ทุกประเทศในโลกจับตาดูอียิปต์ เพื่อหาคำตอบว่าได้ บทเรียน อะไร จากการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง
ที่มีความละม้ายกับอีกหลายๆ ชาติ ที่ต้องการสร้างระบอบประชาธิปไตยอย่างแท้จริง หลังจากต้องทนทุกข์ทรมานกับเผด็จการมาหลายสิบปี
อียิปต์ เริ่มด้วยการเป็นแบบอย่างของ Arab Spring ที่เป็นแรงบันดาลใจให้กับอีกหลายประเทศ ที่ประชาชนลุกฮือมาล้มล้างระบอบอันไม่พึงปรารถนาอย่างอึกทึกครึกโครม
แต่แล้วย่างก้าวของ อียิปต์ เอง ก็ไม่ได้ราบรื่นอย่างที่คาดหวัง เพราะหลังจากโค่น ฮอสนี มูบารัก ได้ และมีการเลือกตั้งแล้ว รัฐบาลที่ได้จากเสียงส่วนใหญ่ ก็ไม่สามารถแก้ปัญหาพื้นฐานของประชาชนได้ จนเกิดการเดินขบวนครั้งใหญ่ และทหารก่อรัฐประหาร อ้างว่าจะให้ประเทศกลับไปสู่การเลือกตั้ง ที่ประชาชนจะมีส่วนมีเสียงอย่างแท้จริงอีกรอบ
ผู้ต่อต้านล้มล้างประธานาธิบดี โมฮัมเหม็ด มอร์ซี อ้างว่า แม้เขาจะได้รับเลือกตั้ง แต่การบริหารประเทศไร้ประสิทธิภาพ และอำนาจการบริหารประเทศไปกระจุกอยู่ที่คนกลุ่มเดียวใน Muslim Brotherhood ก่อให้เกิดปัญหาอย่างกว้างขวาง เดือดร้อนทุกหย่อมหญ้า
วันนี้ มีประธานาธิบดีและนายกฯ รักษาการ เพื่อเตรียมการเลือกตั้งแล้ว แต่ปัญหาหนักๆ ของอียิปต์ ยังมีอยู่มากมายหลายประการ นักวิเคราะห์บางคนรวบรวมปัญหาหลักๆ ที่อียิปต์ กำลังเผชิญอยู่ และไม่ว่าใครจะได้รับเลือกตั้งกลับมาปกครองประเทศ ก็จะต้องพิสูจน์ว่าสามารถแก้ปัญหาของชาวบ้านได้อย่างแท้จริง
1. อัตราว่างงานสูงถึง 13.2% และนี่คือเหตุผลใหญ่ที่ทำให้ประชาชนลุกฮือก่อการปฏิวัติเมื่อสองปีก่อน ถึงวันนี้ปัญหานี้ก็ยังไม่ได้รับการแก้ไข ทั้งๆ ที่ นี่คือ “ระเบิดเวลา” ลูกใหญ่ เพราะคนว่างงานส่วนใหญ่เป็นคนหนุ่มคนสาว อีกทั้งอัตราเติบโตทางเศรษฐกิจก็ร่วงหล่นลงมาอย่างหนัก
2. อาชญากรรมพุ่งสูงถึง 3 เท่าตัว ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2010 ผลสำรวจแห่งหนึ่ง บอกว่า จำนวนการจี้ปล้นเพิ่มจาก 200 ราย ในปี 2010 เป็น 2,807 ราย ในปีที่ผ่านมา
3. ความรุนแรงทางเพศต่อผู้หญิง...ในช่วงการชุมนุมประท้วงเพียง 4 วัน ตั้งแต่วันที่ 30 มิถุนายน มีผู้หญิงถูกข่มขืนถึง 91 ราย ถึงขั้นที่ผู้ประท้วงผู้ชายต้องยืนเรียงรายเป็นวงกลมเพื่อป้องกันไม่ให้ผู้หญิงที่ร่วมการชุมนุมถูกทำร้ายทางเพศ
4. ไฟฟ้าดับบ่อยๆ และนานๆ...ความขาดแคลนด้านพลังงานไฟฟ้า เป็นสาเหตุใหญ่อีกประการหนึ่ง ที่ทำให้ผู้คนที่อียิปต์ หมดความอดทนกับผู้ปกครองประเทศ แม้โรงพยาบาลยังเจอกับปัญหาเครื่องไม้เครื่องมือทางการแพทย์ ที่มีความสำคัญต่อการรักษาพยาบาลหยุดทำงาน เพราะไฟดับหรือไฟตกเป็นประจำ ก่อนการประท้วงใหญ่เลวร้ายอย่างไร วันนี้ก็ยังเป็นเช่นนั้น
5. ขาดแคลนน้ำมันและการจราจรติดขัดอย่างหนัก... เพราะว่าน้ำมันดีเซลและแก๊สไม่พอใช้ ทำให้ราคาแพงขึ้นอย่างรุนแรง อดีตประธานาธิบดีมอร์ซี อ้างว่า ความขาดแคลนเกิดจากตลาดมืด แต่คนต่อต้านกล่าวหาว่าวิกฤติเชื้อเพลิงเป็นส่วนหนึ่งของ “ลูกเล่นทางการเมือง” ของรัฐบาลที่ต้องการจะต่อรองกับผู้ไม่เห็นด้วยกับเขา อีกทั้งเมื่อเกิดวิกฤติทางการเมือง ผู้คนก็ซื้อเชื้อเพลิงกักตุน ยิ่งทำให้สถานการณ์เลวร้ายลงไปอีก
6. ราคาอาหารการกินพุ่งพรวดพราด...ไม่มีรัฐบาลไหนอยู่ได้ หากชาวบ้านบ่นว่าอาหารที่ใช้ประทังชีวิตประจำวันแพงเกินกว่าที่จะรับได้ ตัวเลขของโครงการอาหารโลก สหประชาชาติบอกว่าคนอียิปต์ ร้อยละ 17% ตกอยู่ในสภาพอาหารการกินไม่พอเพียง ก่อนหน้านี้สองปีตัวเลขนี้อยู่ที่ 14% และวันนี้ยังไม่มีใครบอกได้ว่ารัฐบาลชั่วคราวจะสามารถลดความหนักหน่วงของปัญหานี้ได้หรือไม่
7. อำนาจกระจุกตัวที่นักการเมืองกลุ่มเดียว...เพราะแม้ว่าจะมีการเลือกตั้ง แต่หากกลุ่มคนที่ได้รับเลือกตั้ง ปกครองประเทศด้วยอำนาจที่อยู่ภายใต้คนกลุ่มเดียว ไม่ฟังเสียงคนกลุ่มต่างๆ ที่ไม่เห็นด้วยกับตน หรือคิดว่าชนะเลือกตั้งแล้ว จะทำอย่างไรก็ได้ นั่นคือ หายนะที่คอยวันระเบิดเท่านั้น
นี่คือ ปัญหาปากท้องที่กระทบต่อวิถีชีวิตของคนอียิปต์ ที่ผ่านการปกครองเผด็จการ ทหาร และรัฐบาล ที่มาจากการเลือกตั้ง แต่ยังไม่เห็นแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ ว่า อะไรที่จะเกิดขึ้นต่อไป จะตอบโจทย์ของความคาดหวังของคนที่ดิ้นรนเพื่ออยู่รอดไปวันๆ ได้อย่างไร
ประเทศไหนที่เจอกับปัญหาบางข้อที่ว่านี้ ต้องรีบหาคำตอบกับประชาชน ก่อนที่จะต้องเผชิญกับวิกฤติการเมืองของตน
