ลาวเร่งเพิ่มศักยภาพไฟฟ้าพลังน้ำมุ่งส่งออก

นายวีระพน วีระวง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพลังงานและเหมืองแร่ลาว กล่าวว่า ปัจจุบันลาวผลิตไฟฟ้าพลังน้ำได้ 3,200 เมกะวัตต์ โดย 2 ใน 3 ของจำนวนนี้ ส่งออกไปยังต่างประเทศ และกำลังก่อสร้างโรงไฟฟ้าเพิ่มเติมอีก 6,000 เมกะวัตต์

รัฐบาลลาวคาดว่า ภายในปี 2563 ลาวจะผลิตไฟฟ้าได้ 12,000 เมกะวัตต์ และส่งออกในปริมาณสองในสามอีกเช่นกัน ถึงปี 2473 ลาวจะเพิ่มศักยภาพการผลิตไฟฟ้าเป็นสองเท่าที่ 24,000 เมกะวัตต์ เกือบเท่ากับศักยภาพไฟฟ้าพลังน้ำทั้งหมดของประเทศ

แม้ลาวจะขึ้นชื่อว่าเป็นประเทศยากจนที่สุดแห่งหนึ่งของเอเชีย แต่ก็มีความฝันอันยิ่งใหญ่ที่จะเป็นแบตเตอรีแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยการส่งออกไฟฟ้าที่ผลิตจากพลังน้ำที่ลาวมีอยู่อย่างเหลือล้น และมีพรมแดนติดกับเพื่อนบ้านหลายประเทศทั้งจีน พม่า ไทย กัมพูชา และเวียดนาม

นายวีระพนกล่าวว่า การส่งออกพลังงานไฟฟ้าและเหมืองแร่ ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนสูงสุดในผลผลิตมวลรวมภายในประเทศ หรือจีดีพีของลาว อาจเพิ่มสัดส่วนจากกว่า 20% ในขณะนี้ เป็นเกือบหนึ่งในสามของจีดีพีได้ก่อนปี 2563

ปัจจุบันไทยเป็นลูกค้ารายใหญ่สุดที่ซื้อไฟฟ้าจากลาว ซึ่งลาวมีข้อตกลงจัดส่งไฟฟ้าให้กับเวียดนามและกัมพูชา และบริษัทส่งออกไฟฟ้าลาวก็พยายามหาหนทางแลกเปลี่ยนไฟฟ้ากับจีนด้วยเช่นกัน โดยกำลังศึกษาความเป็นไปได้ให้จีนซื้อไฟฟ้าที่จีนผลิตได้ในลาวคืนไป ในกรณีผลิตไฟฟ้าได้เกินความต้องการ ซึ่งนายวีระพนระบุว่า จีนและไทยเป็นนักลงทุนรายใหญ่สุดในอุตสาหกรรมไฟฟ้าของลาว

นอกจากนี้ ลาวยังจะได้ประโยชน์จากการขายไฟฟ้าพลังน้ำให้กับภาคีหลายภาคส่วน ภายใต้สายส่งไฟฟ้าสองภูมิภาค ซึ่งลาวกำลังศึกษาความเป็นไปได้ในเรื่องนี้อยู่

ขณะเดียวกันภายใต้ความร่วมมืออนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงหรือจีเอ็มเอส ลาว เวียดนาม ไทย กัมพูชา และมณฑลยูนนานของจีนจะแลกเปลี่ยนไฟฟ้ากัน ส่วนภายใต้ความร่วมมืออาเซียนนั้นลาวจะส่งไฟฟ้าผ่านไทยและมาเลเซียไปยังสิงคโปร์ ซึ่งนายวีระพนเผยว่า อาจต้องใช้เวลาสักระยะหนึ่ง เพราะเป็นครั้งแรกในเอเชีย อีกทั้งโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการขายไฟฟ้าลาวให้สิงคโปร์ยังไม่คืบหน้า แต่ไทยและมาเลเซียอาจมีแนวทางที่แตกต่างออกไปในการจัดการกับประเด็นปัญหาด้านเทคนิค

อย่างไรก็ตาม แม้ไฟฟ้าพลังน้ำจะเป็นแหล่งพลังงานที่ยั่งยืนไปถึง 100 ปี แต่ลาวต้องเจอเสียงคัดค้านจากเหล่านักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ที่่่่่่่่่่่่่่ต่อต้านไม่ให้มีการสร้างเขื่อนในแม่น้ำโขง เช่น โครงการเขื่อนไชยะบุรีที่กำลังก่อสร้าง ศักยภาพการผลิตไฟฟ้า 1,285 เมกะวัตต์ ซึ่งนักอนุรักษ์กล่าวว่า เป็นอันตรายต่อชีวิตผู้คนริมฝั่งแม่น้ำโขง แต่นายวีระพนยืนยันว่า ลาวต้องการพัฒนาโครงการไฟฟ้าพลังน้ำทุกชนิดที่ได้รับการยอมรับทั้งด้านสิ่งแวดล้อมและการเงิน