‘เดโมแครต’ ครองสภาคองเกรส ‘ยูเครน’ อาจแข็งแกร่งขึ้นกว่าเดิม

หลังผลการเลือกตั้งกลางเทอมเปิดเผยอย่างไม่เป็นทางการ บ่งชี้ค่อนข้างแน่นอนแล้วว่า พรรคเดโมแครตกำลังจะครองเสียงข้างมากทั้งสองสภาในสภาคองเกรส และพันธมิตรที่รัฐบาลประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เริ่มลดระดับความช่วยเหลืออย่างยูเครน อาจได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐมากขึ้นอีกครั้ง

อัลจาซีรารายงานว่า ความช่วยเหลือบางอย่างของสหรัฐต่อยูเครน อาจฟื้นกลับมา ขณะที่เดโมแครตให้คำมั่นว่าจะตรวจสอบความสัมพันธ์ทรัมป์กับรัสเซีย และสอบสวนครั้งใหญ่ในประเด็นเกี่ยวกับคอร์รัปชันภายในครอบครัวทรัมป์

การสอบสวนดังกล่าว อาจรวมถึงความเชื่อมโยงของพวกเขากับนักการเมืองรัสเซีย หน่วยข่าวกรอง และมหาเศรษฐีของรัสเซีย เช่น อูมาร์ เครมเลฟ ซึ่งมีรายงานว่าจ่ายเงินหลายแสนดอลลาร์ให้กับงานฉลองแต่งงานของโดนัลด์ ทรัมป์ จูเนียร์ ในบาฮามาสเมื่อเดือนพ.ค.

เดโมแครตยังได้ส่งสัญญาณถึงความพร้อมในการออกหมายเรียก และบังคับให้มีการเปิดเผยบันทึกข้อมูลของฝ่ายบริหาร รวมถึงเอกสารที่เกี่ยวข้องกับยูเครน ทันทีที่พวกเขาเข้าควบคุมรัฐสภาในวันที่ 3 ม.ค. ปีหน้า

โวโลดิมีร์ เฟเซนโก ผู้อำนวยการสถาบันคลังสมอง Penta ในกรุงเคียฟ กล่าวกับอัลจาซีราว่า “สถานะของยูเครนอาจแข็งแกร่งมากขึ้น” และเสริมว่า ยูเครนยังจำเป็นต้องรักษาการสนับสนุนจากทั้งสองพรรคของสหรัฐ

ด้านประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ของยูเครนกล่าวถึงผลการเลือกตั้งกลางเทอมว่า ยูเครนได้รับการสนับสนุนจากทั้งสองพรรค และเขารู้สึกขอบคุณพรรครีพับลิกัน "แต่พรรคเดโมแครตแสดงจุดยืนอย่างชัดเจนว่าสนับสนุนยูเครน และให้ความช่วยเหลือยูเครน”

ทั้งนี้ ภายใต้ยุคของทรัมป์ วอชิงตันค่อยๆ ยุติการแบกรับภาระค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่ในสงครามของยูเครน แม้ว่ามูลค่าความช่วยเหลือทางการเงินและการทหารจะสูงเกือบ 2 แสนล้านดอลลาร์ ตั้งแต่รัสเซียเริ่มรุกรานเต็มรูปแบบในปี 2022 จนถึงช่วงปลายปี 2024 แต่ตั้งแต่ปี 2025 เป็นต้นมา ความช่วยเหลือจากสหรัฐก็ลดน้อยลงจนเหลือเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

ในช่วงเดือนตุลาคม 2025 ถึงเดือนมีนาคม 2026 เคียฟได้รับความช่วยเหลือทางทหารจากสหรัฐเพียง 8.2 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ “ข้อตกลงเดิม” ที่มีมาตั้งแต่สมัยอดีตรัฐบาลของประธานาธิบดีโจ ไบเดน และหากมีการส่งมอบยุทธภัณฑ์ทั้งหมดครบถ้วนแล้ว ข้อตกลงเหล่านี้จะมีมูลค่ารวมทั้งสิ้น 1.3 หมื่นล้านดอลลาร์

แม้ว่ายุโรปจะรับภาระทางการเงินส่วนใหญ่ไป โดยทุ่มงบประมาณสูงถึง 8.3 หมื่นล้านดอลลาร์ในปี 2025 เพียงปีเดียว แต่ข้อมูลจากสถาบันคีล (Kiel Institute) ซึ่งเป็นสถาบันคลังสมองของเยอรมนี ระบุว่า ยุทโธปกรณ์เกือบ 1 ใน 3 มาจากบริษัทต่างๆ ของสหรัฐ

ยูเครน-รัสเซีย ใครเสียแรงสนับสนุนมากกว่ากัน?

การได้รับการสนับสนุนเพิ่มเติมจากรัฐสภาสหรัฐ ยังคงไม่ใช่เรื่องง่าย เนื่องจากสมาชิกพรรครีพับลิกันหลายคนที่เคยสนับสนุนยูเครนได้สูญเสียที่นั่งไปแล้ว

ขณะเดียวกัน เคียฟจำเป็นต้องแต่งตั้งเอกอัครราชทูตคนใหม่ประจำกรุงวอชิงตันด้วย หลังจากที่ก่อนหน้านี้ โอลฮา สเตฟานิชินา อดีตรองนายกรัฐมนตรียูเครน ซึ่งดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตยูเครนประจำสหรัฐควบคู่ไปด้วยนั้น ถูกปลดออกจากตำแหน่งเมื่อเดือน ส.ค. ที่ผ่านมา ระหว่างที่มีการสอบสวนเกี่ยวกับ “ความร่ำรวยผิดปกติ” ของเธอ

ตำแหน่งเอกอัครราชทูตดังกล่าว มีหน้าที่ประสานงานกับรัฐสภาสหรัฐ รวมถึงจัดเตรียมการติดต่อสื่อสารกับเคียฟ และจัดการให้สมาชิกสภานิติบัญญัติเดินทางไปเยือนยูเครน

เฟเซนโก กล่าวว่า ด้วยเหตุผลเหล่านี้ สิ่งแรกที่ต้องทำคือการแต่งตั้งเอกอัครราชทูตคนใหม่

ขณะที่การถอดถอนการยื่นถอดถอนทรัมป์ของฝ่ายเดโมแครต อาจทำให้ยูเครนเป็นฝ่ายที่เสียประโยชน์ หากเคียฟเป็นประเด็นหลักในการถอดถอน ปธน.

โดยเฟเซนโกกล่าวว่า ประสบการณ์เชิงลบที่เกิดขึ้นในช่วงการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสมัยแรกของทรัมป์ ทำให้เขามีทัศนคติเชิงลบที่ฝังรากลึกต่อยูเครน

การถอดถอนทรัมป์ครั้งแรกในปี 2019 เกี่ยวข้องกับข้อกล่าวหาที่ว่า เขากดดันให้เคียฟดำเนินการสอบสวนไบเดนและฮันเตอร์ บุตรชายของไบเดน ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งในคณะกรรมการบริษัท Burisma บริษัทก๊าซธรรมชาติของยูเครนที่เข้าไปพัวพันกับคดีทุจริตต่าง ๆ

นอกจากนี้ ก่อนที่สภาคองเกรสชุดใหม่จะเข้ารับตำแหน่ง ทรัมป์อาจกดดันยูเครนให้ยอมรับข้อตกลงสันติภาพเร่งด่วนกับรัสเซีย

“เพราะเมื่อรัสเซียไม่ยอมอ่อนข้อ วิธีที่เร็วที่สุดในการแก้ปัญหา ไม่ว่าจะเป็นการหยุดยิงหรือการระงับสงคราม เป็นไปได้ก็ต่อเมื่อ [ทรัมป์] บีบให้เคียฟยอม” อิการ์ ทิชเควิช นักวิเคราะห์จากเคียฟ กล่าวกับอัลจาซีรา “นั่นเป็นเหตุผลว่า ทำไมสองเดือนข้างหน้าจึงค่อนข้างยุ่งยากสำหรับยูเครน”

ทิชเควิช เสริมอีกว่า ทรัมป์จะพยายามแสดงให้เห็นถึงประสิทธิผลของนโยบายของเขา และลดระดับความเป็นไปได้ที่จะเผชิญหน้ากับสภาคองเกรสชุดใหม่ ขณะเดียวกันคองเกรสชุดใหม่อาจต้องเผชิญกับข้อกล่าวหาเรื่องการทุจริตของเจ้าหน้าที่ระดับสูงของยูเครน และการยักยอกเงินช่วยเหลือจากสหรัฐ

แต่กลุ่มสนับสนุนเครมลินมองว่า มอสโกอาจเผชิญกับความสูญเสีย หากเดโมแครตครองสภาคองเกรส

อันเดรย์ คอร์ตููนอฟ นักวิเคราะห์การเมืองซึ่งประจำอยู่ในกรุงมอสโก เขียนบทความแสดงความคิดเห็นลงหนังสือพิมพ์คอมเมอร์ซานต์ (Kommersant) ระบุว่า เดโมแครตจะเพิ่มความพยายามเป็น 2 เท่า ขัดขวางไม่ให้ทรัมป์เจรจากับรัสเซีย และเรียกร้องให้สหรัฐกลับมาให้ความช่วยเหลือทางทหารโดยตรงแก่ยูเครน ฟื้นฟูความเป็นเอกภาพระหว่างประเทศในประเด็นยูเครน และเสนอมาตรการคว่ำบาตรใหม่ต่อรัสเซียและคู่ค้าหลักของรัสเซีย

ด้านกระทรวงการต่างประเทศรัสเซียได้ปัดตกข้อกังวลดังกล่าว โดยระบุว่านโยบายต่างประเทศของมอสโกไม่ได้ขึ้นอยู่กับความผันผวนของสถานการณ์ทางการเมืองในประเทศอื่น

ขณะเดียวกัน ดมิทรี เพสคอฟ โฆษกเครมลิน กล่าวในเชิงชื่นชมทรัมป์ว่า “ประธานาธิบดีทรัมป์ยังคงใช้อำนาจหน้าที่ของเขาต่อไป และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเขาจะดำเนินความพยายามในการสร้างสันติภาพต่อไป”