วันศุกร์ ที่ 16 ตุลาคม 2569

Login
Login

3ปีปฏิวัติอาหรับประชาธิปไตยยังเป็นเพียงฝัน

สถานการณ์ในลิเบีย การที่กองทัพเข้าดูแลสถานการณ์ในอียิปต์ และการสู้รบในซีเรีย ทำให้ตูนิเซีย ดูเป็นประเทศเดียวที่ยังรักษาเสถียรภาพประเทศไว้ได

แรงขับทางการเมืองที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในภูมิภาคเมื่อ 3 ปีที่แล้ว ยังไม่สามารถสร้างระเบียบใหม่ด้านประชาธิปไตยหรือก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคม อันเป็นสิ่งที่ประชาชนหลายล้านคน เรียกร้อง

บางคนชี้ว่าการตัดสินใจของกองทัพอียิปต์ในการเข้ายึดอำนาจประธานาธิบดีโมฮาเหม็ด มอร์ซี ซึ่งเป็นผู้นำที่มาจากการเลือกตั้ง เป็นการดับความหวังของการเปลี่ยนแปลงอย่างแท้จริงที่มาพร้อมการลุกฮือของประชาชนเมื่อปี 2554

นายชาดี ฮามิด ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยแห่งศูนย์บรูกกิงโดฮา กล่าวว่าไม่มีใครกล้าพูดว่าอียิปต์กำลังเคลื่อนไหวไปสู่ประชาธิปไตย เพราะจริงๆ แล้วอียิปต์กำลังเคลื่อนไหวไปในทิศทางตรงกันข้าม ทั้งยังมีความพยายามถอนรากถอนโคนกลุ่มภราดรภาพมุสลิมด้วย

การที่กองทัพเข้ายึดอำนาจในอียิปต์ บดบังการเปลี่ยนผ่านไปสู่ประชาธิปไตยในตูนิเซีย ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการปฏิบัติอาหรับสปริง เพราะพรรครัฐบาลกล่าวหาฝ่ายค้านว่าพยายามเลียนแบบเหตุการณ์ในอียิปต์ ความหวาดวิตกดังกล่าวตอกย้ำความไม่เชื่อใจกันระหว่างกลุ่มต่างๆ และเป็นอุปสรรคต่อการเจรจาแต่งตั้งรัฐบาลที่ประกอบด้วยเทคโนแครตและแก้ไขวิกฤติการเมือง อันมีชนวนจากการสังหารสส.โมฮาเหม็ด บรามี

ขณะเดียวกันกลุ่มติดอาวุธในตูนิเซียก็ได้ประโยชน์จากความไร้เสถียรภาพในประเทศเพื่อนบ้านอย่างลิเบีย และการลักลอบนำเข้าอาวุธที่มีปริมาณมากขึ้นตั้งแต่นายโมอัมมาร์ กัดดาฟี ผู้นำลิเบียถูกโค่นอำนาจและไล่ล่าจนเสียชีวิตในที่สุด

เป็นเวลากว่า 2 ปีหลังจากกลุ่มต่อต้านภายใต้การสนับสนุนของนาโตโค่นล้มกัดดาฟี ปรากฎว่านับถึงขณะนี้ลิเบียก็ยังไม่มีรัฐบาลที่มีเสถียรภาพ มีแต่กลุ่มนักรบศักดิสิทธิที่เพิ่มจำนวนขึ้นและทางการที่พยายามดึงกลุ่มต่อต้านเข้าร่วมในกองทัพ แต่ไม่ประสบผลสำเร็จ

นายคาเลด บูชูชา นักวิเคราะห์การเมืองลิเบีย มองว่าในลิเบียนั้น ต้องก่อร่างสร้างประเทศกันตั้งแต่ต้นเลย ดังนั้นจึงน่าจะอาศัยเวลาและทำให้ช่วงของการเปลี่ยนผ่านต้องยืดเยื้อออกไป โดยช่วงนี้จะเกิดเหตุการณ์อย่างความรุนแรงของกลุ่มติดอาวุธ ในประเทศที่เต็มไปด้วยกลุ่มติดอาวุธ

ในทางตรงกันข้าม การปฏิวัติพลังประชาชนในตูนิเซียมีโอกาสประสบความสำเร็จมากกว่า เพราะประเทศนี้สามารถรักษาความเป็นรัฐอันแข็งแกร่งไว้ได้ บวกกับกองทัพที่วางตัวเป็นกลาง

ทั้งนี้ จุดเริ่มต้นของกระแสลุกฮือประชาชน มีชนวนมาจากการที่คนขายของชาวตูนิเซียวัย 26 ปี จุดไฟเผาตัวเอง เพื่อเรียกความสนใจให้ทุกฝ่ายหันมาใส่ใจกับปัญหาทางเศรษฐกิจ กระแสไม่พอใจของชาวตูนิเซียลุกลามจนกลายเป็นการลุกฮือที่บีบให้ประธานาธิบดีไซเน เอล อบิดีน เบน อาลี ที่อยู่ในอำนาจมาหลายสิบปี ต้องบินหนีออกนอกประเทศ ทั้งยังก่อให้เกิดกระแสการประท้วงเป็นระลอกคลื่นในหลายชาติ จนในที่สุดผู้นำอียิปต์ที่บริหารประเทศมาหลายสิบปี ต้องยอมลงจากอำนาจ เช่นเดียวกับผู้นำลิเบีย และเยเมน