ญี่ปุ่นเร่งเกม ‘ทูตพลังงาน’ แต่เจอจีน ‘ปักหมุดไว้ก่อนแล้ว’

เว็บไซต์นิกเคอิ เอเชียรายงานว่า ญี่ปุ่นกำลังเร่งเครื่อง “การทูตด้านพลังงาน” เพื่อหาทางเลือกทดแทนน้ำมัน และก๊าซจากตะวันออกกลาง แต่กลับพบว่า จีนได้ “ชิงออกตัวไปก่อนแล้ว” ทั้งในเอเชียกลาง และลาตินอเมริกา

สำหรับ “พลังงาน” คาดว่าจะเป็นหนึ่งในวาระสำคัญในการเยือนออสเตรเลียของซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ที่มีกำหนดเริ่มขึ้นในช่วงปลายเดือนนี้ โดยออสเตรเลีย ถือเป็นแหล่งนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) รายใหญ่ที่สุดของญี่ปุ่น

ในการประชุมสุดยอดออนไลน์ร่วมกับผู้นำ 15 ประเทศในเอเชียแปซิฟิกเมื่อเดือนนี้ ทาคาอิจิได้เสนอแผนริเริ่มชื่อ “POWERR Asia” โดยคำว่า POWERR ย่อมาจาก “Partnership on Wide Energy and Resources Resilience” ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อสนับสนุนทางการเงินในการเสริมความมั่นคงด้านพลังงานของภูมิภาค โดยออสเตรเลียเป็นหนึ่งในประเทศที่เข้าร่วม

ในช่วงเวลาใกล้เคียงกับการเยือนออสเตรเลียของนายกรัฐมนตรี โทชิมิตสึ โมเตกิ รัฐมนตรีต่างประเทศญี่ปุ่น มีกำหนดเดินทางเยือน “ทวีปแอฟริกา” โดยจะรวมถึงประเทศแองโกลา ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ผลิตพลังงานรายใหญ่ของทวีป

โมเตกิยังได้หารือกับรัฐมนตรีจากซาอุดีอาระเบีย และโอมานในเดือนนี้ โดยทั้งสองประเทศมีท่าเรือที่สามารถเข้าถึงแหล่งพลังงานได้โดยไม่ต้องผ่านช่องแคบฮอร์มุซ 

ขณะเดียวกัน ทาคาอิจิยังได้หารือทางโทรศัพท์กับไฮธัม บิน ตาริก สุลต่านโอมาน เมื่อวันที่ 14 เมษายน โดยเชื่อว่าได้มีการพูดคุยเกี่ยวกับการจัดหาน้ำมัน

ณ ปีที่ผ่านมา “ตะวันออกกลาง” เป็นแหล่งนำเข้าน้ำมันดิบถึง 94% ของญี่ปุ่น โดยเกือบทั้งหมดต้องขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ตามข้อมูลของหน่วยงานทรัพยากรธรรมชาติ และพลังงานของประเทศ 

ขณะเดียวกัน สหรัฐถือเป็น “ตัวเลือกอันดับหนึ่ง” ของญี่ปุ่นในการกระจายแหล่งพลังงาน โดยในปี 2025 สหรัฐมีสัดส่วนเพียง 4% ของการนำเข้าน้ำมันดิบของญี่ปุ่น แต่คาดว่าการนำเข้าในเดือนพฤษภาคม ปีนี้จะเพิ่มขึ้นเป็น 4 เท่าเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า

ส่วนเอเชียกลาง และภูมิภาคคอเคซัสกำลังกลายเป็น “แหล่งน้ำมันใหม่” สำหรับญี่ปุ่น บริษัทขุดเจาะน้ำมันที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลญี่ปุ่นอย่าง Inpex มีการถือหุ้นในแหล่งน้ำมันในคาซัคสถาน และอาเซอร์ไบจาน

อย่างไรก็ตาม จีนได้รุกเข้าหาเอเชียกลางในฐานะ “เส้นทางยุทธศาสตร์” ของโครงการหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง โดยในเดือนมีนาคม สี จิ้นผิงได้พบกับกูร์บังกูลี เบอร์ดีมูฮาเมดอฟ ประธานสภาประชาชนเติร์กเมนิสถานที่กรุงปักกิ่ง และเรียกร้องความร่วมมือด้านก๊าซธรรมชาติ โดยเติร์กเมนิสถานถือเป็นแหล่งนำเข้าก๊าซรายใหญ่อันดับ 4 ของจีน
 

อ้างอิง: nikkei

พิสูจน์อักษร....สุรีย์  ศิลาวงษ์