ซีเอ็นบีซี รายงานว่า บนลานเนชันนัลมอลล์ (National Mall) ในสัปดาห์นี้ ป้ายงาน "Freedom 250" นำทางผู้เข้าชมไปยังพาวิลเลียนจำลองของรัฐต่าง ๆ ชิงช้าสวรรค์ และนิทรรศการประวัติศาสตร์แบบเคลื่อนที่ รายชื่อของผู้สนับสนุนปรากฏควบคู่ไปกับกิจกรรมที่มีความเชื่อมโยงกับทรัมป์ บางรัฐมีคณะผู้แทนอย่างเป็นทางการมาร่วมงาน ขณะที่บางรัฐเลือกที่จะไม่เข้าร่วม โดยปล่อยให้เป็นพื้นที่จัดแสดงทดแทนหรือเป็นบูธแบบเรียบง่ายแทน
ในขณะที่ประเทศกำลังเตรียมตัวเฉลิมฉลองครบรอบ 250 ปี (Semiquincentennial) งานฉลองที่หรูหราอลังการที่สุดในวอชิงตันกลับถูกขับเคลื่อนด้วยเงินทุนจากภาคธุรกิจ
จากการวิเคราะห์ของสำนักข่าวซีเอ็นบีซี พบว่ามี 14 บริษัทที่ให้การสนับสนุนทั้ง "America250" (องค์กรไม่แสวงหากำไรที่สนับสนุนคณะกรรมการการเฉลิมฉลองครบรอบ 250 ปีของสหรัฐ ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยรัฐสภา) และ "Freedom 250" (องค์กรความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนที่ได้รับการสนับสนุนจากทรัมป์ ซึ่งอยู่เบื้องหลังงานครบรอบที่โดดเด่นที่สุดของรัฐบาลชุดนี้)
รายชื่อบริษัทที่ปรากฏบนออนไลน์ว่าสนับสนุนทั้งสองฝั่ง ได้แก่ Boeing, Deloitte, Exiger, John Deere, Lockheed Martin, Northrop Grumman, Oracle, Palantir, Phorm Energy, RTX, SAP, Scotts Miracle-Gro, UFC และ United Airlines
ในบรรดาบริษัทเหล่านี้ มีเพียงบริษัท John Deere เท่านั้นที่ตอบกลับคำขอความคิดเห็นจากซีเอ็นบีซี แต่ก็ไม่ได้ตอบคำถามเฉพาะเจาะจงเกี่ยวกับการเป็นสปอนเซอร์ให้กับทั้งสององค์กร โดย John Deere ระบุเพียงว่าพวกเขายินดีที่จะร่วมเฉลิมฉลองให้กับผู้คนที่ทำงานขับเคลื่อน เลี้ยงดู และค้ำจุนสหรัฐอเมริกา
- ห่วงบริษัทใหญ่หวังซื้ออิทธิพลทางการเมือง
หลายบริษัทในรายชื่อดังกล่าวมีธุรกิจขนาดใหญ่ที่ต้องพึ่งพารัฐบาลกลาง รวมถึงสัญญาจ้างด้านความมั่นคง สัญญาจ้างด้านเทคโนโลยี ผลประโยชน์ด้านกฎระเบียบ การพิจารณาควบรวมกิจการ ประเด็นทางภาษี และนโยบายอื่น ๆ ที่ขับเคลื่อนโดยรัฐบาลของทรัมป์
แม้ซีเอ็นบีซี จะไม่พบหลักฐานใด ๆ ที่เชื่อมโยงระหว่างการเป็นสปอนเซอร์งาน Freedom 250 กับข้อตกลงทางธุรกิจของบริษัทเหล่านั้นกับรัฐบาลก็ตาม
แต่นี่ก็เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างที่แสดงให้เห็นถึงจุดตัดที่ซับซ้อนระหว่างโลกธุรกิจและโลกการเมือง ภายใต้ประธานาธิบดีที่มีความใกล้ชิดกับบริษัทเอกชนมากขึ้นเรื่อย ๆ
กลุ่มเฝ้าระวัง (watchdogs) และผู้เชี่ยวชาญด้านจริยธรรมกล่าวว่า โครงสร้างแบบนี้ทำให้บริษัทที่มีผลประโยชน์ผูกพันกับรัฐบาลมีช่องทางใหม่ในการเข้าหาประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ โดยเงินจำนวนมากถูกซ่อนไว้จากการรับรู้ของสาธารณชน
"ความกังวลไม่ใช่เรื่องที่บริษัทต่าง ๆ เข้ามาเป็นสปอนเซอร์งานฉลองระดับชาติ แต่ความกังวลคือ งานฉลองนี้ดูเหมือนจะเปิดโอกาสให้เข้าถึงตัวประธานาธิบดี ในขณะที่บางบริษัทเหล่านั้นมีผลประโยชน์ทางธุรกิจค้างคาอยู่กับรัฐบาลของเขา" บรูซ ฟรีด (Bruce Freed) ประธานและผู้ร่วมก่อตั้ง Center for Political Accountability ซึ่งเป็นหน่วยงานให้คำปรึกษาแก่บริษัทต่าง ๆ เกี่ยวกับการใช้จ่ายทางการเมือง กล่าว
ในสัปดาห์นี้ สส. พรรคเดโมแครตในคณะกรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติแห่งสภาผู้แทนราษฎร ได้ออกรายงานวิพากษ์วิจารณ์ประธานาธิบดีและงาน Freedom 250 โดยกล่าวหาว่ามีการยักย้ายถ่ายเทเงินทุนและทำให้ผู้สนับสนุนเข้าใจผิด
- เงื่อนไขสปอนเซอร์ที่เสี่ยงต่อการแสวงหาผลประโยชน์โดยมิชอบ
เอกสารโปรโมตการระดมทุนของ Freedom 250 ซึ่งถูกรายงานครั้งแรกโดยหนังสือพิมพ์ The New York Times ระบุถึงเงื่อนไขสปอนเซอร์แบบแบ่งเป็นระดับ ดังนี้
บริจาคขั้นต่ำ 500,000 ดอลลาร์: ได้รับสิทธิ์เข้าโซน VIP, บัตรเชิญ และที่นั่งพิเศษในงานต่าง ๆ
บริจาค 1 ล้านดอลลาร์: ได้รับบัตรเชิญเข้าร่วมงานเลี้ยงรับรองขอบคุณเป็นการส่วนตัวที่จัดโดยทรัมป์ พร้อมโอกาสในการถ่ายรูปคู่
บริจาค 2.5 ล้านดอลลาร์ขึ้นไป: ได้รับสิทธิ์ขึ้นพูดในงานวันที่ 4 กรกฎาคมที่วอชิงตัน
บริจาค 10 ล้านดอลลาร์ขึ้นไป: บริษัทจะได้รับสิทธิ์ VIP ในทุกกิจกรรมของ Freedom 250, สิทธิ์ในการใช้โลโก้, ข่าวประชาสัมพันธ์ที่ออกแบบเฉพาะ, สิทธิ์ขึ้นพูดในวันที่ 4 กรกฎาคม และงานเลี้ยงรับรองส่วนตัวกับทรัมป์พร้อมการถ่ายภาพ
สิทธิประโยชน์แบบแบ่งระดับเช่นนี้ถือเป็นเรื่องปกติในการเป็นผู้สนับสนุนงานอีเวนต์ใหญ่ ๆ แต่กลุ่มเฝ้าระวังชี้ว่า Freedom 250 นั้นแตกต่างออกไป เพราะสปอนเซอร์บางรายมีผลประโยชน์ทางธุรกิจกับรัฐบาล โครงสร้างผู้บริจาคไม่มีความโปร่งใส และสิทธิพิเศษเหล่านั้นผูกติดอยู่กับงานที่สร้างขึ้นรอบตัวของทรัมป์โดยเฉพาะ
"สำหรับเงินล้านเหรียญ คุณจะได้พบและพูดคุยกับประธานาธิบดี และสิ่งที่เราเห็นมาตลอดคือ เมื่อคุณได้เข้าไปอยู่ในห้องเดียวกับโดนัลด์ ทรัมป์ มันมักจะส่งผลดีอย่างมากต่อธุรกิจของคุณ" แมตต์ ดัลเลก (Matt Dallek) นักประวัติศาสตร์การเมืองจากมหาวิทยาลัยจอร์จ วอชิงตัน กล่าวกับซีเอ็นบีซี
ทั้งนี้ Freedom 250, America250 และทำเนียบขาว ไม่ได้ตอบกลับคำขอความคิดเห็นหลายต่อหลายครั้งของสื่อ
- การเฉลิมฉลองแบบคู่ขนาน
มีกลุ่มสองกลุ่มที่แยกกันวางแผนจัดงานฉลองครั้งใหญ่สำหรับวันหยุดวันที่ 4 กรกฎาคม (วันชาติสหรัฐ)
กลุ่มแรกคือ America250 ซึ่งเติบโตมาจากคณะกรรมาธิการที่มาจากทั้งสองพรรคการเมือง (Bipartisan) ซึ่งสภาคองเกรสจัดตั้งขึ้นในปี 2016 เพื่อวางแผนงานครบรอบ 250 ปีของประเทศ งานของกลุ่มนี้จะเน้นไปที่กิจกรรมภาคพลเมือง รวมถึงการประกวดของนักเรียน โครงการอาสาสมัคร และการจัดงานต่าง ๆ ทั่วประเทศ
ส่วน Freedom 250 เกิดขึ้นหลังจากที่ทรัมป์กลับมาดำรงตำแหน่งและต้องการสร้างเอกลักษณ์เฉพาะตัวให้กับงานครบรอบนี้ เมื่อทรัมป์ประกาศความร่วมมือดังกล่าวบนโซเชียลมีเดียในเดือนธันวาคม เขาได้ให้สัญญาว่าจะจัด "งานเลี้ยงวันเกิดที่ตระการตาที่สุดเท่าที่คุณเคยเห็นมา"
Freedom 250 และกิจกรรมที่เกี่ยวข้องได้กลายมาเป็นเครื่องมือสำหรับงานครบรอบที่ทรัมป์โปรโมตมากที่สุด เช่น งานเทศกาลประเทศอเมริกาผู้ยิ่งใหญ่ (Great American State Fair) บนลาน National Mall หุ่นจำลองของประตูชัยที่วางแผนจะสร้างให้มองเห็นกรุงวอชิงตัน การแข่งขันรถยนต์อินดีคาร์ (IndyCar) ผ่านเมืองหลวง การแข่งขันต่อสู้ UFC ที่ทำเนียบขาว และอื่น ๆ อีกมากมาย
สภาคองเกรสได้จัดสรรงบประมาณ 150 ล้านดอลลาร์สำหรับงานครบรอบนี้ แต่สำนักข่าวออนไลน์ NOTUS ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. รายงานโดยอ้างอิงจากรายงานที่ได้รับมาว่า America250 เพิ่งได้รับเงินไปเพียง 25 ล้านดอลลาร์ ณ ช่วงต้นเดือนมิถุนายน ในขณะที่กลุ่มที่ฝักใฝ่ทรัมป์ได้รับเงินมากกว่านั้นมาก โดยได้รับเงินทุนสนับสนุนที่เกี่ยวข้องกับงานครบรอบ 250 ปีเกือบ 80 ล้านดอลลาร์ผ่านมูลนิธิอุทยานแห่งชาติ (National Park Foundation) ตามที่ NOTUS รายงานเป็นแห่งแรก
บรูซ ฟรีด และผู้เชี่ยวชาญคนอื่น ๆ กล่าวว่า คำอธิบายหนึ่งที่เป็นไปได้ว่าทำไมบริษัทต่าง ๆ ถึงยอมสนับสนุนทั้งสองกลุ่ม ก็คือ America250 ให้ภาพลักษณ์การสร้างแบรนด์ที่รักชาติแบบดั้งเดิม ในขณะที่ Freedom 250 ทำให้ผู้สนับสนุนได้เข้าใกล้การเฉลิมฉลองในเวอร์ชันที่ทรัมป์โปรดปรานมากกว่า
"ถ้าคุณเป็นบริษัทที่มีสัญญากับรัฐบาลกลาง มีประเด็นเรื่องข้อบังคับทางกฎหมาย หรือมีผลประโยชน์เรื่องการควบรวมกิจการ การได้เข้าไปอยู่ในห้องเดียวกับประธานาธิบดีอาจมีมูลค่ามากกว่าตัวเงินที่จ่ายเพื่อเป็นสปอนเซอร์เสียอีก" ฟรีดกล่าวกับซีเอ็นบีซี
UFC อาจเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดว่า Freedom 250 ทำให้เส้นแบ่งระหว่างเงินของบริษัท เครือข่ายส่วนตัวของทรัมป์ และผลประโยชน์ทางนโยบายนั้นเลือนลางอย่างไร
บริษัท UFC ได้ช่วยจัดงานแข่งขันศิลปะการต่อสู้แบบผสมผสาน (MMA) ภายใต้ชื่อ Freedom 250 ที่ทำเนียบขาวในช่วงสุดสัปดาห์วันเกิดของทรัมป์ นอกจากนี้ ดานา ไวต์ (Dana White) ประธาน UFC ซึ่งเป็นพันธมิตรที่เหนียวแน่นของทรัมป์มาอย่างยาวนาน ยังได้ส่งจดหมายถึงทรัมป์เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม เพื่อขอให้เขายกเลิกข้อบัญญัติในกฎหมาย "Big Beautiful Bill Act" ที่จำกัดการหักลดหย่อนภาษีจากการขาดทุนจากการพนันไว้ที่ 90% ตามที่ ESPN รายงาน ซึ่งข้อบัญญัตินั้นยังมีผลบังคับใช้อยู่ในปัจจุบัน
UFC ปฏิเสธที่จะแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการมีชื่ออยู่บนเว็บไซต์ของ Freedom 250 และ America250 ขณะที่ซีเอ็นบีซียังไม่พบหลักฐานใด ๆ ที่บ่งชี้ว่าการเป็นสปอนเซอร์ของบริษัท UFC ส่งผลต่อการตัดสินใจของรัฐบาล
- เหตุผลทางธุรกิจ
เงินทุนจากภาคธุรกิจเป็นส่วนหนึ่งของงานครบรอบระดับชาติมานานแล้ว
งานฉลองครบรอบ 200 ปี (Bicentennial) ในปี 1976 มีบริษัทต่างๆ เข้ามาเป็นสปอนเซอร์จำนวนมากจนนักวิจารณ์พากันล้อเลียนว่าเป็นงาน "Buy-centennial" (งานครบรอบที่เงินซื้อได้) นอกจากนี้ อดีตประธานาธิบดี ริชาร์ด นิกสัน ก็เคยถูกกล่าวหาว่าพยายามเข้ามาควบคุมการรำลึกนี้ผ่านทางฝ่ายบริหารในช่วงก่อนการเฉลิมฉลอง ก่อนที่เขาจะลาออกในปี 1974
โครงการเด่นโครงการหนึ่งในงานครบรอบ 200 ปี คือ "รถไฟแห่งเสรีภาพของอเมริกา" (American Freedom Train) ซึ่งได้รับเงินทุนจาก 5 บริษัท ได้แก่ เป๊ปซี่-โคล่า (Pepsi-Cola), แอตแลนติก ริชฟิลด์ (Atlantic Richfield), เจนเนอรัล มอเตอร์ส (General Motors), พรูเด็นเชียล (Prudential) และ คราฟท์ ฟู้ดส์ (Kraft Foods) โดยแต่ละบริษัทบริจาคเงินทุนเริ่มต้นให้โครงการรายละประมาณ 5 ล้านดอลลาร์ ตามบันทึกของห้องสมุดฟอร์ด (Ford Library) ซึ่งหากปรับตามอัตราเงินเฟ้อแล้ว จะมีมูลค่าราว ๆ 20 ล้านดอลลาร์ในปัจจุบัน
แต่นักประวัติศาสตร์และองค์กรตรวจสอบกล่าวว่า Freedom 250 สร้างความกังวลในอีกรูปแบบหนึ่ง เนื่องจากระบบสปอนเซอร์ที่ให้สิทธิพิเศษในการเข้าถึง (Access-style sponsorships) โครงสร้างเงินทุนที่คลุมเครือ และการที่งานครบรอบนี้ถูกสร้างขึ้นรอบตัวทรัมป์มากจนเกินไป
"มันเหมือนมีงาน America 250 สำหรับคนทั่วไป และก็มีองค์กรลึกลับเล็ก ๆ อย่าง Freedom 250 ที่จัดงานซึ่งแท้จริงแล้วก็คือการปราศรัยหาเสียงของทรัมป์และกิจกรรมสำหรับผู้สนับสนุนทรัมป์" แมตต์ ดัลเลก นักประวัติศาสตร์การเมืองจากมหาวิทยาลัยจอร์จ วอชิงตัน กล่าว พร้อมเสริมว่า โครงสร้างแบบนี้ "ไม่ได้ส่งเสริมแนวคิดเรื่องความสามัคคีสักเท่าไหร่"
America 250 เปิดเผยรายชื่อผู้อุปถัมภ์หลายสิบรายต่อสาธารณะ ส่วน Freedom 250 เรียกผู้สนับสนุนบางรายว่าเป็น "พันธมิตรเชิงกลยุทธ์" และประธานของมูลนิธิอุทยานแห่งชาติได้บอกกับสภาคองเกรสว่า ผู้บริจาคที่ร้องขอไม่เปิดเผยตัวตนจะไม่ถูกเปิดเผยชื่อ ตามข้อมูลจากสมาชิกรัฐสภาสังกัดพรรคเดโมแครต
ที่ปรึกษาทางการเมืองของภาคธุรกิจกล่าวว่า ความไม่โปร่งใสนี้ถือเป็นเสน่ห์อีกอย่างหนึ่ง
"บริษัทต่าง ๆ กำลังป้องกันความเสี่ยง" ฟรีดกล่าว "พวกเขาต้องการภาพลักษณ์การสร้างแบรนด์ที่รักชาติและปลอดภัยของ America 250 แต่ในขณะเดียวกันก็ไม่อยากพลาดที่จะมีส่วนร่วมในงานฉลองที่ประธานาธิบดีโปรดปราน"
เส้นแบ่งที่เลือนลางนี้ยังขยายวงกว้างไปมากกว่าการเป็นสปอนเซอร์ของบริษัท
ตามแหล่งข่าวที่เป็นพนักงานของ NASA และเอกสารที่ซีเอ็นบีซี ตรวจสอบ พบว่าอีเมลที่ส่งถึงบุคลากรทั่วทั้งหน่วยงานของ NASA ในเดือนมิถุนายน ได้สนับสนุนให้พนักงานเข้าไปซื้อของในร้านค้าของ Freedom 250 ซึ่งลิงก์ดังกล่าวได้นำทางไปยังเว็บไซต์หาเสียงของทรัมป์ ตามข้อมูลจากเอกสารเหล่านั้น
- การเริ่มต้นที่ทุลักทุเล
การเปิดตัวงานครบรอบนี้ยังเผชิญกับปัญหาต่าง ๆ ในพื้นที่จัดงานจริงอีกด้วย
งานเทศกาลอเมริกาประเทศที่ยิ่งใหญ่ (Great American State Fair) ที่ลาน National Mall ถูกโปรโมตว่าเป็นศูนย์กลางของการเฉลิมฉลองยาวนานถึง 16 วัน แต่อย่างน้อย 8 รัฐ ซึ่งส่วนใหญ่จัดตั้งรัฐบาลโดยผู้ว่าการรัฐจากพรรคเดโมแครต ได้ปฏิเสธที่จะเข้าร่วมอย่างเป็นทางการ โดยอ้างถึงค่าใช้จ่ายในการจัดแสดงที่สูงตั้งแต่ 100,000 ถึง 1 ล้านดอลลาร์ รวมถึงความกังวลเกี่ยวกับโทนเสียงของงานที่มีลักษณะฝักใฝ่ฝ่ายใด (Partisan) ฝ่ายหนึ่ง
นอกจากนี้ งานเทศกาลดังกล่าวยังประสบปัญหาผู้คนบางตา ไฟฟ้าดับ ชิงช้าสวรรค์เสียเป็นระยะ และหุ่นจำลองประตูชัยที่วัสดุคลุมเริ่มบิดเบี้ยวโก่งงอ ตามรายงานของสื่อมวลชน
ศิลปินหลายคน รวมถึง มาร์ตินา แมคไบรด์ (Martina McBride), ยัง เอ็มซี (Young MC), เดอะ คอมโมดอร์ส (the Commodores) และ เบรต ไมเคิลส์ (Bret Michaels) ได้ถอนตัวออกไปหลังจากที่มีการประกาศชื่อหรือมีส่วนเกี่ยวข้องกับงานของ Freedom 250 โดยบางคนระบุว่าพวกเขาถูกทำให้เข้าใจผิดเกี่ยวกับลักษณะการเมืองที่แฝงอยู่ในงานเฉลิมฉลองนี้
ทรัมป์ตอบโต้ด้วยการโพสต์ข้อความบน Truth Social โดยเสนอให้เปลี่ยนคอนเสิร์ตเหล่านั้นเป็น "การปราศรัย MAKE AMERICA GREAT AGAIN RALLY" และต่อมาเขาก็ได้เดินทางไปเป็นประธานในพิธีเปิดงานเทศกาลนี้ด้วยตัวเอง
