ช่องแคบฮอร์มุซที่แทบถูกปิดตาย กำลังผลักให้ ‘ประเทศเอเชีย’ เร่งหันไปแย่งซื้อน้ำมันดิบจากสหรัฐผ่าน ‘คลองปานามา’ แทน จนมีปริมาณขนส่งพุ่งสูงสุดในรอบกว่า 10 ปี ดันค่าประมูลสล็อตผ่านคลองทะลุหลักล้านดอลลาร์ต่อเที่ยว
ท่ามกลางช่องแคบฮอร์มุซแทบถูกปิดตาย การขนส่งน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมผ่านคลองปานามา “พุ่งขึ้นกว่า 70%” เมื่อเทียบกับปีก่อนในเดือนเมษายน เนื่องจากผู้ซื้อในเอเชียเร่งหันหาซัพพลายจาก “สหรัฐ” มากขึ้นแทน
ข้อมูลจากบริษัทวิจัย Kpler ระบุว่า ปริมาณขนส่งผ่านเส้นทางในอเมริกากลางแห่งนี้ เฉลี่ยอยู่ที่ 1.77 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือนที่ผ่านมา เพิ่มขึ้น 74% จากค่าเฉลี่ยรายวันของปี 2025 และถือว่า “สูงสุด” นับตั้งแต่มีการเก็บข้อมูลในปี 2013 โดยเฉพาะปริมาณส่งออกไปญี่ปุ่น “พุ่งขึ้นมากกว่า 5 เท่า” แตะ 260,000 บาร์เรลต่อวัน
เว็บไซต์นิกเกอิ เอเชียรายงานว่า โดยปกติ เรือบรรทุกน้ำมันดิบขนาดใหญ่มาก (VLCC) ที่ใช้ขนส่งน้ำมันไปเอเชีย ไม่สามารถผ่านคลองปานามาได้ ทำให้การส่งออกน้ำมันดิบจากสหรัฐไปยังเอเชียมักต้องอ้อมแหลมกู๊ดโฮปทางตอนใต้ของแอฟริกา ซึ่งใช้เวลานานกว่า แต่มีต้นทุนถูกกว่า
อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ประเทศเอเชียที่เคยพึ่งพาพลังงานจากภูมิภาคดังกล่าว เช่น ญี่ปุ่นและจีน กำลังเร่งเติมช่องว่างด้วยน้ำมันดิบจากสหรัฐ โดยใช้เรือบรรทุกขนาดเล็กและกลางที่สามารถผ่านเส้นทางลัดผ่านคลองปานามาได้ หนึ่งในนั้นคือการซื้อน้ำมันของบริษัท Cosmo Energy Holdings ของญี่ปุ่น ซึ่งเดินทางถึงญี่ปุ่นเมื่อปลายเดือนที่ผ่านมา
แม้ในภาวะปกติ คลองปานามาก็มีการจราจรหนาแน่นอยู่แล้ว ทั้งเรือคอนเทนเนอร์ เรือขนรถยนต์ เรือขนก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) และเรือเทกอง แต่ด้วยระบบประตูกั้นน้ำ คลองจึงจำกัดจำนวนเรือที่ผ่านได้ต่อวัน ส่งผลให้เกิดปัญหาความแออัดหนักขึ้น หลังจำนวนเรือบรรทุกน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมเพิ่มสูงขึ้น
เรือที่ต้องการผ่านคลอง จำเป็นต้อง “จองสล็อต” ล่วงหน้า โดยเรือสำราญและเรือคอนเทนเนอร์มักจองไว้ก่อน เพราะมีตารางเดินเรือแน่นอน ตรงกันข้าม เรือบรรทุกน้ำมันจำนวนมากที่กำลังขนน้ำมันจากสหรัฐถูกจัดหาแบบเร่งด่วน จึงต้องเข้า “ประมูลสล็อต” เพื่อให้สามารถผ่านคลองได้
ข้อมูลจากหน่วยงานบริหารคลองปานามาระบุว่า ราคาเฉลี่ยของสล็อตประมูลพุ่งขึ้นสู่ราว 385,000 ดอลลาร์ ระหว่างเดือนมีนาคมถึงเมษายน จากเดิมเพียง 135,000-140,000 ดอลลาร์ก่อนสงครามอิหร่าน
ขณะที่บริษัท WaterFront Maritime Services ซึ่งมีสำนักงานในปานามา ระบุว่า มีสล็อตจำนวนมากถูกประมูลในราคาสูงกว่า 1 ล้านดอลลาร์
เมื่อการจราจรทางเรือติดขัดทั้งสองฝั่งของคลอง เรือที่ไม่มีการจองล่วงหน้า จึงต้องเผชิญกับเวลารอคอยที่ยาวนาน ตามข้อมูลจาก WaterFront
ด้วยต้นทุนที่เพิ่มขึ้นของบริษัทขนส่ง ไม่ว่าจะมาจากค่าซื้อสล็อตผ่านคลองปานามา หรือค่าใช้จ่ายจากการอ้อมแหลมกู๊ดโฮป จะผลักดันให้ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม และก๊าซปรับตัวสูงขึ้น
อ้างอิง: nikkei