จีนเตรียมจัดงานเฉลิมฉลองครบรอบ 80 ปี ที่เกาะไต้หวันหวนคืนสู่ใต้อำนาจปักกิ่ง หลังญี่ปุ่นส่งมอบเกาะคืนในปี 1945 ยังไม่แน่วันจัดงาน และยังไม่ทราบว่าผู้นำจีนจะเข้าร่วมงานนี้หรือไม่
สำนักข่าวรอยเตอร์สรายงานอ้างอิงรัฐบาลจีน เปิดเผยในวันพุธ (22 ต.ค.) ว่า จีนเตรียมจัดงานเฉลิมฉลองครบรอบ 80 ปี ที่ไต้หวันกลับคืนสู่ภายใต้การปกครองของปักกิ่ง ขณะที่แหล่งข่าวเผยกับรอยเตอร์สว่า งานจะจัดขึ้นในสัปดาห์นี้ ณ มหาศาลาประชาชน
ทั้งจีนและไต้หวันต่างใช้คำว่า “การกลับคืนสู่การปกครอง” (retrocession) เพื่ออ้างอิงถึงการส่งมอบเกาะ (ไต้หวัน) จากญี่ปุ่นในปี 1945 ให้แก่รัฐบาลสาธารณรัฐจีน หลังเข้ายึดครองในปี 1895 ซึ่งวันครบรอบการมอบเกาะคืนตรงกับวันเสาร์ที่ 25 ต.ค. นี้
จู เฟิงเหลียน โฆษกสำนักงานกิจการไต้หวันของจีนกล่าวกับรอยเตอร์สในปักกกิ่ง โดยอ้างถึงสงครามโลกว่า การกลับคืนสู่การปกครองของไต้หวันเป็นชัยชนะที่สำคัญในยุคต่อต้านสงคราม
“มันเป็นชัยชนะอันยิ่งใหญ่ที่หล่อหลอมมาจากการต่อสู้อย่างไม่ลดละ และการนองเลือดของชาวจีน รวมถึงเพื่อนร่วมชาติในไต้หวัน และสมควรได้รับการรำลึกร่วมกันจากทั้งสองฝั่งช่องแคบไต้หวัน”
จูกล่าวว่า จีนเตรียมจัดเฉลิมฉลองงานดังกล่าว และจะเชิญผู้คนจากไต้หวันให้เข้าร่วมด้วย แต่ไม่ได้ระบุวันที่จัดงาน หรือบอกว่าผู้นำจีนจะเข้าร่วมหรือไม่
แหล่งข่าวนักการทูตสามคนเผยกับรอยเตอร์สว่า จีนได้ส่งบัตรเชิญให้แขกไปร่วมงาน ซึ่งมีกำหนดการวันเสาร์นี้ ณ มหาศาลาประชาชน แต่ยังขาดรายละเอียดว่ามีใครเข้าร่วมงานบ้าง
ทั้งนี้ จีนและเกาะปกครองตนเองไต้หวัน ที่รัฐบาลปักกิ่งมองว่าเป็นดินแดนของตน โต้แย้งกันไปมาอยู่หลายครั้งในปีนี้ เนื่องจากตีความเกี่ยวกับวาระครบรอบ 80 ปีสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 แตกต่างกัน
ไต้หวันบอกว่า สาธารณรัฐจีนเป็นคนต่อสู้กับสงคราม ไม่ใช่สาธารณรัฐประชาชนจีน ที่ก่อตั้งโดยคอมมิวนิสต์ เหมา เจ๋อตง ในปี 1949 หลังจากชนะสงครามกลางเมือง รัฐบาลสาธารณรัฐจีนจึงหนีไปไทเป และสาธารณรัฐจีนยังคงเป็นชื่อทางการของไต้หวัน
รัฐบาลไต้หวันบอกว่า เกาะแห่งนี้เป็นของสาธารณรัฐจีน ไม่ใช่สาธารณรัฐประชาชนจีน ส่วนปักกิ่งบอกว่า ในฐานะที่ตอนนี้จีนเป็นรัฐที่สืบทอดมาจากสาธารณรัฐจีน ประเทศจึงมีสิทธิอ้างว่าเกาะดังกล่าวเป็นของตน แต่ไต้หวันบอกว่านั่นไม่สมเหตุสมผล เพราะสาธารณรัฐจีนยังคงอยู่
รัฐบาลของไต้หวันได้สั่งห้ามไม่ให้เจ้าหน้าที่ของตนเข้าร่วมงานเฉลิมฉลองใดๆ ก็ตามที่เกี่ยวข้องกับการกลับคืนสู่การปกครองในจีน และว่า ปักกิ่งพยายามบิดเบือนประวัติศาสตร์เพื่อผลประโยชน์ของตน
ขณะที่จู กล่าวว่าไต้หวันพยายาม “บิดเบือนและปฏิเสธข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์” ของสงครามโลกครั้งที่ 2 ทั้งยัง “ข่มขู่และห้ามปราม” ชาวไต้หวันไม่ให้เข้าร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวข้องในจีน