วันศุกร์ ที่ 16 ตุลาคม 2569

Login
Login

3นักวิทย์คว้าโนเบลการแพทย์

นายเจมส์ รอธแมน นายแรนดี เชคแมน ซึ่งเป็นชาวอเมริกัน และนายโธมัส ซัดฮอฟ ชาวเยอรมัน คว้ารางวัลโนเบลสาขาการแพทย์ประจำปีนี้ไปครอง

ทั้งสามสามารถไขปริศนาลึกลับเกี่ยวกับระบบขนส่งโมเลกุลภายในร่างกาย ซึ่งถือเป็นเรื่องสำคัญมากที่โมเลกุลแต่ละชุดจะต้องถูกส่งไปยังตำแหน่งที่ถูกต้องในเวลาที่แม่นยำ เพราะโรคหลายชนิดเกิดจากการจัดส่งโมเลกุลผิดเป้าหมาย หรือตำแหน่ง

การจัดส่งโมลเกกุลไปยังเซลล์ในร่างกายจำเป็นต้องอาศัยความถูกต้องแม่นยำสูง ยกตัวอย่าง อินซูลิน ซึ่งเป็นโมเลกุลชนิดหนึ่งจำเป็นต้องถูกผลิตและส่งไปอยู่ภายนอกเซลล์ แต่โมเลกุลบางชนิดจำเป็นต้องถูกส่งเข้าไปอยู่ในเซลล์ ที่ผ่านมานักวิทยาศาตร์เข้าใจดีว่า โมเลกุลที่เซลล์ผลิตออกมาจะถูกจัดแพ็คใส่ไว้ในถุงเล็ก ซึ่งก่อนหน้านี้ยังไม่มีใครรู้แน่ชัดว่าถุงพัสดุเล็กๆ เหล่านี้ถูกส่งไปยังที่หมายถูกต้องได้อย่างไร

แรนดี้ ดับเบิลยู. เชคแมน เป็นผู้ค้นพบว่า ตัวควบคุมสำคัญในการบริหารเส้นทางจัดส่งพัสดุโมเลกุล คือโปรตีนที่ถูกเข้ารหัสด้วยยีน โดยเขาทดลองดัดแปลงพันธุกรรมเซลล์ของยีสต์จนสามารถระบุยีนที่ควบคุมการจัดส่งของได้ถูกตู้จดหมาย

ขณะเดียวกัน นายเจมส์ รอธแมน ค้นพบชุดโปรตีนที่สามารถทำให้ถุงพัสดุจิ๋วซึมผ่านผนังเซลล์ที่เป็นเป้าหมายส่งพัสดุได้ โปรตีนที่อยู่บนถุงพัสดุจะจับกับโปรตีนที่อยู่บนผนังเซลลืเป้าหมาย เพื่อให้แน่ใจว่าถุงพัสดุจะหลอมละลาย ณ ตำแหน่งที่ถูกต้องจริงๆ

ส่วนนักวิทยาศาสตร์อีกท่านหนึ่งได้ร่วมได้รับรางวัลโนเบลสาขาการแพทย์ครั้งนี้คือ นายโธมัส ซัดฮอฟ ชาวเยอรมัน ที่ศึกษาจนเข้าใจว่าสารสื่อประสาทส่งสัญญาณผ่านจากเซลล์ประสาทหนึ่งไปยังอีกเซลล์ประสาทหนึ่งได้อย่างไร และทราบอีกด้วยว่า แคลเซียม อยู่เบื้องหลังกระบวนการดังกล่าว

องค์ความรู้ดังกล่าวเป็นประโยชน์ต่อวงการแพทย์ในหลายด้าน โดยเฉพาะช่วยให้เข้าใจถึงปัญหาของโรคที่เกิดจากการส่งโมเลกุลพัสดุผิดที่ผิดทาง เช่นโรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง และเบาหวาน