จับตา ‘ซาอุดีฯ-ปากีฯ-ตุรกี’ หารือ 'อิหร่าน' วันนี้ ครั้งแรกหลังริยาดตกเป็นเป้าฮูตีถล่ม

เจ้าหน้าที่ระดับสูงจากกลุ่มพันธมิตรสนธิสัญญาเมกกะ ซาอุดีอาระเบีย ตุรกี และปากีสถาน เตรียมพบกับผู้นำอิหร่านในเตหะรานในวันจันทร์ (26 ต.ค.) ซึ่งเป็นการติดต่อกันครั้งแรกของเจ้าหน้าที่ระดับสูง นับตั้งแต่ราชอาณาจักรซาอุดีอาระเบียกลายเป็นจุดตึงเครียดท่ามกลางความขัดแย้งอิหร่านที่ขยายวง

รอยเตอร์รายงานว่า ฝ่ายซาอุดีอาระเบียนำโดย เจ้าชายคาลิด บิน ซัลมาน รัฐมนตรีกลาโหม ด้านปากีสถานนำโดย จอมพลอาซิม มูนีร์ ผู้บัญชาการกองทัพบก และฝ่ายตุรกีนำโดย อิบราฮิม คาลิน ผู้อำนวยการหน่วยข่าวกรอง

การเจรจานี้เกิดขึ้นท่ามกลางการโจมตีที่ทวีความรุนแรงขึ้นในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมาของกลุ่มฮูตีที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านในเยเมน และวาทกรรมระหว่างวอชิงตันและเตหะรานก็ร้อนแรงขึ้น ทั้งสองประเทศยังได้วางแผนที่จะเริ่มสงครามครั้งใหญ่ขึ้นอีกครั้ง ซึ่งอาจเกิดขึ้นหลังการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐในวันที่ 3 พ.ย.

อาลี บาเกรี-คานี รองเลขาธิการหน่วยงานความมั่นคงสูงสุดของอิหร่าน เผยผ่านสถานีโทรทัศน์ของรัฐบาลว่า เจ้าชายคาลิด รัฐมนตรีกลาโหมซาอุดีฯ มูนีร์จากปากีสถาน และอิบราฮิม คาลิน ผู้อำนวยการหน่วยข่าวกรองตุรกีจะเยือนเตหะรานเพื่อปรึกษาหารือกับสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน เรื่องความมั่นคงภูมิภาค

รายิด คริมลี รัฐมนตรีช่วยกระทรวงการทูตสาธารณะของซาอุดีอาระเบีย กล่าวว่า การประชุมครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามอย่างต่อเนื่องของประเทศสมาชิกสนธิสัญญาเมกกะในการลดความตึงเครียดของวิกฤตการณ์ในปัจจุบัน ส่งเสริมแนวทางแก้ไขทางการทูต และสนับสนุนความพยายามในการไกล่เกลี่ยที่นำโดยกาตาร์และปากีสถาน

ก่อนหน้านี้เมื่อวันอาทิตย์ (25 ต.ค.) ผู้ไกล่เกลี่ยกาตาร์ได้พบเจ้าหน้าที่อิหร่านในกรุงเตหะราน เพื่อเจรจาบรรเทาความตึงเครียดในภูมิภาค ซึ่งกาตาร์มีบทบาทสำคัญในการไกล่เกลี่ยระหว่างเตหะรานและวอชิงตันมาหลายเดือนแล้ว

เจ้าหน้าที่อิหร่านระดับสูงกล่าวว่า การประชุมดังกล่าวริเริ่มโดยปากีสถาน ในระหว่างที่มูนีร์เยือนเตหะรานเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ขณะที่เขาพบกับประธานาธิบดีมาซูด เปเซสเกียน และเจ้าหน้าที่ระดับสูงคนอื่นๆ และในการเยือนดังกล่าว เจ้าหน้าที่อิหร่านบอกกับมูนีร์ว่า จะไม่มีการเจรจากับวอชิงตันจนกว่าความต้องการอิหร่านจะได้รับการตอบรับ ตามรายงานของสื่ออิหร่าน

ทั้งนี้ ภายใต้ข้อตกลงกลาโหมร่วมเมกกะของ 3 พันธมิตร ที่ลงนามเมื่อเดือน ส.ค. กำหนดไว้ว่า หากมีการโจมตีสมาชิกประเทศใดประเทศหนึ่ง เท่ากับโจมตีทุกประเทศ

ก่อนการประชุมในวันจันทร์ รัฐบาลจากประเทศสมาชิกข้อตกลงเมกกะเพิ่งจัดประชุมฉุกเฉินในกรุงริยาดเมื่อต้นเดือนที่ผ่านมา และตกลงที่จะเสริมกำลังทหารและขีดความสามารถทางทหารให้กับซาอุดีอาระเบียอย่างรวดเร็ว

อนึ่ง ตามเนื้อหาในเอกสารที่สำนักข่าวรอยเตอร์ได้เห็น ข้อตกลงเมกกะระบุไว้ในมาตราแรกว่า คู่สัญญาจะใช้ “วิธีการที่จำเป็นทั้งหมด” เพื่อขจัดภัยคุกคามต่อบูรณภาพแห่งดินแดน อธิปไตย หรือพรมแดนที่ได้รับการยอมรับในระดับสากลของกันและกัน

ความพยายามของรัฐสภาตุรกีในการให้สัตยาบันต่อข้อตกลงดังกล่าวได้เริ่มต้นขึ้นเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว และยังคงดำเนินอยู่ ในขณะที่ปากีสถานได้ให้การรับรองข้อตกลงนี้ไปแล้วเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาเช่นกัน

การโจมตีของกลุ่มฮูตีได้กลายเป็นปัจจัยที่บั่นทอนเสถียรภาพมากขึ้นเรื่อยๆ ในปฏิบัติการร่วมระหว่างสหรัฐและอิสราเอลต่ออิหร่าน และทำให้ซาอุดีอาระเบียซึ่งเป็นพันธมิตรของสหรัฐกลายเป็นจุดตึงเครียดในสงครามที่ขยายวงกว้างขึ้น

ล่าสุด ซาอุดีอาระเบียสามารถสกัดกั้นขีปนาวุธและโดรนระลอกใหม่ในวันอาทิตย์ ในขณะที่การสู้รบกับกลุ่มฮูตีดำเนินต่อไปอย่างไม่มีทีท่าว่าจะยุติลง