เปิดปูมผู้นำกองกำลังเขย่าสมรภูมิอิรัก

11 ปีหลังจากสหรัฐ นำทัพพันธมิตรบุกอิรักโค่นประธานาธิบดีซัดดัม ฮุสเซน ด้วยข้อหาลวงโลกว่า อิรัก ครอบครองอาวุธทำลายล้างสูง จมปลักกับสงคราม 8 ปี (2546-2554) สูญเสียทหารเกือบ 4,500 นาย และงบประมาณพุ่ง 1 ล้านล้านดอลลาร์ ก่อนถอนทัพออกทั้งหมดเมื่อสามปีที่แล้ว

วันนี้ ความโกลาหลในอิรัก กลับระเบิดขึ้นอีกวาระหนึ่ง จนส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลก เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา ปรับตัวขึ้น 38 เซนต์ ปิดที่ราคา 106.91 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ส่วนสัญญาน้ำมันดิบเบรนท์ ตลาดลอนดอน ก็ขยับขึ้น 39 เซนต์ ปิดที่ราคา 113.41 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลเช่นกัน เมื่อกองกำลังกลุ่มใหม่มาแรงแซงอัล-ไกด้า ที่มีชื่อว่า รัฐอิสลามแห่งอิรักและเลแวนต์ รุกคืบยึดและปกครองเมืองใหญ่อย่างโมซุล เมืองใหญ่อันดับสอง ทางภาคเหนือเมื่อวันอังคารที่ผ่านมา โดยที่รัฐบาล และกองกำลังความมั่นคงอิรัก ที่สหรัฐได้ทุ่มเงินหลายพันล้านดอลลาร์ไปกับการฝึกและติดอาวุธ กลับถอดใจวางอาวุธ ถอดเครื่องแบบ และหลบหนีง่ายดาย ทิ้งอาวุธมากมาย ที่เวลานี้ตกอยู่ในมือกบฏเรียบร้อยแล้ว และประชาชนหลายแสนต้องหลบหนีออกไปจากเมือง

หลายคน ที่ไม่ได้ตามข่าวอิรักมานาน อาจเพิ่งทราบว่า ก่อนมาถึงโมซุล กองกำลังกลุ่มนี้ ที่มีชื่อย่อภาษาอังกฤษ ISIL หรือ ISIS ได้ยึดเมืองฟัลลูจาห์ เมืองใหญ่อันดับเจ็ดทางตะวันตกของอิรัก ที่เคยเป็นสมรภูมิเดือด หลังโค่นระบอบซัดดัม ฮุสเซน มาตั้งแต่ต้นปีนี้ เรื่อยมายังเมืองน้อยใหญ่ ทางเหนือและตะวันตก นอกจากนี้ ยังควบคุมพื้นที่ไม่น้อยทางตอนเหนือของซีเรียด้วย

แน่นอนว่า พวกเขาไม่หยุดเพียงแค่นี้ เพราะมีเป้าหมายใหญ่คือ การตั้งรัฐอิสลาม ในดินแดนคาบเกี่ยวระหว่างอิรักกับซีเรีย ตามชื่อของกลุ่ม โดยสบช่องจากสถานการณ์ความไม่พอใจของชาวมุสลิมสุหนี่ซึ่งเป็นชนส่วนน้อยของอิรัก ต่อวิธีปกครองและเลือกปฏิบัติจากรัฐบาลอิรัก ภายใต้นายกรัฐมนตรี นูรี อัล มาลิคี ซึ่งเป็นชีอะต์ กับสงครามกลางเมืองซีเรีย ที่เนื้อในยังเป็นความแตกแยกทางนิกายนอกจากความต้องการโค่นระบอบบาชาร์ อัล อัสซาด

ไอเอสไอแอล มีกำลังมากแค่ไหน ไม่มีคำตอบแน่ชัด ส่วนใหญ่ประเมินจำนวนที่ 7-8 พัน แต่กลับประสบความสำเร็จในแง่การทหารอย่างน่าตกตะลึง นับจากยึดเมืองรัคกา ทางเหนือของซีเรีย เมื่อมีนาคมปีที่แล้ว ก่อนขยายพื้นที่ยึดครองในอิรัก

กลุ่มบริษัทที่ปรึกษาในนิวยอร์ก ซูฟาน กรุ๊ป ประเมินว่า มีนักรบจากต่างชาติถึง 1.2 หมื่นคน ที่เดินทางไปร่วมรบซีเรีย และจำนวนนี้ 3,000 คนไปจากตะวันตก และราว 80% เลือกรบกับไอเอสไอแอล ที่มีแรงดึงดูดกว่ากลุ่มใด เพราะไม่ใช่เพียงโค่นระบอบอัสซาด แต่มุ่งมั่นสร้างรัฐอิสลาม ซึ่งยิ่งใหญ่กว่าเป้าหมายของอัล นูซรา สาขาอัล-ไกดา อย่างเป็นทางการในซีเรีย

นอกจากนี้ ไอเอสไอแอลเอง ก็พยายามดึงมุสลิมที่มิใช่อาหรับ ผ่านการประชาสัมพันธ์เชิงรุก ทั้งจากการออกนิตยสารภาษาอังกฤษสองฉบับเมื่อเร็วๆ นี้ และปล่อยวิดีโอเป็นภาษาอังกฤษ หรือทำซับไตเติลภาษาอังกฤษ ดึงนักรบจากอังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมนี สหรัฐอเมริกา และคอเคซัสไปร่วมรบได้

คงปฏิเสธไม่ได้ว่า พลังและเสน่ห์ของไอเอสไอแอล มาจากตัวผู้นำอย่างอาบู บาคร์ อัล บักห์ดาดี ผู้นำกลุ่ม ที่เป็นผู้บัญชาการและวางเชิงยุทธ์ในสนามรบ โดนใจนักรบรุ่นใหม่มากกว่า นายไอย์มาน ซาวาฮิรี ผู้นำอัล-ไกดา ที่ในช่วง 10 ปีมานี้ กบดานในชายแดนอัฟกานิสถาน-ปากีสถาน ไม่ได้ทำอะไรมากไปกว่าออกแถลงการณ์ไม่กี่ฉบับกับวิดีโอไม่กี่คลิป ขณะที่กองกำลังของบักห์ดาดี ยึดเมืองแล้วเมืองเล่าในซีเรีย

ปฏิบัติการกล้าบ้าบิ่นที่เดินคู่ไปกับพีอาร์อย่างชาญฉลาด ทำให้ไอเอสไอแอล ทรงอิทธิพลแท้จริง ในประชาคมญีฮัดทั่วโลกในเวลานี้