พม่ายุคใหม่คุกคามการค้ารูปแบบเก่า

เมื่อพม่าเปิดประเทศสู่ความทันสมัยหลายอาชีพที่เคยใช้เทคโนโลยีรุ่นเก่าค่อยๆ สูญหายไป รวมทั้งเกิดช่องว่างทางความรู้ในหมู่คนสูงวัยกับเทคโนโลยีใหม่ ร้านโทรศัพท์ริมถนนในพม่าก็หนีไม่พ้นชะตากรรมเดียวกัน

ในอดีตนั้น ธุรกิจนี้มีลูกค้ามาใช้บริการเป็นจำนวนมาก เพราะรัฐบาลทหารกำหนดราคาโทรศัพท์มือถือไว้ถึงหลายพันดอลลาร์ แต่เมื่อพม่าเปิดประเทศ ธุรกิจนี้ก็กำลังเลือนหายไปตามความทันสมัยที่หลั่งไหลเข้ามา ไม่มีใครอยากใช้บริการร้านโทรศัพท์ริมถนนอีกต่อไป เมื่อโทรศัพท์มือถือราคาถูกสามารถหาซื้อได้ทั่วไป และโทรได้จากทุกที่ที่ต้องการ

ความทันสมัยที่เข้ามา ยังทำให้วิชาชีพจำนวนมากขึ้นกำลังจะสูญหายไป ไม่ว่าจะเป็นเสมียนพิมพ์ดีดที่นั่งอยู่นอกสำนักงานศาลและหน่วยงานราชการผู้ขาดพื้นฐานด้านคอมพิวเตอร์และอีเมล เครื่องอัดสำเนาจากกระดาษไข และอาชีพแกะตรายาง ที่กำลังถูกเครื่องเลเซอร์พรินท์เตอร์ สแกนเนอร์ และเครื่องถ่ายเอกสาร เข้ามาแทนที่

ในทุก ๆ สังคมหลายอาชีพเลือนหายไปในนามของความก้าวหน้า แต่อัตราการเปลี่ยนแปลงในพม่า ประเทศที่นายพลจากกองทัพเริ่มใช้การปกครองประชาธิปไตยเมื่อสองปีก่อน ถูกบีบอัดภายในเวลาหลายเดือนไม่ใช่หลายสิบปี

สำหรับนักท่องเที่ยวที่มาจากสังคมที่เป็นระเบียบและสะอาดเรียบร้อย ชีวิตข้างถนนของพม่า ที่มีการนำหัวผักกาดหั่นชิ้นเล็ก ๆ ข้าวโพดนึ่ง เนื้อมะพร้าว และท่อนอ้อยมาคั้นน้ำนั่นคือเสน่ห์

นายเซ ธู ผู้ทำตรายางตรงหัวมุมถนนในนครย่างกุ้งมาร่วมสิบปี กล่าวว่า เสน่ห์บางอย่างของพม่ากำลังสูญหายไป ดูเหมือนเป็นความสิ้นหวัง ไม่มีใครต้องการทำงานข้างถนน เขาพยายามช่วยเหลือครอบครัวด้วยรายได้เดือนละประมาณ 200 ดอลลาร์ หรือราว 6,000 บาท แต่อาชีพของเขาตกอยู่ในอันตราย เป็นเรื่องยากที่จะหารายได้ให้พอประทังชีวิต

ชีวิตในย่างกุ้งเปลี่ยนเข้าสู่ภายในอาคาร นักลงทุนสร้างสุสานขนาดใหญ่เมื่อ 2-3 ปีก่อน และสร้างห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ "จังค์ชัน สแควร์" อาคารสำนักงานและโรงแรมกำลังก่อสร้างอยู่ทั่วเมือง ซูเปอร์มาร์เก็ตติดเครื่องปรับอากาศจำหน่ายสินค้าราคาแพงจำนวนมากอย่าง อาทิ ชีสร็อกฟอร์ทจากฝรั่งเศส และแอ๊ปเปิ้ลจากสหรัฐ เครื่องปรับอากาศหรูหราที่เคยหาได้ยากมีอยู่ทุกที่ในปัจจุบัน ในรูปของสินค้าใหม่นำเข้าจากต่างประเทศ

หลังจากการซื้อรถยนต์เป็นเรื่องเกินเอื้อมสำหรับชาวพม่ายกเว้นคนรวยกินเวลาอยู่หลายสิบปี รัฐบาลพม่าอนุญาตให้นำเข้าสินค้าหลายชนิด รถยนต์ใหม่เข้ามาแทนที่รถญี่ปุ่นเก่าๆ อายุหลายสิบปีที่เคยได้รับความนิยมบนท้องถิ่นของพม่าก่อนจะเปิดประเทศ รถยนต์เหล่านี้ประกอบโดยช่างยนต์ชาวพม่า ผู้เชื่อมชิ้นส่วนของตัวเอง ใช้เข็มและด้ายซ่อมท่อยางที่ฉีกขาด แต่ช่างฝีมือผู้มีอุปกรณ์ครบครันกลับต้องงุนงงเมื่อเปิดฝากระโปรงรถใหม่ที่ภายในมีไมโครโพรเซสเซอร์ควบคุมทุกสิ่ง

นายซอ เย วิน ซึ่งปีที่แล้วช่วยเปิดบริษัท "เอนจิน ด็อกเตอร์ เอ็นจิเนียริง" ฝึกอบรมความรู้เครื่องยนต์รุ่นใหม่ให้ช่างเทคนิคสูงวัย กล่าวว่า นี่คือปัญหาใหญ่ ช่างหลายคนไม่ทราบถึงวิธีการใช้โน้ตบุ๊ค เราต้องอธิบายอย่างช้า ๆ