อิหร่านกลับนั่งโต๊ะเจรจานิวเคลียร์มหาอำนาจ

การประชุมเป็นเวลา 2 วันที่นครเจนีวา จะเป็นการเจรจาโครงการนิวเคลียร์ครั้งแรก ตั้งแต่ประธานาธิบดีฮัซซัน โรฮานี ซึ่งมีแนวทางสายกลาง เข้ารับตำแหน่งในเดือนสิงหาคม และประกาศจะมีส่วนร่วมกับกิจการต่างๆ ในโลกอย่างสร้างสรรค์ รวมถึงแก้ไขความขัดแย้งยาวนานนับทศวรรษเรื่องโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ซึ่งบรรดาชาติตะวันตกและอิสราเอลสงสัยว่ามีเป้าหมายที่การพัฒนาขีดความสามารถด้านอาวุธนิวเคลียร์ แต่ผู้นำอิหร่านปฏิเสธมาตลอด

รัฐมนตรีต่างประเทศ นายชาวัด ซารีฟ รับหน้าที่หัวหน้าผู้เจรจาของอิหร่าน ร่วมกับกลุ่ม พี 5+1 อันได้แก่ สหรัฐ อังกฤษ จีน ฝรั่งเศส รัสเซีย และเยอรมนี

แต่เขายังคงไม่ปริปากบอกว่าอิหร่านจะเสนอทางออกแบบใดเพื่อแลกกับการบรรเทาหรือลดมาตรการคว่ำบาตรที่ส่งผลกระทบต่อการส่งออกน้ำมันของพวกเขา รวมทั้งการทำธุรกรรมทางการเงินด้วย

หนังสือพิมพ์ของทางการอิหร่านรายงานข้อมูลจากแหล่งข่าวที่ใกล้ชิดกับผู้ที่จะเข้าร่วมเจรจา ว่าข้อเสนอจะเป็นไปได้จริงในทางปฏิบัติและมีความสมเหตุสมผล รวมถึงจะแก้ไขในประเด็นที่เป็นความกังวลของชาติตะวันตกด้วย

อย่างไรก็ตาม อิหร่านยืนยันว่าจะไม่อ่อนข้อให้ในประเด็นที่มองว่าเป็นสิทธิของอหร่านที่จะแปรรูปยูเรเนียม และไม่ปิดกั้นสำหรับการเจรจาปรเะเด็นอื่นที่อาจมีการหยิบยกขึ้นมา

นายวิลเลียม ลูเออร์ อดีตนักการทูตอเมริกันและผู้อำนวยการอิหร่านโปรเจค ซึ่งสนับสนุนให้มีการเจรจาระหว่างอิหร่านกับชาติตะวันตก กล่าวว่าหากอิหร่านยื่นข้อเสนอที่มีความหมายในการเจรจาที่นครเจนีวา อาจทำให้สหรัฐเจอสถานการณ์ลำบาก โดยเฉพาะในช่วงที่สภากำลังผลักดันให้เข้มงวดมาตรการคว่ำบาตร

นางแคเธอรีน แอชตัน กรรมาธิการด้านการต่างประเทศของสหภาพยุโรป จะเป็นตัวแทนชาติมหาอำนาจในการเจรจาที่เจนีวา ท่ามกลางแรงกดดันหลังฉากทั้งจากฝ่ายตะวันตกและอิหร่านเอง โดยอิสราเอลกำลังกระตุ้นให้ชาติตะวันตกเพิ่มมาตรการคว่ำบาตรกับทางการกรุงเตหะราน และขู่จะใช้ปฏิบัติการทางทหารกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านด้วย ขณะที่ฝั่งของประธานาธิบดีโรฮานีของอิหร่านก็ไม่ใส่ใจคำวิจารณ์จากกลุ่มแนวคิดสุดขั้ว ที่ต่อต้านแนวทางที่เขายื่นไมตรีต่อชาติตะวันตก รวมถึงการที่เขาได้พูดคุยโทรศัพท์กับประธานาธิบดีบารัก โอบามา เมื่อปลายเดือนกันยายนที่ผ่านมา หรือความเป็นไปได้ที่จะยอมอ่อนข้อให้ในประเด็นนิวเคลียร์

นับถึงตอนนี้นายโรฮานีดูเหมือนได้รับการสนับสนุนเต็มที่จากผู้นำสูงสุด อยาตอลเลาะห์อาลี คาเมเนอี ที่เป็นผู้ตัดสินชี้ขาดทุกเรื่องในอิหร่าน

นักการทูตชาติตะวันตกรายหนึ่งบอกว่า เวทีเจรจาที่เจนีวาจะเป็นการพูดคุยแบบเปิดเผยมากขึ้นแต่ก็เป็นไปได้ที่จะมีความสลับซับซ้อน เพราะนายซารีฟจะเสนอสิ่งที่คลุมเครือ

การเจรจาครั้งนี้มีขึ้น หลังจากการเจรจาครั้งสุดท้ายเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา จบลงแบบไร้ทางออก แต่การชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีอิหร่านของนายโรฮานี ช่วยเพิ่มความหวังอันเรืองรองในการหาทางออกผ่านวิถีทางทางการทูต