นำเข้ากุ้งต่างชาติต้องรอบคอบ

หรือภาวะกุ้งตายด่วนที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่ออุตสาหกรรมกุ้ง ... วันนี้ อีเอ็มเอส จึงเป็นปัญหาหนักอกของผู้คนในแวดวงนี้ ตั้งแต่ผู้ผลิตลูกกุ้ง เกษตรกร โรงงานแปรรูป ห้องเย็น ไปจนถึงผู้ส่งออก ... เพราะนี่เป็นสาเหตุหลักของการขาดแคลนผลผลิตกุ้งของไทย ซึ่งแน่นอนว่ากำลังส่งผลกระทบต่อเนื่องถึงมูลค่าการส่งออกสินค้ากุ้งไทยที่สูงนับแสนล้านบาทต่อปี

ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายต่างหันหน้าเข้าหากันเพื่อร่วมมือแก้ปัญหานี้ เริ่มที่ภาครัฐอย่างกรมประมง ที่ออกโรงรณรงค์โครงการรวมพลังยับยั้งอีเอ็มเอส และดำเนินการอย่างเข้มข้น ฟากโรงเพาะฟักลูกกุ้ง ให้ความร่วมมืออย่างเข้มแข็งในการเข้าร่วมโครงการ และปิดโรงเพาะฟักเพื่อทำความสะอาดตามแนวทางที่วางไว้

ล่าสุด ข้อมูลของกรมประมง ระบุว่า ภาคตะวันออกซึ่งเคยพบการระบาดของอีเอ็มเอส และมีผลผลิตกุ้งเสียหายกว่า 80 % นั้น ในขณะนี้สามารถเลี้ยงกุ้งได้โดยไม่ประสบภาวะกุ้งตายด่วนแล้ว 50% ขณะที่ฟาร์มที่มีปัญหา แต่ก็ยังสามารถเลี้ยงกุ้งได้มี 20% และที่มีปัญหามากจนไม่สามารถเลี้ยงกุ้งได้อีกมี 30% ส่วนภาพรวมประเมินสถานการณ์ทั่วประเทศ กุ้งที่สามารถเลี้ยงได้ตามปกติ มีประมาณ 70% มีปัญหาบ้างแต่ยังเลี้ยงได้ 11% และมีปัญหามาก ไม่สามารถเลี้ยงได้ 19% จึงกล่าวได้ว่า สถานการณ์การระบาดกำลังดีขึ้นเป็นลำดับ

ขณะที่การแก้ปัญหาในด้านการเพาะเลี้ยงกำลังดำเนินไป ภาคโรงงานแปรรูป ห้องเย็น และการส่งออกก็กำลังเผชิญปัญหาไม่สามารถส่งสินค้าได้ตามออร์เดอร์ เนื่องจากขาดแคลนกุ้ง ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญ โดยคาดว่า ปริมาณการส่งออกกุ้งในปีนี้ จะลดลงราว 20% หรือมีกุ้งออกสู่ตลาดราว 300,000-400,000 ตัน ไม่เพียงพอต่อความต้องการใช้ที่ปกติจะมีอยู่ราว 550,000 ตัน ดังนั้น ผู้ส่งออกจึงเสนอต่อภาครัฐ ให้มีการอนุญาตนำเข้ากุ้งจากต่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากอินเดีย จำนวน 250,000 ตัน เพื่อทดแทนส่วนต่างที่หายไป ด้วยเหตุผลว่าเพื่อรักษาตลาดกุ้งของไทยไว้ ก่อนที่จะไม่สามารถแข่งขันกับประเทศคู่แข่งได้

ฟังดูก็เป็นเหตุเป็นผล และเหมาะสมกับสถานการณ์ หากแต่การนำเข้ากุ้งจากต่างประเทศ ก็มีปัจจัยที่ควรพิจารณาอยู่หลายประการดังนี้

ประการแรก : ในด้านกระบวนการเพาะเลี้ยงกุ้งคุณภาพปลอดภัยปลอดสาร ตามแนวทาง FOOD SAFETY นั้น ประเทศไทยได้รับการยอมรับว่าเป็นอันดับหนึ่งของโลกมาโดยตลอด การจะใช้กุ้งจากต่างชาติที่มีระบบการเลี้ยงแตกต่างกัน เข้ามาสวมเป็น PRODUCT OF THAILAND จำเป็นต้องมีมาตรการตรวจสอบอย่างเข้มงวด ต้องตรวจสอบย้อนหลัง (TRACEABILITY) ในการส่งออกกุ้งเพื่อทดแทนกุ้งภายในประเทศได้ เพราะที่ผ่านมา กุ้งจากอินเดียถูกญี่ปุ่นยกเลิกการนำเข้า เนื่องจากตรวจพบการใช้สารแอนตี้ไบโอติกในการเลี้ยงกุ้ง

ประการต่อมา : กุ้งจากต่างประเทศ มีข้อเสียในเรื่องของสายพันธุ์ เชื้อโรคประจำถิ่นนั้นๆ ซึ่งหากมีการนำเข้า ประเทศไทยจะมั่นใจได้อย่างไรว่ากุ้งเหล่านั้นจะไม่ก่อผลต่อเนื่องให้ต้องตามแก้ปัญหาโรคระบาดอย่างไม่รู้จบ

ประการสุดท้าย : ที่ผ่านมา มีผู้ต้องการเรียกร้องให้เกิดการนำเข้ากุ้งอินเดียมาโดยตลอดแม้ยังไม่เกิดปัญหาอีเอ็มเอส แล้วจะแน่ใจได้อย่างไรว่า ภายหลังจากอีเอ็มเอสสิ้นสุดลง จะไม่มีการขอนำเข้ากุ้งจากอินเดียอย่างถาวร ซึ่งแน่นอนว่าจะกระทบเกษตรกรและผู้ประกอบการเลี้ยงกุ้งในประเทศ

กล่าวโดยสรุป ผู้เขียนเชื่อว่าการนำเข้ากุ้งจากอินเดียเป็นการเร่งด่วน จะเป็นทางออกในการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าที่สามารถทำได้อย่างรวดเร็วทันที และสามารถแก้ภาวะวิกฤติขาดแคลนกุ้งในขณะนี้ได้จริง หากแต่ควรปฏิบัติด้วยความรอบคอบรัดกุม เพื่อประโยชน์ของประเทศไทยและผู้คนในแวดวงอุตสาหกรรมกุ้งทุกคน