ฟอร์ด ยกระดับการผลิต ปักหมุดอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย

อุตสาหกรรมยานยนต์ เป็นอุตสาหกรรมที่มีบทบาทสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจ เนื่องจากเป็นอุตสาหกรรมใหญ่ มีธุรกิจที่เกี่ยวข้องจำนวนมาก มีการสร้างงานจำนวนมาก ประเมินว่าทั้งระบบมีจำนวนมากกว่า 8 แสนคน และยังมีความสำคัญในการสร้างรายได้เข้าประเทศ จากการส่งออกไปมากกว่า 100 ประเทศทั่วโลก รายได้ต่อปีหลายแสนล้านบาท 

ปัจจุบัน อุตสาหกรรมยานยนต์ไทย อยู่ในอันดับต้นๆ ของโลก และเคยขึ้นอยู่ในท็อป 10 นั่นหมายถึงการเป็นอุตสาหกรรมที่ได้รับการยอมรับในเวทีระดับโลก ที่สามารถแข่งขันได้กับแหล่งผลิตในประเทศอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของความพร้อม ความแข็งแกร่งของอุตสาหกรรมชิ้นส่วน ความเชี่ยวชาญของทักษะแรงงาน และคุณภาพการผลิต

การมีผู้ลงทุนจากหลากหลายประเทศและภูมิภาคช่วยกระจายฐานการลงทุนของไทย และเชื่อมอุตสาหกรรมเข้ากับตลาด เทคโนโลยี และห่วงโซ่อุปทานโลก ผู้ลงทุนที่ร่วมพัฒนาอุตสาหกรรมมาอย่างต่อเนื่องจึงเป็นรากฐานสำคัญที่ทำให้เกิดความพร้อมด้านการผลิตยั่งยืนในระยะยาวการเติบโต และความแข็งแกร่งของอุตสาหกรรม ส่วนหนึ่งมาจากมาตรการส่งเสริมของภาครัฐตั้งแต่ในอดีต เช่น การสร้างโปรดักส์ แชมเปี้ยน เริ่มจากปิกอัพ ที่ประสบความสำเร็จอย่างมาก ตามด้วยอีโคคาร์ที่ได้รับความนิยมแพร่หลายเช่นกัน และล่าสุด รัฐมีนโยบายส่งเสริมรถพลังงานไฟฟ้า หรือ EV 

นโยบายส่งเสริมต่างๆ เหล่านี้ มีส่วนดึงการลงทุนจากแบรนด์ระดับโลก เข้ามาในประเทศจำนวนมาก และหนึ่งในผู้ที่เข้ามาลงทุนอย่างจริงจัง คือ ฟอร์ด แบรนด์รถยนต์รายใหญ่จากสหรัฐ

ฟอร์ด ดำเนินธุรกิจและลงทุนในประเทศไทยต่อเนื่องกว่า 3 ทศวรรษ และถือว่ามีบทบาทอย่างมาก โดยไม่เป็นเพียงผู้ผลิตรถยนต์ แต่ที่ผ่านมาจะเห็นว่าฟอร์ดมีส่วนร่วมสร้างนิเวศยานยนต์ ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนา ซัพพลายเชน บุคลากร การเชื่อมโยง อุตสาหกรรมยานยนต์ไทย เข้ากับเวทีโลก การมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชน การสร้าง คอมมูนิตีกว่า 50 กลุ่มทั่วประเทศ รวมถึงพัฒนามอเตอร์สปอร์ตให้ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น

การเข้ามาในประเทศไทยของฟอร์ดที่ยาวนานนั้นน่าสนใจไม่น้อย เพราะนอกเหนือจากมูลค่าการลงทุนอย่างต่อเนื่องมากกว่า 133,000 ล้านบาทแล้ว ต้องถือว่าฟอร์ดเป็นผู้สร้างปรากฏการณ์ใหม่หลายอย่างในไทย ซึ่งต่อมาก็ดูเหมือนจะกลายเป็นมาตรฐานของรถทั่วไปที่ใครก็ใช้กัน เช่น 

• เป็นผู้บุกเบิกตลาดรถกระบะตอนครึ่งแบบแค็บเปิดได้ (Open Cab) ที่ต่อมากลายเป็นมาตรฐานของรถกระบะ 
• การนำเทคโนโลยีช่วยขับขี่ที่ทันสมัยมาใช้ รวมถึงเป็นรายแรกที่ใช้ระบบเบรก ABS ในรถกระบะ
• การเป็นแบรนด์แรกในไทยที่เปิดตลาดรถยนต์นั่งอเนกประสงค์พรีเมียม อย่าง "เอเวอเรสต์ แพลทินัม"

ในด้านภาพรวมอุตสาหกรรม ต้องถือว่าฟอร์ดก็มีบทบาทไม่น้อย เช่น 

• สนับสนุนการจ้างงานมากกว่า 1 หมื่นตำแหน่งในห่วงโซ่อุปทาน ผลิตและส่งออกรถยนต์ทั่วโลกกว่า 3.3 ล้านคัน ในกว่า 130 ประเทศ (ณ วันที่ 31 กรกฎาคม 2569)
• ส่งมอบรถยนต์ให้ลูกค้าชาวไทยมากกว่า 8 แสนคัน (ณ วันที่ 31 กรกฎาคม 2569)

รวมถึงยังมีการผลิตที่สำคัญ เช่น ฟอร์ด เรนเจอร์  ซูเปอร์ ดิวตี้ ที่เพิ่งเปิดตัวไปเมื่อไม่นานมานี้ ก็ใช้โรงงานประเทศไทยเป็นฐานการผลิตและส่งออก

ในช่วงที่ผ่านมา ฐานการผลิตรถยนต์ต้องเผชิญทั้งภาวะเศรษฐกิจและการแข่งขันที่สูงขึ้น ซึ่งอาจนำไปสู่การปรับเปลี่ยนการผลิตหรือย้ายฐาน บริบทดังกล่าวทำให้การรักษาความเชื่อมั่นของผู้ลงทุนระยะยาวมีความสำคัญควบคู่กับการดึงดูดการลงทุนใหม่

แม้ยอดจำหน่ายในประเทศจะเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดการดำเนินธุรกิจ แต่บทบาทของฟอร์ดในไทยยังครอบคลุมการผลิตเพื่อส่งออก การเชื่อมโยงซัพพลายเออร์ และการสร้างงาน

โดยฟอร์ดมีโรงงานผลิตระดับโลกในไทย 2 แห่ง คือโรงงานฟอร์ด ไทยแลนด์ แมนูแฟคเจอริ่ง (Ford Thailand Manufacturing: FTM) และโรงงานออโต้อัลลายแอนซ์ ประเทศไทย (AutoAlliance Thailand: AAT)

AAT ก่อตั้งขึ้นในปี 2538 ส่วน FTM ก่อตั้งขึ้นในปี 2555 ต่อมาในปี 2564 ฟอร์ดประกาศลงทุนกว่า 900 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อยกระดับโรงงานทั้ง 2 แห่งด้วยเทคโนโลยีการผลิตขั้นสูง รองรับการผลิตฟอร์ด เรนเจอร์และฟอร์ด เอเวอเรสต์ เจเนอเรชันใหม่ ซึ่งเริ่มผลิตในเดือนพฤษภาคม 2565

ล่าสุดมีความเคลื่อนไหวที่น่าสนใจ เมื่อฟอร์ดลงนามเข้าซื้อโรงงานประกอบรถยนต์ซูซูกิที่อยู่ข้างโรงงานเอฟทีเอ็มในจังหวัดระยอง เมื่อต้นปี 2569 เพื่อยกระดับการผลิตรถยนต์ในไทยไปอีกขั้น ซึ่งนี่น่าจะเป็นอีกสิ่งที่ยืนยันถึงการวางแผนดำเนินธุรกิจระยะยาว โดยไทยเป็นฐานการผลิตที่สำคัญ หรือการเข้าสู่วงการมอเตอร์สปอร์ต โดยเปิดตัวทีมฟอร์ด ไทยแลนด์ เรซซิ่ง ปี 2563 ปัจจุบันคว้าแชมป์รวม 31 รางวัล แต่ที่สำคัญนี่ไม่ใช่การเข้าสู่วงการกีฬามอเตอร์เท่านั้น

แต่กิจกรรมนี้ เปิดโอกาสให้ทีมวิศวกรและช่างเทคนิคได้ทดสอบรถยนต์ภายใต้สภาวะที่ท้าทาย เพื่อนำองค์ความรู้ไปใช้กับการผลิตรถยนต์ออกสู่ตลาดอีกด้วย เพื่อให้ตรงกับความต้องการของผู้บริโภคมากที่สุด

ไม่เฉพาะเรื่องของภาคการผลิต แต่หากมองถึงด้านการขาย การบริการ ก็จะเห็นว่าฟอร์ดนั้นมีหลายกิจกรรมที่น่าสนใจ เช่น ลงทุนบริการหลังการขายที่ฟอร์ดระบุว่าเขาใช้แนวคิด "ดูแลลูกค้าเสมือนคนในครอบครัว" สนับสนุนเงินช่วยเหลือกว่า 282 ล้านบาท ผ่าน ฟอร์ด ฟิแลนโธรพี สำหรับโครงการเพื่อสังคมกว่า 135 โครงการ

จริงๆ แล้วต้องบอกว่าในบ้านเรามีหลายแบรนด์ที่เข้ามาลงทุนอย่างจริงจัง และมีมูลค่าการลงทุนมหาศาล สร้างความต่อเนื่องในนิเวศอุตสาหกรรม โดยเฉพาะกลุ่มรถกระบะที่ใช้ชิ้นส่วนภายในประเทศสูงกว่า 90% แต่ปัจจุบันเมื่อมองดูสถานการณ์จริง จะพบว่าผู้ประกอบการกลุ่มนี้กำลังได้รับผลกระทบไม่น้อย ไม่เพียงแต่ผลจากสถานการณ์เศรษฐกิจ หนี้ครัวเรือน หนี้เสีย หรือความเข้มงวดของสถาบันการเงินเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการถูกดิสรัปต์ จากรถกลุ่มใหม่ๆ 

เป็นเรื่องที่น่าสนใจว่าจะมีมาตรการอะไรที่จะสนับสนุนตลาดนี้ เพื่อไม่ให้ผลกระทบขยายวงกว้างไปยัง นิเวศยานยนต์ โดยรวมหรือไม่

อ้างอิง : จากการสัมภาษณ์ นายสุรพงษ์ ไพสิฐพัฒนพงษ์ รองประธานและโฆษกกลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย โดย สินธุ์ชัย ภมรพล