เมื่อช่องแคบฮอร์มุซแทบปิดตาย ดันเรือสินค้านับไม่ถ้วนทะลักสู่ ‘คลองปานามา’ จนคิวยาวเป็นประวัติการณ์ บางลำยอมจ่ายเงินกว่า ‘130 ล้านบาท’ เพื่อแซงคิว ขณะที่เอเชียเร่งหาซัปพลายพลังงานทางเลือกจากสหรัฐแทน
สำนักข่าวบลูมเบิร์ก รายงานว่า เรือบรรทุกน้ำมัน และเรือสินค้ากำลังต้องรอคิว “นานถึง 3 วันครึ่ง” เพื่อผ่าน “คลองปานามา” หลังสงครามอิหร่านจุดชนวนให้ปริมาณการจราจรพุ่งสูง จนมีเรือลำหนึ่งยอมจ่ายเงินเพิ่มถึง 4 ล้านดอลลาร์ (ราว 130 ล้านบาท) เพื่อแซงคิวขึ้นไปด้านหน้า
สำหรับเรือที่มารอต่อคิวผ่านคลองปานามา (ทางน้ำยาว 82 กิโลเมตร) มีจำนวนมากที่สุดเป็นประวัติการณ์ นับตั้งแต่เหตุการณ์ภัยแล้งรุนแรงในปี 2023-2024 หลังการปิดเกือบสมบูรณ์ของช่องแคบฮอร์มุซได้บีบคั้นการขนส่งน้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ ปุ๋ย และสารเคมีจากอ่าวเปอร์เซีย ส่งผลให้ผู้ซื้อที่ต้องดิ้นรนหาซัปพลายทางเลือก หันมาใช้ “คลองปานามา” ในการขนส่งไปยังตลาดเอเชีย และภูมิภาคอื่นมากขึ้น
ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา เรือบรรทุกก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) ลำหนึ่งตกลงจ่ายเงิน 4 ล้านดอลลาร์ เพื่อเร่งให้ผ่านได้เร็วขึ้น ตามข้อมูลจากแหล่งข่าวที่ไม่ประสงค์ออกนาม ตัวเลขดังกล่าวเพิ่มขึ้นจากไม่ถึง 1 ล้านดอลลาร์ ที่เรือบางลำเคยจ่ายเพื่อแซงคิว เมื่อช่วงต้นเดือนมีนาคม ในช่วงแรกของความขัดแย้งอิหร่าน
ตัวแทนของคลองปานามา ระบุในอีเมลว่า เรือที่มีการจองเวลาล่วงหน้าจะไม่ต้องรอนาน หากมาถึงตามเวลานัดหมาย และเรือส่วนใหญ่ก็เดินทางมาพร้อมการจองอยู่แล้ว
ข้อมูลจากบริษัทวิเคราะห์พลังงาน Vortexa ระบุว่า เรือ Gas Virgo ซึ่งจดทะเบียนในสิงคโปร์ และอยู่ภายใต้การควบคุมของบริษัท Wanhua Chemical ของจีน ได้ผ่านคลองเมื่อวันพุธ โดยบรรทุก LPG มาจากรัฐเท็กซัส
นักวิเคราะห์จาก Clarksons Securities รวมถึงโอมาร์ น็อกตา ระบุว่า การผ่านคลองมีความคับคั่งมากขึ้นในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา จากการส่งออกสินค้าหลากหลายประเภทของสหรัฐที่เพิ่มขึ้น ส่งผลให้เกิดความแออัดมากขึ้น
ทางการคลองปานามาชี้แจงว่า ผลการประมูลล่าสุดที่เรือ LPG ได้รับสิทธิ ไม่ได้เป็นการกำหนดค่าธรรมเนียมโดยคลอง แต่สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงของตลาดในระยะสั้น พร้อมระบุว่า ราคาประมูลขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ความเร่งด่วน และความสำคัญทางธุรกิจของลูกค้า รวมถึงภาวะอุปสงค์-อุปทานในตลาดโลก และปัจจัยอื่นอย่างค่าระวางเรือ และราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเรือ
ข้อมูลของบลูมเบิร์ก ระบุว่า ระยะเวลารอคิวดังกล่าวเป็นค่าเฉลี่ยมัธยฐานในช่วง 7 วัน สำหรับเรือสินค้าทั้งหมด โดยรวมทั้งเรือที่มี และไม่มีการจองล่วงหน้า และทั้งสองทิศทาง
ทั้งนี้ เป็นเวลาเกือบ 7 สัปดาห์หลังการปะทุของสงครามสหรัฐ–อิสราเอลกับอิหร่าน ประเทศในเอเชียที่ปกติพึ่งพาน้ำมันดิบ ก๊าซ และวัตถุดิบจากอ่าวเปอร์เซียอย่างมาก กำลังหันไปพึ่งพา “สหรัฐ” มากขึ้นในฐานะแหล่งซัปพลายทางเลือก โดยเฉพาะก๊าซ LPG ที่กำลังขาดแคลนอย่างหนักในบางประเทศ เช่น อินเดีย ซึ่งใช้เป็นเชื้อเพลิงหลักในการประกอบอาหารในครัวเรือน
อ้างอิง: bloomberg
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์