ห้องเรียนพิเศษรัสเซีย: จัดการนักเรียนต้านรัฐบาล

ตอนที่เซอร์เก ไชคอฟสกี เข้าห้องเรียนประวัติศาสตร์ในโรงเรียนเมืองทอมสก์ของไซบีเรีย เขาหวังว่า จะได้เรียนบทเรียนประวัติศาสตร์ทั่ว ๆ ไป แต่ที่ไหนได้กลับถูกครูดุด่า ที่ไปเข้าร่วมประท้วงต่อต้านรัฐบาลรัสเซีย

ในคาบเรียนพิเศษว่าด้วยอันตรายของแนวคิดสุดโต่งในรัสเซีย คุณครูระเบิดคำว่า “ฟาสซิสต์” “ขี้ข้าชาติแองโกล-แซกซัน” และ “คนทรยศ” กับไชคอฟสกี นักเรียนวัย 18 ปีอย่างไม่ออมปากออมคำ โทษฐานที่เข้าร่วมชุมนุมต่อต้านการทุจริต เมื่อเดือน มี.ค. จัดโดยนายอเล็กซี่ นาวัลนี หัวหน้าพรรคฝ่ายค้าน

“ครูยืนหน้าห้องแล้วประกาศว่า หน้าที่ของเขาคือทำให้นักเรียนไม่ไปร่วมประท้วงอย่างที่ผมทำอีก ครูทำอย่างนี้ไร้จรรยาบรรณมาก เขาต้องการข่มขู่และทำให้ผมอับอาย” ไชคอฟสกีแอบถ่ายภาพเหตุการณ์ในโรงเรียนนำมาเผยแพร่บนโซเชียลมีเดีย เขาไปบอกครูใหญ่ถึงเหตุที่เกิดขึ้น แต่ครูใหญ่ไม่สนใจ บอกว่า ครูก็ต้องทำแบบนี้

กรณีของไชคอฟสกีไม่ใช่กรณีเดียว ขณะนี้ทางการรัสเซียวิตกกังวลเรื่องความท้าทายของคนหนุ่มสาว ก่อนจะถึงการเลือกตั้งประธานาธิบดีในปีหน้า

โรงเรียนและมหาวิทยาลัยหลายแห่งเปิดห้องบรรยายโจมตีนายนาวัลนีโดยเฉพาะ หลังจากเขานัดชุมนุมทั่วประเทศเมื่อวันที่ 26 มี.ค. มีประชาชนที่ไม่พอใจประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน เข้าร่วมหลายพันคน มากที่สุดในรอบหลายปี โดยเฉพาะนักเรียนนักศึกษาที่เติบโตมาภายใต้การปกครองเกือบ 18 ปีของนายปูติน คนกลุ่มนี้กล้าแสดงความกราดเกรี้ยวอย่างไม่กลัวถูกจับกุม

มีรายงานว่านักเรียนนักศึกษาทั่วประเทศถูกเกณฑ์ให้เข้าฟังบรรยาย เตือนถึงผลเสียจากการสนับสนุนนักการเมืองที่ต่อต้านนายปูติน

เดือนก่อน นักศึกษากว่า 3,000 คนในเมืองซามารา ริมฝั่งแม่น้ำวอลกาถูกบังคับให้เข้าร่วมประชุม “ไม่เอาแนวคิดสุดโต่ง” ที่เหล่าวิทยากรพร่ำเตือนว่า การประท้วงเมื่อเดือน มี.ค.อาจกลายเป็นขบวนการติดอาวุธ

วิทยากรคนหนึ่งบอกกับนักศึกษาว่า การต่อต้านลัทธิสุดโต่งทำได้โดยพวกเขาจะต้องสนับสนุนนายนิโคไล เมอร์คุชคิน ผู้ว่าราชการเขตจากพรรครัฐบาล ที่ถูกนายนาวัลนีกล่าวหาว่าทุจริต

อีกงานหนึ่งในเมืองเดียวกันบาทหลวงบรรยายกับนักเรียนนักศึกษา ถึงอันตรายของขบวนการปฏิวัติ โดยอ้างถึงการล่มสลายของประเทศ หลังการปฏิวัติรัสเซียในปี 2460

ส่วนที่เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก เมืองใหญ่อันดับสองของรัสเซีย นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยโพลีเทคนิค ต้องเข้าร่วมการเสวนาแบบเดียวกัน และเต็มไปด้วยแบบสอบถาม ด้วยคำถามว่า คุณเต็มใจจะช่วยตำรวจหรือไม่ คุณคิดอย่างไรกับคนมีแนวคิดสุดโต่ง คุณคิดว่าสื่อช่วยปลุกระดมความคิดสุดขั้วหรือไม่แต่ความพยายามกล่อมคนหนุ่มสาวบางครั้งก็กลายเป็นผลร้าย

ที่เมืองวลาดิมีร์ ห่างจากกรุงมอสโก 180 กิโลเมตร คลิปจากโทรศัพท์มือถือเผยภาพกลุ่มนักศึกษามหาวิทยาลัยท้าทายคณะผู้บรรยาย หลังจากพวกเขาถูกบังคับให้ดูภาพยนตร์ใส่ร้ายนายนาวัลนีว่าเป็นฟาสซิสต์

“ทำไมต้องนำสงครามกับการปฏิวัติมาขู่พวกเราด้วย” นักศึกษาคนหนึ่งตะโกน จากนั้นเพื่อน ๆ ก็ประสานเสียงเรื่องการทุจริตหนักหน่วงในรัฐบาล และเรียกร้องให้ฉายวีดิโอของฝ่ายค้าน

นายอังเดร รูดอย ครูสอนประวัติศาสตร์ในเมืองดเซียร์จินสค์ ห่างจากกรุงมอสโกไปทางตะวันออกราว 450 กิโลเมตร เห็นกับตาว่า ลูกศิษย์ของเขาเข้าไปเกี่ยวข้องกับการเมืองมากขึ้น ซึ่งทางการอยากกำราบเต็มที

“ผมเห็นเหตุการณ์กับตา ปีที่ผ่านมานักเรียนมีส่วนร่วมทางการเมืองมากขึ้น เริ่มจากคุยเรื่องการเมือง อภิปรายกันถี่ขึ้น ๆ ไปประชุม ไปร่วมกับกลุ่มการเมือง สิ่งเหล่านี้ทำให้ทางการกลัว จนต้องออกคำสั่งทั้งระดับชาติและระดับท้องที่ ลดความกระตือรือร้นของนักเรียนนักศึกษา” ครูวัย 26 ปีเล่า

โรงเรียนและมหาวิทยาลัยบางแห่งถึงกับมอบหมายให้ครูอาจารย์ชักชวนลูกศิษย์ไม่ให้ไปประท้วง

นักเรียนคนหนึ่งในเมืองวอลช์สกีทางภาคใต้ของรัสเซียเล่าว่า ในคาบเรียนไอทีแต่ครูกลับสอนเรื่องความสำคัญของเสถียรภาพทางการเมืองในรัสเซีย

“พอผมพูดถึงนาวัลนีขึ้นมาเท่านั้นแหละ ครูก็เครียดขึ้นมาเลย จากนั้นก็ร่ายยาวเรื่องจริยธรรมไปอีกชั่วโมงนึง น่าเบื่อมาก” นักเรียนวัย 13 ปีเล่า

“ครูไม่มีสิทธิมาสอนเราใหม่ให้เปลี่ยนทัศนคติทางการเมือง ผมคิดว่ารัฐบาลทำอย่างนี้เพราะกลัว พวกเขารู้ดีว่าวันหนึ่งเราต้องไปใช้สิทธิเลือกตั้ง” นักเรียนรุ่นใหม่ย้ำ