เรื่องอื้อฉาวของ Nvidia สร้างความเสี่ยงให้ทั้งอุตสาหกรรม AI

บลูมเบิร์ก รายงานว่า ราคาหุ้น Nvidia Corp. ร่วงลง หลังมีรายงานว่าเจนเซน หวง ซีอีโอของบริษัทมีความสัมพันธ์นอกสมรสกับหญิงที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นสายลับจีน เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นในการสอบสวนทั้งภายในบริษัทและโดยหน่วยงานรัฐบาล และขณะนี้อาจส่งแรงสะเทือนไปทั่วทั้งอุตสาหกรรม AI

 

หุ้น Nvidia ลดลง 4.3% ในวันจันทร์ (9 พ.ย. 69) ทำให้มูลค่าตลาดหายไปเกือบ 200,000 ล้านดอลลาร์ หลังหวงเปิดเผยเรื่องความสัมพันธ์ดังกล่าวในบันทึกถึงพนักงานเมื่อวันอาทิตย์ คณะกรรมการบริษัทกำลังจัดตั้งคณะกรรมการย่อยซึ่งประกอบด้วยกรรมการอิสระ เพื่อทำงานร่วมกับที่ปรึกษาภายนอกในการสอบสวนรายงานที่ว่า หวงตกเป็นเป้าหมายของปฏิบัติการข่าวกรองจากต่างชาติ

• หวั่นผลกระทบเป็นลูกโซ่ต่อธุรกิจ AI

 

หลังการเปิดเผยที่สร้างความตกตะลึง นักลงทุนจำเป็นต้องพิจารณาความเป็นไปได้หลายด้าน ซึ่งอาจส่งผลไม่เพียงต่อหวงและ Nvidia แต่รวมถึงอุตสาหกรรมปัญญาประดิษฐ์ทั้งหมดด้วย Nvidia ซึ่งเป็นผู้ผลิตชิป AI ชั้นนำ ใช้ฐานะทางการเงินที่แข็งแกร่งสนับสนุนบริษัทชั้นนำหลายสิบแห่ง ตั้งแต่ห้องปฏิบัติการ AI แนวหน้าอย่าง OpenAI ไปจนถึงผู้ให้บริการคลาวด์คอมพิวติ้ง เช่น CoreWeave Inc. หวงยังเป็นหนึ่งในผู้สนับสนุนประโยชน์ของ AI อย่างแข็งขันที่สุด ทั้งในกรุงวอชิงตันและในวอลล์สตรีท

 

สเตซี ราสกอน นักวิเคราะห์จาก Bernstein ระบุในบันทึกว่า “เรื่องนี้ทำให้เกิดการถกเถียงเกี่ยวกับการบริหารดูแลหนึ่งในบริษัทที่สำคัญที่สุดของอเมริกา และผู้วางรากฐานทิศทาง AI ของสหรัฐ รวมถึงทำให้ต้องพิจารณาการตัดสินใจที่ผ่านมาอย่างจริงจัง”

 

ก่อนหน้านี้ หวงกล่าวว่าไม่มีสิ่งใดไม่เหมาะสมเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของเขากับหญิงรายนี้ ซึ่งทำงานให้กับลูกค้ารายหนึ่งที่มีฐานอยู่ในสิงคโปร์

“ผมนอกใจภรรยา” หวง วัย 63 ปี ระบุในบันทึก “การกระทำของผมทำร้ายเธอและลูก ๆ ไม่มีข้อแก้ตัวสำหรับสิ่งที่ผมทำ ผมเสียใจอย่างสุดซึ้ง”

นี่เป็นช่วงเวลาที่ทำให้บุคคลผู้มีชื่อเสียงโด่งดังที่สุดคนหนึ่งในซิลิคอนวัลเลย์ต้องเผชิญกับความอับอาย หวงเดินทางไปทั่วโลกเพื่อส่งเสริมการประมวลผลด้านปัญญาประดิษฐ์ และมีแฟน ๆ จำนวนมากหลั่งไหลมาต้อนรับจนเกิดกระแสที่เรียกว่า “Jensanity” การปรากฏตัวอย่างต่อเนื่องของเขา ซึ่งมักมีทั้งการบรรยายด้านวิทยาศาสตร์ มุกตลกแบบคุณพ่อ และเสื้อแจ็กเก็ตหนังอันเป็นเอกลักษณ์ ทำให้เขากลายเป็นผู้สนับสนุน AI คนสำคัญที่สุด

 

เหตุการณ์นี้อาจเพิ่มความปั่นป่วนให้ตลาด AI ซึ่งกำลังเผชิญความกังวลเรื่องการใช้จ่ายสร้างศูนย์ข้อมูลที่อาจชะลอตัว Nvidia ผลิตชิปที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่ออุปกรณ์ประมวลผล AI และเป็นหนึ่งในบริษัทที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก ความวุ่นวายภายในบริษัทจึงเสี่ยงส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมวงกว้าง

• คู่แข่งอาจสบโอกาสแย่งชิงส่วนแบ่งตลาดชิป AI

 

อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์นี้อาจเปิดโอกาสให้บริษัทที่พัฒนาชิป AI เข้ามาแข่งขันกับผลิตภัณฑ์ของ Nvidia ได้ แม้ Nvidia ยังคงเป็นผู้ผลิตหน่วยประมวลผลสำหรับศูนย์ข้อมูลรายใหญ่ที่สุด แต่กำลังเผชิญการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นจากทุกด้าน รวมถึงจากลูกค้ารายใหญ่ที่สุดของบริษัทด้วย ตัวอย่างเช่น Alphabet Inc. ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของ Google ประกาศเมื่อวันจันทร์ว่าจะขยายกลุ่มผลิตภัณฑ์ชิป AI ให้หลากหลายขึ้น โดยหวังใช้ประโยชน์จากการเติบโตอย่างรวดเร็วในฐานะคู่แข่งของ Nvidia หุ้นของ Alphabet ปรับขึ้นหลังการประกาศดังกล่าว

 

นอกเหนือจากความเป็นผู้นำด้านชิป AI แล้ว Nvidia ยังกลายเป็นแหล่งเงินทุนสำคัญสำหรับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน AI หวงร่วมมือกับบริษัทการเงินรายใหญ่บางแห่งในวอลล์สตรีทกับโครงการมูลค่า 500,000 ล้านดอลลาร์ เพื่อช่วยให้บริษัทต่าง ๆ เร่งสร้างอุปกรณ์และโครงสร้างพื้นฐาน นอกจากนี้ เขายังลงทุนเพื่อเสริมความแข็งแกร่งให้ห่วงโซ่อุปทาน AI และสนับสนุนลูกค้าหน้าใหม่

 

แดเนียล นิวแมน ซีอีโอของ Futurum Group กล่าวว่า “เจนเซนเป็นซีอีโอที่มีเอกลักษณ์อย่างมาก ไม่มีแผนสืบทอดตำแหน่งที่เป็นที่รับรู้ และไม่มีผู้บริหารคนใดในบริษัทที่เห็นได้ชัดว่าจะก้าวขึ้นมารับตำแหน่งต่อ”

 

ในแถลงการณ์ คณะกรรมการ Nvidia ระบุว่ายังคงเชื่อมั่นในหวง และ “ไม่มีเหตุผลให้เชื่อว่าความมั่นคงแห่งชาติหรือความลับของ Nvidia ถูกล่วงละเมิด” แต่ให้คำมั่นว่าการสอบสวน “จะตรวจสอบข้อมูลทั้งหมดที่มีอยู่”

 

• ทรัมป์โดดปกป้องหวง

 

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ออกมาปกป้องหวงเมื่อวันอาทิตย์ โดยเรียกเขาว่า “คนดี” และกล่าวว่าเขาควรดำรงตำแหน่งซีอีโอต่อไป

 

“ผมยังไม่ได้คุยกับเขาเรื่องนี้” ทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าว “ผมรู้แค่ว่าเขาเป็นคนดี แต่เราก็ไม่มีทางรู้ได้ว่าเกิดอะไรขึ้นบ้าง”

 

เมื่อสัปดาห์ก่อน สมาชิกพรรครีพับลิกันระดับสูงในสภาผู้แทนราษฎรได้ขอให้มีการบรรยายสรุปจากหวง เพื่อหารือเกี่ยวกับความเกี่ยวข้องของเขากับอลิซ หวง หรือที่รู้จักในชื่อหวง เลอ อดีตผู้บริหารของบริษัท Megaspeed International

 

การสอบสวนครั้งนี้เกิดขึ้นหลังมีรายงานหลายฉบับว่า ผู้นำ Nvidia ตกเป็นเป้าหมายของอลิซ หวง ซึ่งรัฐบาลสหรัฐ สงสัยว่าได้รับการชักชวนจากหน่วยงานจารกรรมของจีน เมื่อวันจันทร์ The New York Times รายงานเพิ่มเติมว่า การสอบสวน Megaspeed ถูกโอนจากกระทรวงพาณิชย์ไปยังกระทรวงยุติธรรม หลังผู้บริหารระดับสูงของ Nvidia คนหนึ่งติดต่อไปยังหน่วยงานดังกล่าว

 

ก่อนหน้านี้ ซีอีโอ Nvidia กล่าวว่าเขามีความสัมพันธ์ทางธุรกิจ “ตามปกติ” กับหญิงรายนี้ ซึ่งปัจจุบันไม่ได้ทำงานกับ Megaspeed แล้ว ในเวลานั้น กัว เจียคุน โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน เรียกการกล่าวหาว่าหญิงรายนี้เป็นสายลับจีนว่าเป็น “การใส่ร้ายจีน” ที่ไม่มีหลักฐานรองรับ

 

Nvidia ระบุว่า การสอบสวนของคณะกรรมการจะพิจารณารายงานที่ว่า เจ้าพ่อวงการชิปรายนี้ “ตกเป็นเป้าหมายของปฏิบัติการข่าวกรองจากต่างชาติ” พร้อมกล่าวว่า “แม้คณะกรรมการจะไม่มีเหตุผลให้เชื่อว่าความมั่นคงแห่งชาติหรือความลับของ Nvidia ถูกล่วงละเมิด แต่การสอบสวนจะตรวจสอบข้อมูลทั้งหมดที่มีอยู่”

 

ในบันทึกของเขา หวงกล่าวว่าจะสนับสนุนการสอบสวน “ผมรักประเทศและบริษัทของเรา และมุ่งมั่นที่จะปกป้อง Nvidia รวมถึงสนับสนุนความมั่นคงแห่งชาติของอเมริกา” เขากล่าว

 

หวง ผู้ร่วมก่อตั้ง Nvidia เป็นผู้นำที่มีชื่อเสียงด้านการบริหารงานอย่างใกล้ชิดและทุ่มเท เขาสร้างบริษัทผู้ผลิตการ์ดกราฟิกให้กลายเป็นบริษัทเทคโนโลยีที่อาจเรียกได้ว่าสำคัญที่สุดในโลก ชิปเร่งการประมวลผลที่มีมูลค่าสูงของ Nvidia ถูกใช้ในการพัฒนาและประมวลผลโมเดล AI และบริษัทยังขยายธุรกิจไปสู่สาขาที่เกี่ยวข้อง เช่น คอมพิวเตอร์ ระบบเครือข่าย และซอฟต์แวร์

 

บางครั้งการพบปะระหว่างหวงกับแฟน ๆ ก็เป็นไปอย่างคึกคักถึงขั้นชุลมุน ในระหว่างการแจกลายเซ็นครั้งหนึ่ง หญิงสาวคนหนึ่งขอให้เขาเซ็นบนหน้าอกของเธอ หลังจากถามว่าเธอแน่ใจหรือไม่ หวงก็เซ็นบนเสื้อชั้นในของเธอ โดยหันไปมองทางอื่นและถามว่า “ทำแบบนี้เป็นความคิดที่ดีหรือ?”

• หวงเคยยืนยันมนุษย์ควบคุม AI ได้

หวงยังเป็นหนึ่งในผู้ให้ความเห็นที่พยายามคลายความกังวลว่าเทคโนโลยี AI อาจหลุดพ้นจากการควบคุมของมนุษย์ เขาปฏิเสธข้อเสนอที่ให้ห้องปฏิบัติการ AI ชะลอการทำงานเพื่อให้แน่ใจว่าเทคโนโลยีจะไม่เป็นภัยต่อมนุษยชาติ แม้ผู้นำในอุตสาหกรรมอย่างดาริโอ อโมเดอี และแซม อัลต์แมนจะสนับสนุนแนวคิดดังกล่าวก็ตาม นอกจากนี้ เขายังโต้แย้งว่าไม่จำเป็นต้องมีกฎระเบียบใหม่

 

• มุมมองจาก Bloomberg Economics

 

"รัฐสภาสหรัฐหรือสภาคองเกรส จะกลับมาประชุมเร็ว ๆ นี้ และเริ่มเจรจาเพื่อกำหนดรายละเอียดขั้นสุดท้ายของร่างกฎหมายงบประมาณด้านกลาโหมสำหรับปีงบประมาณ 2027 การเจรจาร่างกฎหมาย National Defense Authorization Act (NDAA) ในวุฒิสภามีข้อเสนอเกี่ยวกับการตรวจสอบตำแหน่งที่ตั้งของชิป การเข้าถึงจากระยะไกล และการส่งออกชิป AI ขั้นสูง ขณะเดียวกัน Nvidia และ AMD ได้ล็อบบี้ทำเนียบขาวและกระทรวงพาณิชย์ให้กดดันฝ่ายนิติบัญญัติ เพื่อตัดหรือจำกัดข้อเสนอดังกล่าว

 

กรณีความสัมพันธ์นอกสมรสนี้อาจทำให้จุดยืนของ Nvidia อ่อนแอลงอีก ขณะที่พรรคเดโมแครตจะเข้าควบคุมคณะกรรมาธิการต่าง ๆ ในเดือนมกราคม หลังชนะการเลือกตั้งทั้งสองสภา ซึ่งจะนำไปสู่การตรวจสอบยอดขายชิปของบริษัทในจีนอย่างเข้มข้นยิ่งขึ้น" ไมเคิล เติ้ง นักวิเคราะห์เทคโนโลยีด้านภูมิเศรษฐศาสตร์ กล่าว

 

• Nvidia ไร้แผนสืบทอดอำนาจบริหาร

 

บริษัทซึ่งตั้งอยู่ในซานตาคลารา รัฐแคลิฟอร์เนีย ยังไม่มีแผนสืบทอดตำแหน่งที่เปิดเผยต่อสาธารณะ และไม่มีผู้สืบทอดตำแหน่งของหวงที่ชัดเจน เขาเคยกล่าวซ้ำหลายครั้งว่าอยากทำหน้าที่นี้ต่อไปอีกหลายทศวรรษ และสร้างโครงสร้างองค์กรแบบไม่เป็นทางการรอบตัวเอง โดยไม่ใช้ลำดับชั้นแบบดั้งเดิม ผู้บริหารที่รายงานตรงต่อเขามีหน้าที่นำคำตัดสินใจของเขาไปปฏิบัติอย่างรวดเร็ว

 

หวงกล่าวว่าโครงสร้างเช่นนี้ทำให้บริษัทมีความยืดหยุ่น สามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว และรักษาความคล่องตัวไว้ได้ แต่ก็ทำให้ไม่มีใครพร้อมจะเข้ามารับช่วงต่อและรับภาระตารางงานอันหนักหน่วงของหวงได้ทันที

 

ราสกอนกล่าวว่า การเปิดเผยล่าสุด “ชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงจากการพึ่งพาบุคคลสำคัญอย่างมากที่ Nvidia เผชิญอยู่” เขากล่าวเสริมว่า “Nvidia ไม่ใช่บริษัททั่วไป และเจนเซนก็ไม่ใช่ซีอีโอทั่วไป เขาคือ Nvidia อย่างแท้จริง เป็นผู้กำหนดกลยุทธ์และทิศทางระยะยาวอย่างชัดเจน และเป็นผู้ควบคุมกลไกส่วนใหญ่ของบริษัทด้วยตัวเอง โดยมีผู้บริหารที่รายงานตรงต่อเขาถึงราว 60 คน”

 

ความกังวลว่าข้อมูลอ่อนไหวอาจรั่วไหลผ่านความสัมพันธ์ของ Nvidia กับจีน ทำให้เกิดเสียงเรียกร้องให้สอบสวนและจับตาหวงกับบริษัทอย่างใกล้ชิดมากขึ้น ซึ่งเพิ่มแรงกดดันให้กับการรักษาสมดุลทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ยากลำบากอยู่แล้ว แม้ Nvidia จะได้รับอนุญาตให้ส่งออกผลิตภัณฑ์บางประเภทไปจีนภายใต้โครงการออกใบอนุญาตของรัฐบาลทรัมป์ชุดปัจจุบัน แต่ปักกิ่งกลับจำกัดการนำเข้าชิป ส่งผลให้ยอดขายของผู้ผลิตชิปรายนี้ในเศรษฐกิจขนาดใหญ่อันดับสองของโลกยังถูกจำกัด

 

หวงพยายามผลักดันมาเป็นเวลานานให้ Nvidia ขายหน่วยประมวลผล AI ในจีนได้มากขึ้น ซึ่งเป็นตลาดชิปที่ใหญ่ที่สุด เขาโต้แย้งว่า Nvidia และบริษัทคู่แข่งควรได้รับอนุญาตให้ทำตลาดในภูมิภาคนี้ เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ของตนยังคงมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนา AI เขาเตือนว่าการปิดกั้นตลาดอาจทำให้จีนกลายเป็นผู้เล่นด้านปัญญาประดิษฐ์ที่แข็งแกร่งและพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น

 

นักลงทุนทุ่มเงินเข้าหุ้น Nvidia ซึ่งจะรายงานผลประกอบการปลายเดือนนี้ โดยคาดว่าบริษัทจะยังเป็นผู้ได้รับประโยชน์หลักจากการใช้จ่ายด้านโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

 

มูลค่าตลาดของบริษัททำสถิติสูงสุดเกือบ 5.8 ล้านล้านดอลลาร์ ในเดือนตุลาคม แต่หลังจากนั้นลดลงมาต่ำกว่า 5 ล้านล้านดอลลาร์ ท่ามกลางความกังวลว่าการขยายโครงสร้างพื้นฐาน AI จะยั่งยืนได้หรือไม่

 

Megaspeed ซึ่งมีฐานอยู่ในสิงคโปร์ ถูกกล่าวหาว่าละเมิดข้อจำกัดการส่งออกของสหรัฐ และลักลอบส่งชิป Nvidia ไปยังจีน

 

หวงเคยบอกกับสำนักข่าวบลูมเบิร์กว่า การติดต่อของเขากับพนักงาน Megaspeed เป็นไปตามปกติ เช่นเดียวกับความสัมพันธ์ทางธุรกิจที่เขามีกับลูกค้าและผู้บริหารชาวจีนอีกหลายราย