถุนิยมและค่านิยมใหม่ที่ถาโถมเข้าสู่สังคมเมารี

การบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวดของทางการนิวซีแลนด์มีส่วนในการทำให้สถิติอัตราส่วนของผู้ต้องขังสูงกว่าประเทศอื่นๆ ที่อาจมีสถิติอาชญากรรมสูงกว่าแต่การบังคับใช้กฎหมายอ่อนแอ แต่กระนั้นก็ตามสัดส่วนของผู้ต้องขังเมารีที่สูงอย่างไม่สอดคล้องกับสัดส่วนประชากรทำให้ต้องฉุกคิดว่าสังคมนิวซีแลนด์ได้ให้ความช่วยเหลือแก่คนพื้นเมืองดั้งเดิมอย่างเพียงพอและเป็นธรรมแล้วหรือไม่

คนเมารีไม่ได้เลือกที่จะมีเส้นทางชีวิตแบบโลกตะวันตก เขาอยู่ของเขาอย่างมีความสุขตามอัตภาพ การเข้าไปแทรกแซงสังคมของเขาโดยคนผิวขาวทำให้เส้นทางชีวิตเป็นไปเช่นในปัจจุบัน ดังนั้น จึงเป็นความชอบธรรมที่สังคมนิวซีแลนด์จะต้องช่วยเหลืออุ้มชูอย่างยิ่ง

สังคมอยู่กันได้ด้วยคุณธรรมและการยอมรับของสมาชิก เมื่อใดมันไม่เกิดขึ้น ปัญหาต่างๆ ก็จะตามมาอย่างไม่รู้จบ