รำลึก 37 ปี 'เทียนอันเหมิน' ไต้หวันจี้จีนเผชิญหน้าอดีต

สำนักข่าวรอยเตอร์รายงาน ประธานาธิบดีไล่ ชิงเต๋อ ของไต้หวัน โพสต์เฟซบุ๊ก เนื่องในวาระรำลึกการปราบปรามประชาชนที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน ในกรุงปักกิ่ง เมื่อวันที่ 4 มิ.ย.1989

“ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจีนจะเผชิญหน้ากับเหตุการณ์วันที่ 4 มิ.ย. เมื่อ 37 ปีก่อน ยอมรับความจริง บรรเทาความเจ็บปวด และเปิดประตูสู่การปรองดองและเจรจา”

เหตุการณ์ในวันนั้น กองทัพจีนส่งรถถังเข้าสู่จัตุรัสตั้งแต่ก่อนรุ่งสาง บดขยี้การประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยนำโดยนักศึกษาและผู้ใช้แรงงานที่ยืดเยื้อมาหลายสัปดาห์ การปราบปรามประชาชนอย่างรุนแรงของทางการจีน ไม่สามารถพูดถึงอย่างเปิดเผยได้ในประเทศ และไม่มีการรำลึกวันครบรอบอย่างเป็นทางการ

การรำลึกจึงทำได้ในต่างแดน เช่น ในไทเป ที่ผู้นำรัฐบาลไต้หวันมักใช้โอกาสนี้วิจารณ์จีน ที่มองว่าไต้หวันเป็นดินแดนของตน

นอกจากนี้ไล่ยังเตือนไม่ให้ “เชื่ออย่างไร้เหตุผล” ในลัทธิทหาร และกล่าวว่ารัฐบาลและสังคมที่ดีควรพยายามสนับสนุนชีวิตที่ดีขึ้นสำหรับคนรุ่นต่อไป แทนที่จะใช้ “ความรุนแรง การสอดส่อง และวิธีการอื่น ๆ เพื่อทำลายความฝันและลบความคิดเห็นของพวกเขา”

สำนักงานกิจการไต้หวันของจีนยังไม่ให้ความเห็นกับรอยเตอร์เกี่ยวกับการแสดงทัศนะของไล่

จีนนั้นเรียกไล่ว่า “นักแบ่งแยกดินแดน” และเมินคำขอเจรจาจากเขาหลายครั้ง ไล่กล่าวว่า มีเพียงประชาชนไต้หวันเท่านั้นที่จะตัดสินใจอนาคตของตนเอง

นายมาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ กล่าวในวันพุธ (3 มิ.ย.) ตามเวลาท้องถิ่นว่า ออกแถลงการณ์เป็นประจำทุกปี สร้างความไม่พอใจให้กับปักกิ่งมาโดยตลอดว่าการเซ็นเซอร์ของจีนไม่อาจลบล้างความทรงจำเรื่องการปราบปรามของทหารได้

“ผู้เสียสละปกป้องสิทธิอันไม่อาจละเมิดได้ของตนในการแสดงออกและการชุมนุมอย่างสันติ จะได้รับการพิสูจน์ความถูกต้องในสักวันหนึ่ง” นายรูบิโอระบุ

กระทรวงการต่างประเทศจีนยังไม่ให้ความเห็นต่อแถลงการณ์นี้ หนึ่งปีก่อนรัฐบาลปักกิ่งเคยวิจารณ์นายรูบิโอที่แสดงความเห็นเรื่องเทียนอันเหมิน กล่าวหาว่าเขา “บิดเบือน” ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์และโจมตีระบบการเมืองจีน

ที่ผ่านมา ฮ่องกงจัดจุดเทียนรำลึกเหตุการณ์เทียนอันเหมินที่สวนวิกตอเรียทุกปี แต่ละปีมีคนมาร่วมหลายหมื่นคน แต่การจัดงานแบบนี้ยุติลงเมื่อปักกิ่งใช้กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติฉบับใหม่ในปี 2020

ปัจจุบันเมื่อถึงวันที่ 4 มิ.ย. ตำรวจฮ่องกงจะดูแลอย่างเข้มงวด งานรำลึกมีน้อยมาก อย่างไรก็ตาม รอยเตอร์คาดว่าน่าจะมีการจัดงานในเมืองต่างๆ ทั่วโลก เช่น ในสี่เมืองของเยอรมนีและหนึ่งเมืองในออสเตรเลีย