สหรัฐ–อิหร่านบรรลุข้อตกลง แต่ยังรอไฟเขียวขั้นสุดท้ายจากทรัมป์

สำนักข่าวแอ็กซิออส รายงานว่า ผู้แทนเจรจาของสหรัฐและอิหร่านได้บรรลุข้อตกลงในบันทึกความเข้าใจ (MOU) เพื่อขยายการหยุดยิงเป็นระยะเวลา 60 วัน และเปิดการเจรจาโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านแล้ว แต่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ยังไม่ได้ให้การอนุมัติขั้นสุดท้าย

แหล่งข่าวซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่สหรัฐ 2 ราย และแหล่งข่าวระดับภูมิภาคที่มีส่วนร่วมในการไกล่เกลี่ย เปิดเผยกับสำนักข่าวแอ็กซิออส (Axios)  

 

การลงนาม MOU ฉบับนี้จะถือเป็นความคืบหน้าทางการทูตที่สำคัญที่สุดนับตั้งแต่สงครามเริ่มต้นขึ้น แต่การจะได้ข้อตกลงสุดท้ายที่ตอบโจทย์ข้อเรียกร้องด้านนิวเคลียร์ของทรัมป์ ยังต้องอาศัยการเจรจาอย่างเข้มข้นต่อไป  

 

 “นี่คือข้อตกลงเพื่อดึงทุกฝ่ายมานั่งโต๊ะเดียวกัน รายละเอียดเราจะไปตกลงกันในขั้นเจรจา” เจ้าหน้าที่สหรัฐคนหนึ่งกล่าว  

 

• เบื้องหลังการเจรจา

 เจ้าหน้าที่สหรัฐระบุว่า เงื่อนไขหลักของข้อตกลงตกลงกันได้เกือบทั้งหมดตั้งแต่วันอังคาร แต่ทั้งสองฝ่ายยังต้องรอการอนุมัติจากผู้นำระดับสูง  

 

เจ้าหน้าที่สหรัฐอ้างว่า ต่อมาอิหร่านกลับมาแจ้งว่าพวกเขาได้รับอนุมัติที่จำเป็นแล้ว และพร้อมจะลงนาม แต่ทางการอิหร่านยังไม่ได้ยืนยันเรื่องนี้  

ฝั่งผู้แทนเจรจาของสหรัฐ ได้สรุปรายละเอียดของข้อตกลงขั้นสุดท้ายให้ทรัมป์รับทราบแล้ว แต่เขายังไม่ให้ไฟเขียวในทันที “ประธานาธิบดีได้บอกผู้ไกล่เกลี่ยว่าเขาต้องการเวลาสองสามวันเพื่อขอใช้ความคิดกับเรื่องนี้” เจ้าหน้าที่สหรัฐ รายหนึ่งกล่าว  

 

• การเจรจาในอดีตสะท้อนความไม่แน่นอน 

ทรัมป์และที่ปรึกษาเคยเชื่อว่าพวกเขาเข้าใกล้การได้ข้อตกลงมาหลายครั้งในช่วงก่อนหน้านี้ของสงคราม แต่การเจรจาก็สะดุดและหยุดชะงักซ้ำแล้วซ้ำเล่า  

 

• ข้อตกลงรวมเปิดช่องแคบฮอร์มุซ

 

 เจ้าหน้าที่สหรัฐระบุว่า MOU ระยะเวลา 60 วันนี้จะระบุให้การขนส่งทางเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซเป็นไปอย่าง “ไม่มีข้อจำกัด” เจ้าหน้าที่สหรัฐรายหนึ่งอธิบายว่า หมายถึงจะไม่มีการเก็บค่าผ่านทางและไม่มีการคุกคามใด ๆ และอิหร่านจะต้องเก็บกู้ทุ่นระเบิดทั้งหมดออกจากช่องแคบภายใน 30 วัน  

 

การปิดล้อมทางเรือของกองทัพเรือสหรัฐ ก็จะถูกยกเลิกเช่นกัน แต่จะยกเลิกเป็นสัดส่วนตามการฟื้นตัวของการขนส่งเชิงพาณิชย์ เจ้าหน้าที่สหรัฐ กล่าว  

MOU จะมีถ้อยคำผูกพันให้อิหร่านให้คำมั่นว่าจะไม่เดินหน้าพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ เจ้าหน้าที่ระบุเพิ่มเติมว่า เอกสารนี้ยังจะกำหนดให้ประเด็นแรก ๆ ที่ต้องเจรจาในช่วง 60 วัน คือแนวทางกำจัดยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงของอิหร่าน และวิธีจัดการกับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมของอิหร่านโดยรวม  

ฝั่งสหรัฐจะให้คำมั่นว่าจะหารือเรื่องการผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตร และการปลดล็อกเงินทุนของอิหร่านที่ถูกอายัดไว้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเจรจา 

นอกจากนี้ MOU ยังจะกำหนดให้มีการหารือกลไกช่วยให้อิหร่านเริ่มได้รับสินค้าและความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมด้วย  

 

• ภาพคู่ขนาน

แม้ในช่วงที่กำลังสรุปรายละเอียดการเจรจา สหรัฐและอิหร่านก็ยังเกิดการปะทะกันสองครั้งในช่องแคบฮอร์มุซภายใน 48 ชั่วโมงที่ผ่านมา  

 

 แอ็กซิออส อ้างว่าเจ้าหน้าที่สหรัฐรายหนึ่งระบุว่า ตอนนี้อิหร่านมีโอกาสที่จะ “ปลดล็อก” เศรษฐกิจของตนเอง และว่า “มีคนในระบบของพวกเขาที่เข้าใจว่านี่คือโอกาสจะหันไปในทิศทางใหม่” พร้อมเสริมว่า “เราจะได้รู้กันในช่วงการเจรจา 60 วันนี้ว่ามันจะเป็นเช่นนั้นจริงหรือไม่”  

 

เจ้าหน้าที่สหรัฐยืนยันว่าจะไม่มี “ดีลลับ” หรือข้อสัญญาแอบแฝงใด ๆ เกี่ยวกับการผ่อนคลายคว่ำบาตรหรือเงินที่จะไหลเข้าอิหร่าน “ยิ่งอิหร่านยอมให้มากเท่าไร พวกเขาก็จะได้มากขึ้นเท่านั้น” เจ้าหน้าที่คนหนึ่งกล่าว