เช็คบทบาท'โอบามา'ผ่านแผนเยือนเอเชีย

ประธานาธิบดีบารัก โอบามา เริ่มเยือนเอเชียวันนี้ นาน 8 วัน ประเดิมด้วยญี่ปุ่น เกาหลี มาเลเซีย ก่อนจะปิดท้ายที่ฟิลิปปินส์ เพื่อสานต่อนโยบายต่างประเทศ ที่มุ่งเน้นการถ่วงดุลอำนาจในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก และนับเป็นการเยือนเอเชียครั้งที่ 5 แล้ว นับตั้งแต่ดำรงตำแหน่ง

หากมองภาพรวมแล้ว การมาเยือนเอเชียของผู้นำสหรัฐ มีความสำคัญอย่างยิ่งยวด เพราะถือเป็นการลั่นกลองรบเพื่อสำรวจท่าที หรือดูความพร้อมของพวกประเทศพันธมิตร อันได้แก่ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ว่า ยังคงอยู่กับร่องกับรอยดีอยู่หรือไม่ ท่ามกลางภาวะที่จีน พยายามแผ่ขยายอิทธิพลบดบังสหรัฐไปเรื่อยๆ

การมาเอเชียครั้งนี้ ผู้นำสหรัฐน่าจะพูดเรื่องการถอนทหาร ทรัพยากรมนุษย์และเศรษฐกิจออกจากสมรภูมิในตะวันออกกลาง เพื่อย้ายไปประจำการในเอเชียแทน

ขณะนักวิเคราะห์มองการเดินทางในครั้งนี้ว่า เป็นการชดเชยที่นายโอบามา ต้องยกเลิกการเข้าร่วมประชุมสุดยอดที่สำคัญ ทั้งที่เกาะบาหลี ประเทศอินโดนีเซีย และบรูไน เมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว จากปัญหาขัดแย้งทางการเมืองในประเทศ ที่นำไปสู่วิกฤติการปิดหน่วยงานของรัฐบาล

นายโอบามามีกำหนดจะเยือนญี่ปุ่นเป็นประเทศแรก เพื่อพบกับนายกรัฐมนตรีชินโซ อาเบะ ในวันนี้ หารือเรื่องข้อตกลงหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ทางเศรษฐกิจในภาคพื้นแปซิฟิกหรือทีพีพี ที่บรรดานักวิเคราะห์การเมืองมองว่า เป็นข้อตกลงที่อาจส่งผลกระทบต่อธุรกิจการเกษตร และผู้ผลิตรถยนต์ในสหรัฐ และอาจกระทบความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับสหรัฐด้วย

แม้ว่าผู้นำสหรัฐมีเป้าหมายกลับเข้ามาถ่วงดุลอำนาจ และกระชับความสัมพันธ์กับชาติพันธมิตรในเอเชียซึ่งหวังจะให้สหรัฐเป็นคู่ต่อสู้ที่สมน้ำสมเนื้อกับจีน แต่เขาก็จะต้องดำเนินนโยบายอย่างระมัดระวังเพื่อไม่ให้สร้างความระคายเคืองกับจีนเช่นกัน และยังต้องพยายามคลี่คลายปัญหาข้อพิพาทระหว่างเกาหลีใต้กับญี่ปุ่น ซึ่งเป็นพันธมิตรสำคัญด้วย

บทวิเคราะห์จากหนังสือพิมพ์โคเรีย เฮรัลด์ ระบุว่า สหรัฐ กำลังเปิดศึก 2 ด้าน คือเผชิญหน้ากับจีนในภูมิภาคเอเชีย และจะสู้กับรัสเซียในยูเครน และยุโรปตะวันออก เพื่อปกป้องความเป็นมหาอำนาจของสหรัฐ รวมทั้งปกป้องเงินดอลลาร์ เงินสกุลหลักของโลก ที่กำลังถูกประเทศกลุ่มบริคส์ รวมถึง รัสเซีย และจีนท้าทาย ทำให้สถานการณ์การเมืองโลกตึงเครียดมากขึ้น

สถานการณ์ที่เป็นอยู่ในขณะนี้ ทำให้โอบามา พยายามช่วงชิงความได้เปรียบ ผ่านประเทศพันธมิตรเอเชีย เพื่อใช้เป็นฐานหนุนในการเผชิญหน้ากับจีน ขณะที่สถานการณ์ภูมิศาสตร์การเมืองในภูมิภาคนี้ มีความตึงเครียดมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปัญหาความขัดแย้งเรื่องดินแดนระหว่างจีนและญี่ปุ่น ในเอเชียตะวันออก และระหว่างจีน กับกลุ่มประเทศอาเซียนในทะเลจีนใต้