ดาวรุ่งเอไอ 'Anthropic' เข้าตลาดหุ้น เปิดเรื่องต้องรู้ก่อนเริ่มเทรด 19 พ.ย. นี้

แอนโทรปิก (Anthropic) บริษัทเอไอดาวรุ่งที่เพิ่งก่อตั้งได้เพียง 6 ปี กำลังจะขึ้นแท่นเป็นบริษัทมูลค่า "ล้านล้านดอลลาร์" ในเร็วๆ นี้ กับการเสนอขายหุ้นต่อประชาชนทั่วไปเป็นครั้งแรก (IPO) ซึ่งคาดว่าจะเป็นหนึ่งในการเสนอขายหุ้น "ครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์" และจะเริ่มการเทรดบนกระดานแนสแดควันแรก 19 พ.ย. นี้

บริษัทซึ่งก่อตั้งขึ้นในช่วงปลายปี 2020 จากพนักงานระดับสูงกลุ่มหนึ่งของ "OpenAI" ซึ่งไม่พอใจกับแนวปฏิบัติเรื่องจริยธรรมและความปลอดภัยด้าน AI ของบริษัท ได้ลาออกมาร่วมกันก่อตั้ง "Anthropic PBC" จนเติบโตอย่างรวดเร็วภายในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา และกลายเป็นหนึ่งในยักษ์ใหญ่ของอุตสาหกรรมปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทุกวันนี้  

Anthropic ตั้งเป้าระดมทุนสูงสุด 90,400 ล้านดอลลาร์ ผ่านการเสนอขายหุ้น IPO และการขายหุ้นให้กับนักลงทุนเฉพาะเจาะจง ซึ่งจะทำให้ขึ้นแท่นกลายเป็นบริษัทมูลค่าประมาณ 1.4 ล้านล้านดอลลาร์ เป็นรองเพียงแค่ "SpaceX" ที่เพิ่งสร้างสถิติอย่างเกรียวกราวไปก่อนหน้านี้

บริษัทยังคงเดินหน้าตามแผน IPO แม้อุตสาหกรรมเอไอกำลังเผชิญช่วงเวลาที่เต็มไปด้วย "ความท้าทาย" ทั้งการโจมตีทางไซเบอร์ การที่ AI อยู่นอกเหนือการควบคุมจนโจมตีองค์กรอื่น ความวิตกเรื่องหนี้มหาศาลในภาคธุรกิจนี้ ชัยชนะของพรรครีพับลิกันในการเลือกตั้งกลางเทอม ไปจนถึงเรื่องอื้อฉาวของเพื่อนในวงการอย่าง Nvidia จากกรณีเจนเซน หวง

"กรุงเทพธุรกิจ" พาไปดูเรื่องที่ควรรู้ของหุ้น IPO น้องใหม่ยักษ์ใหญ่ของโลกรายนี้

Anthropic โตเร็วขนาดนี้ได้อย่างไร

แม้ Anthropic จะเป็นบริษัทที่มีอายุไม่มากนัก แต่ก็สามารถก้าวขึ้นมามีบทบาทสำคัญในกระแส AI ได้อย่างรวดเร็วจากแชตบอต "Claude" ก่อนที่รายได้ของบริษัทจะพุ่งสูงขึ้นอย่างมากจาก Claude Code ซึ่งเป็นระบบเอไอที่มุ่งเน้นลูกค้าธุรกิจ โดยเฉพาะนักพัฒนาซอฟต์แวร์

Claude Code ได้รับการออกแบบมาเพื่อช่วยให้การเขียนโปรแกรมและแก้ไขข้อผิดพลาดของโค้ดทำได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น และได้รับความนิยมอย่างมากในกลุ่มนักพัฒนาซอฟต์แวร์ ซึ่งกลายเป็นตลาดแรกๆ ที่สร้างรายได้อย่างงดงามให้กับธุรกิจบริการ AI

ส่วนใหญ่แล้ว Anthropic จะหลีกเลี่ยงการนำเสนอผลิตภัณฑ์เอไอที่เน้นสร้างกระแส เช่น ระบบสร้างวิดีโอ ซึ่งแม้จะช่วยให้คู่แข่งอย่าง Sora จากค่าย OpenAI ได้รับความสนใจอย่างมาก แต่ก็ต้องใช้ต้นทุนสูงในการพัฒนาและให้บริการ

Anthropic ยังต่อยอดความสำเร็จในช่วงแรกด้วยการขยายธุรกิจเข้าสู่อุตสาหกรรมที่หลากหลายมากขึ้น ทั้งบริการด้านกฎหมายและการเงิน โดยในช่วงต้นปี 2026 บริษัทเปิดตัว "Claude Cowork" ซึ่งเป็น AI Agent อเนกประสงค์ที่ออกแบบมาสำหรับการทำงานในหลากหลายวิชาชีพ และล่าสุดยังพัฒนาโมเดลเอไอที่มีความสามารถขั้นสูงด้านความปลอดภัยไซเบอร์ด้วย

IPO และแวลูเอชัน จะไปถึงระดับไหน

บริษัทตั้งเป้าระดมทุนรวมสูงสุด 90,400 ล้านดอลลาร์ (กว่า 3 ล้านล้านบาท) จากการเสนอขายหุ้น IPO โดยตัวเลขดังกล่าวรวมการเสนอขายหุ้นหลัก ซึ่งคาดว่าจะระดมทุนได้สูงสุด 64,400 ล้านดอลลาร์ ภายใต้ช่วงราคาเสนอขายหุ้นละ 70–78 ดอลลาร์

นอกจากนี้ ยังรวมถึงการขายหุ้นให้กับนักลงทุนเป็นการเฉพาะเจาะจง (Private Placement) มูลค่ารวม 26,000 ล้านดอลลาร์ ให้แก่บริษัทเทคโนโลยีหลายแห่ง ได้แก่ AMD, Broadcom, Google, Micron Technology, Microsoft, Nvidia และ TSMC ตามเอกสารที่ยื่นต่อสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์สหรัฐ (SEC) เมื่อวันที่ 10 พ.ย.

หากกำหนดราคา IPO ที่ระดับสูงสุดของช่วงราคาที่เสนอ Anthropic จะมีมูลค่าตลาดประมาณ 1 ล้านล้านดอลลาร์ เมื่อคำนวณจากจำนวนหุ้นที่ออกและจำหน่ายแล้วตามที่ระบุในเอกสาร แต่หากรวมสิทธิซื้อหุ้นของพนักงาน หุ้นที่มีข้อจำกัดในการขาย และหุ้นที่กันไว้สำหรับโครงการสมทบเงินบริจาคเพื่อการกุศลของบริษัท มูลค่าบริษัทจะเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 1.4 ล้านล้านดอลลาร์

วอลล์สตรีทกำลังจับตาว่า ไอพีโอของ Anthropic จะเทียบกับสถิติที่ "SpaceX" ของอีลอน มัสก์ ทำไว้ได้อย่างไร หลัง SpaceX ระดมทุนได้ 86,200 ล้านดอลลาร์ในการเข้าตลาดหุ้นเมื่อเดือนมิ.ย. และมีมูลค่าตลาดสูงถึง 1.77 ล้านล้านดอลลาร์

สถานะการเงินเป็นอย่างไร?

Anthropic มีรายได้จำนวนมากจากการจำหน่ายซอฟต์แวร์เอไอให้ลูกค้าธุรกิจ โดยในช่วงไตรมาสสิ้นสุดวันที่ 30 ก.ย. บริษัทมีรายได้เกือบ 17,000 ล้านดอลลาร์ หรือเพิ่มขึ้นถึง 12 เท่าเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน 

อย่างไรก็ตาม "แรงกดดันด้านราคา" ของบริการเอไอ เริ่มส่งผลกระทบต่อรายได้ของ Anthropic เช่นกัน โดยการปรับลดราคาของโมเดลใหม่บางรุ่น รวมถึงส่วนลดตามสัญญาที่ให้กับลูกค้าบางราย ส่งผลให้รายได้ในไตรมาส 3 เติบโตน้อยลงประมาณ 600 ล้านดอลลาร์ 

Anthropic ยังเปิดเผยว่าบริษัทมี "ภาระผูกพันด้านการใช้จ่าย" ในช่วงหลายปีข้างหน้ารวม 901,000 ล้านดอลลาร์ เพื่อรองรับการลงทุนด้านพลังประมวลผลและโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นต่อการฝึกและใช้งานโมเดล AI โดยคาดว่าประมาณ 452,000 ล้านดอลลาร์จากยอดดังกล่าวจะเกิดขึ้นภายในสิ้นปี 2030

เงินทุนมหาศาลที่จำเป็นต่อการพัฒนา AI ทำให้บริษัทต่างๆ ต้องระดมทุนครั้งละหลายหมื่นล้านดอลลาร์ และขณะนี้นักลงทุนเริ่มหันมาตั้งคำถามกันมากขึ้นว่า กระแส AI จะสร้างผลตอบแทนได้คุ้มค่าพอกับการก่อหนี้มหาศาลของอุตสาหกรรมหรือไม่

ทำไม Anthropic ต้องเข้าตลาดหุ้นตอนนี้

เป็นที่คาดว่าหุ้นของ Anthropic จะได้รับความต้องการอย่างมากจากนักลงทุน และบริษัทเองก็ต้องการระดมเงินทุนให้ได้มากที่สุดเพื่อสนับสนุนการดำเนินธุรกิจ

การเข้าตลาดหุ้นจะช่วยให้ Anthropic สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนทั้งในรูปแบบหนี้และทุนได้ด้วยต้นทุนที่ต่ำลงและรวดเร็วขึ้น เพื่อนำไปใช้สนับสนุนดาต้าเซ็นเตอร์ซึ่งต้องใช้เงินลงทุนจำนวนมหาศาล

นอกจากนี้ การแข่งขันกับ OpenAI ซึ่งเป็นคู่แข่งที่มีแผนเข้าตลาดหุ้นเช่นกัน ก็อาจมีส่วนในการตัดสินใจของ Anthropic เนื่องจากบริษัทที่เข้าตลาดหุ้นก่อนอาจได้รับการมองจากวอลล์สตรีทว่าเป็นผู้นำในการแข่งขันด้านเอไอ 

นักลงทุนอาจเสี่ยงอะไรบ้าง

ความเสี่ยงหลักๆ ของนักลงทุนที่ซื้อหุ้น IPO นี้ก็คือ ความเป็นไปได้ที่ความคาดหวังต่อศักยภาพการทำกำไรของ AI อาจสูงเกินความเป็นจริง

นอกจากนี้ ก็ยังไม่มีความชัดเจนแน่นอนว่าบริษัทอย่าง Anthropic และ OpenAI ซึ่งมีมูลค่ามหาศาลก่อนเข้าตลาดและคาดว่าจะทะยานต่อหลังเข้าตลาดหุ้น จะยังมีโอกาสเติบโตต่อไปได้อีกมากน้อยแค่ไหน

ทั้งสองบริษัทยังต้องเผชิญการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นจาก "บริษัท AI ของจีน" ไปจนถึงจ้าวตลาดเดิมอย่าง Google ของ Alphabet และ Meta Platforms

สถานการณ์ดังกล่าวแตกต่างจากการเสนอขายหุ้น IPO ขนาดใหญ่ในอดีต เช่น Google หรือ Facebook ที่ต่างครองความเป็นผู้นำในตลาดของตนเองอย่างชัดเจนในช่วงเข้าตลาดหุ้น

แผนใช้หุ้น Super-voting เป็นอย่างไร

Anthropic มีแผนจัดสรรหุ้นที่มีสิทธิออกเสียงพิเศษ (Super-voting Shares) ให้แก่ซีอีโอ "ดาริโอ อโมเดอี" และผู้ร่วมก่อตั้งอีก 6 คน ซึ่งจะช่วยให้ผู้ร่วมก่อตั้งทั้ง 7 คนยังคงมีอำนาจควบคุมการลงคะแนนเสียงของบริษัท

โครงสร้างหุ้นลักษณะนี้กลายเป็นเรื่องปกติในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ผู้ก่อตั้งยังคงมีอำนาจในการกำหนดทิศทางของบริษัทมากกว่าผู้ถือหุ้นทั่วไป

สถานะ Public Benefit Corporation

Anthropic จดทะเบียนเป็นบริษัทเพื่อประโยชน์สาธารณะ (Public Benefit Corporation หรือ PBC) ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางที่บริษัทให้ความสำคัญกับด้าน "จริยธรรม AI"

สถานะบริษัทประเภทนี้ได้รับการรับรองตามกฎหมายในกว่า 30 รัฐของสหรัฐ โดยเปิดโอกาสให้บริษัทดำเนินธุรกิจเพื่อแสวงหากำไรได้ แต่ต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้นควบคู่กับการสร้างประโยชน์ต่อสังคมด้วย

การเข้าตลาดหุ้นครั้งนี้จะทำให้ Anthropic เป็นหนึ่งในบริษัท PBC เพียงไม่กี่แห่งที่เสนอขายหุ้นต่อสาธารณะ เช่น Warby Parker บริษัทจำหน่ายแว่นตา, Allbirds ผู้ผลิตรองเท้า และ Coursera บริษัทด้านการศึกษา

ผู้เชี่ยวชาญด้านบรรษัทภิบาลมองว่า สถานะ PBC ไม่น่าจะส่งผลต่อการกำหนดราคา IPO ของ Anthropic เนื่องจากบริษัทยังคงมีอิสระอย่างมากในการดำเนินธุรกิจเพื่อสร้างกำไร อย่างไรก็ตาม พวกเขามองว่าประเด็นด้านธรรมาภิบาลอื่นๆ อาจมีอิทธิพลต่อการประเมินมูลค่าบริษัทมากกว่า

Anthropic ได้จัดตั้งกองทรัสต์เพื่อประโยชน์สาธารณะระยะยาว (Long-Term Public Benefit Trust) ซึ่งทำหน้าที่เป็นหน่วยงานกำกับดูแล เพื่อให้บริษัทดำเนินงานตามพันธกิจเพื่อสาธารณะ โดยกองทรัสต์ดังกล่าวมีความเป็นอิสระจากผู้ถือหุ้น

ในมุมมองของเจสซี ฟรีด ศาสตราจารย์ด้านกฎหมายจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ผู้เชี่ยวชาญด้านบรรษัทภิบาล มองว่า โครงสร้างดังกล่าวอาจทำให้กรรมการบริษัทตัดสินใจบางเรื่องโดยให้ความสำคัญกับประโยชน์สาธารณะ แม้จะไม่เป็นผลดีต่อผู้ถือหุ้น ซึ่งอาจทำให้นักลงทุนต้องการซื้อหุ้น IPO ในราคาที่ต่ำลง เพื่อชดเชยความเสี่ยงดังกล่าว 

ยอดจองล้น แบงก์จ่อเพิ่มราคา IPO

แต่ถึงอย่างนั้นก็มีรายงานข่าวล่าสุดจากไฟแนนเชียลไทม์ส ว่า ธนาคารผู้จัดจำหน่ายหุ้นของ Anthropic กำลังพิจารณา "ปรับเพิ่มมูลค่าบริษัท" ในการเสนอขายหุ้น IPO เป็น 1.5 ล้านล้านดอลลาร์หรือสูงกว่านั้น จากเดิมที่ตั้งเป้าไว้ 1.4 ล้านล้านดอลลาร์ หลังได้รับความสนใจ "อย่างล้นหลาม" จากนักลงทุน 

รายงานระบุว่า ธนาคารผู้จัดจำหน่ายหุ้น "คาดว่าจะปรับเพิ่มราคา IPO จากกรอบเดิมที่ 70–78 ดอลลาร์ต่อหุ้น" ขณะที่บลูมเบิร์กรายงานก่อนหน้านี้ว่า ยอดคำสั่งจองซื้อหุ้น Anthropic ครอบคลุมจำนวนหุ้นที่เสนอขายทั้งหมดแล้วตั้งแต่วันแรกที่เริ่มกระบวนการเสนอขาย สะท้อนความต้องการลงทุนที่ยังแข็งแกร่ง แม้หุ้นกลุ่ม AI เพิ่งเผชิญแรงเทขายอย่างหนักเมื่อสัปดาห์ก่อนก็ตาม

ทั้งนี้ Anthropic มีกำหนดเคาะราคา IPO ในวันที่ 18 พ.ย. ก่อนเริ่มซื้อขายในตลาด Nasdaq วันที่ 19 พ.ย. โดยบริษัทและผู้ถือหุ้นเดิมตั้งเป้าระดมทุนรวมสูงสุด 90,400 ล้านดอลลาร์ ซึ่งรวมการขายหุ้นให้กับนักลงทุนเฉพาะเจาะจงมูลค่า 26,000 ล้านดอลลาร์ หากรวมสิทธิในการจัดสรรหุ้นส่วนเกิน (Greenshoe) มูลค่าการระดมทุนทั้งหมดอาจเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 100,000 ล้านดอลลาร์ ตามการคำนวณของบลูมเบิร์ก

ที่มา: Bloomberg1, Bloomberg2