ทรัมป์-รูบิโอ ต่างออกมายืนยันว่าสหรัฐยังอยู่ระหว่างการเจรจากับอิหร่านเกี่ยวกับข้อตกลงพักรบ เปิดช่องแคบฮอร์มุซ แม้สื่อทางการอิหร่านจะรายงานว่าหยุดเจรจาแล้ว
ซีเอ็นบีซี รายงานว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และรัฐมนตรีต่างประเทศ มาร์โก รูบิโอ กล่าวเมื่อวันอังคาร (2 มิ.ย.69) ว่าสหรัฐยังอยู่ระหว่างการเจรจากับอิหร่านเกี่ยวกับข้อตกลงพักรบ เปิดช่องแคบฮอร์มุซ แม้สื่อทางการอิหร่านจะรายงานไปในทางตรงกันข้าม
รูบิโอกล่าวต่อหน้าคณะกรรมาธิการการต่างประเทศวุฒิสภาว่า ในกรอบการเจรจาดังกล่าว “มีความเป็นไปได้” ที่อิหร่าน “อาจยอมเจรจาในบางส่วนของโครงการนิวเคลียร์ของตน”
สำนักข่าวฟาร์สของอิหร่านรายงานเมื่อเช้าวันอังคารโดยอ้างแหล่งข่าวว่า อิหร่านและสหรัฐได้หยุดการแลกเปลี่ยนร่างข้อตกลงไปแล้วหลายวัน ขณะที่เมื่อวันจันทร์ สำนักข่าวทาสนิมซึ่งใกล้ชิดรัฐรายงานว่าทีมเจรจาอิหร่านจะหยุดส่งข้อความผ่านคนกลางกับสหรัฐ และอิหร่านเตรียมปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างสิ้นเชิง ซึ่งเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญสำหรับการขนส่งน้ำมันดิบ
ทรัมป์โพสต์ลงบนแพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ Truth Social เมื่อบ่ายวันอังคารว่า “รายงานข่าวปลอมที่บอกว่าสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านกับสหรัฐอเมริกาหยุดพูดคุยกันเมื่อไม่กี่วันก่อนนั้น เป็นข้อมูลเท็จและผิดพลาด”
“การสนทนาระหว่างเรายังดำเนินต่อเนื่อง รวมทั้งเมื่อสี่วันก่อน สามวันก่อน สองวันก่อน หนึ่งวันก่อน และวันนี้” ทรัมป์ระบุ
“ไม่มีใครรู้ว่ามันจะลงเอยอย่างไร แต่ตามที่ผมบอกอิหร่านไปว่า ‘ถึงเวลาแล้ว ไม่ทางใดก็ทางหนึ่งที่คุณต้องทำข้อตกลง คุณเล่นเกมนี้มา 47 ปีแล้ว และปล่อยให้เป็นแบบนี้ต่อไปไม่ได้อีก’”
อย่างไรก็ตาม เมื่อวันจันทร์ ทรัมป์ให้สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์กับซีเอ็นบีซี ว่า “ผมไม่สนจริง ๆ ผมไม่แคร์เลยด้วยซ้ำ” เมื่อถูกถามถึงความเป็นไปได้ที่อิหร่านจะยุติการเจรจา โดยเขาบอกว่าการเจรจา “เริ่มจะน่าเบื่อมาก”
เขายังบอกด้วยว่าอิหร่านไม่ได้แจ้งเขาว่าจะหยุดการเจรจา
- รูบิโออ้างเป็นครั้งแรกอิหร่านยอมเจรจาเรื่องนิวเคลียร์
รูบิโอกล่าวในการให้ปากคำต่อคณะกรรมาธิการการต่างประเทศว่า “ตอนนี้เรากำลังอยู่ในช่วงพูดคุย”
“และผมเรียกว่าการพูดคุย เพราะการพูดคุยกับอิหร่านไม่เหมือนการคุยกับสวิตเซอร์แลนด์ มันต่างกันมาก และน่าเสียดายที่ต้องใช้คนกลางในการติดต่อ” รูบิโอกล่าว
“แต่ตอนนี้เรามีโอกาสเบื้องหน้า ซึ่งอาจเกิดวันนี้ พรุ่งนี้ หรือสัปดาห์หน้า ก็ได้ ที่เป็นครั้งแรก อย่างน้อยในความทรงจำของผม ที่พวกเขายอมรับจะเจรจาในบางส่วนของโครงการนิวเคลียร์ของตัวเอง ที่เพียงแค่เดือนที่แล้ว หรือปีก่อนหน้านั้น พวกเขายังปฏิเสธไม่ยอมเอ่ยถึงเลยด้วยซ้ำ ยิ่งไม่ต้องพูดถึงการยอมเปิดเจรจาในประเด็นนี้” รูบิโอกล่าว
“มันไม่ได้รับประกันว่าท้ายที่สุดแล้วจะได้ข้อตกลงที่วุฒิสภาหรือประชาชนอเมริกันยอมรับได้” เขากล่าวเสริม “แต่เราจะสามารถดึงพวกเขาเข้ามาในกระบวนการ เพื่อทดสอบอย่างจริงจังว่าพวกเขาพร้อมจะยอมถอยไกลแค่ไหน”
รูบิโอ ซึ่งดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาด้านความมั่นคงแห่งชาติของทรัมป์ด้วย ปรากฏตัวต่อหน้าคณะกรรมาธิการฯ เพื่อให้ปากคำต่อสภาคองเกรสแบบเปิดเผยเป็นครั้งแรกเกี่ยวกับ “สงครามอิหร่าน” นับตั้งแต่ที่สหรัฐและอิสราเอลเริ่มปฏิบัติการโจมตีเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์
เขาปกป้องการตัดสินใจของทรัมป์ในการเปิดฉากสงคราม โดยระบุว่าอิหร่านพยายามสร้าง “เกราะป้องกันเชิงยุทธศาสตร์แบบดั้งเดิม” ด้วยขีปนาวุธ โดรน และกำลังทางเรือ ล้อมรอบโครงการนิวเคลียร์ของตน
“ท่าทีของอิหร่านก็คือ ‘ถ้าคุณมายุ่งกับโครงการนิวเคลียร์ของเรา เราจะถล่มคุณด้วยขีปนาวุธ ถล่มคุณด้วยโดรน และถล่มคุณด้วยกองทัพเรือของเรา’” รูบิโอกล่าว อธิบายท่าทีของเตหะราน
รูบิโอกล่าวว่าอิหร่านต้องการไปให้ถึง “จุดที่แตะต้องไม่ได้” ซึ่งทรัมป์ดำเนินการเพื่อขัดขวาง
เขาระบุว่าปฏิบัติการสทางทหาร Epic Fury นั้น “ประสบความสำเร็จอย่างสูง” และลดทอนศักยภาพของอิหร่านในการสร้างขีปนาวุธและโดรนลงอย่างมาก แม้จะยอมรับว่าเตหะราน “ยังมีโดรนอยู่อีกมาก” เพราะ “สร้างได้ง่าย”
รูบิโอกล่าวด้วยว่า การเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งยังเป็นเงื่อนไขสำคัญของการคลี่คลายสถานการณ์
“พวกเขาต้องประกาศว่าจะไม่ยิงใส่เรือพาณิชย์ที่ผ่านเข้าออก และจะไม่ขู่ยิงเรือเหล่านั้นอีกต่อไป” รูบิโอกล่าว
เขาระบุว่าอิหร่านต้องประกาศให้ช่องแคบฮอร์มุซเปิดใช้งาน ปิดเลิกการเก็บค่าผ่านทาง ช่วยเคลียร์ทุ่นระเบิด และให้คำมั่นว่าจะไม่ยิงใส่เรือพาณิชย์
- แรงกดดันทางการเมืองในสหรัฐ
การไต่สวนดังกล่าวมีขึ้นท่ามกลางกระแสความกังวลที่เพิ่มขึ้นในสภาคองเกรสเกี่ยวกับสงคราม ผลกระทบทางเศรษฐกิจ และอำนาจของทรัมป์ในการเดินหน้าความขัดแย้งโดยไม่ได้รับอนุมัติจากฝ่ายนิติบัญญัติ
วุฒิสมาชิกจีนน์ ชาฮีน จากพรรคเดโมแครต มลรัฐนิวแฮมป์เชียร์ ซึ่งเป็นสมาชิกระดับอาวุโสฝั่งเดโมแครตในคณะกรรมาธิการฯ กล่าวหาว่ารัฐบาลพยายามหลีกเลี่ยงการถูกสภาคองเกรสตรวจสอบถ่วงดุล
“เวลาฉันคุยกับประชาชนในพื้นที่เลือกตั้งของฉัน พวกเขาขอให้ช่วยเรื่องบรรเทาภาระเศรษฐกิจในประเทศ ไม่ใช่เปลี่ยนระบอบการปกครองในฮาวานา คารากัส หรือเตหะราน” ชาฮีนกล่าว
เธอกล่าวว่าหนังสือแจ้งใช้ “อำนาจทำสงคราม” ของฝ่ายบริหาร “ไม่ใช่การปรึกษาหารือ” แต่เป็น “ความพยายามหลีกเลี่ยงไม่ต้องตอบคำถามคณะกรรมาธิการชุดนี้และสภาคองเกรสเกี่ยวกับสงครามครั้งนี้”
การไต่สวนเดิมว่าด้วยงบประมาณของกระทรวงการต่างประเทศ ยังลุกลามเกินกรอบประเด็นอิหร่าน โดยสมาชิกเดโมแครตซักถามรูบิโอว่า รัฐบาลกำลังเดินหน้าแผนเปลี่ยนระบอบการปกครองในหลายประเทศหรือไม่
รูบิโอมีกำหนดเข้าชี้แจงต่อคณะกรรมาธิการในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาอีกหลายชุดในสัปดาห์นี้ ขณะที่สมาชิกรัฐสภาเดินหน้าซักถามประเด็นอิหร่าน เวเนซุเอลา คิวบา และยุทธศาสตร์การต่างประเทศในภาพรวมของรัฐบาลชุดนี้

