วิศวะมหิดล เจ๋ง! คิดค้น ระบบสื่อสารฉุกเฉินช่วยผู้ประสบภัยแผ่นดินไหว

แผ่นดินไหวเป็นภัยธรรมชาติที่มนุษย์ไม่สามารถรู้ล่วงหน้าหรือพยากรณ์ได้และไม่เลือกเวลาเกิด นำมาซึ่งความสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินมหาศาล กลุ่มนักศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์ ม.มหิดล จึงได้คิดค้น “ระบบดิซาสเตอร์ลิ้งค์ (DisasterLink)” ใช้สื่อสารฉุกเฉินในพื้นที่หลังเกิดภัยพิบัติแผ่นดินไหว 

แม้การสื่อสารหลักจะถูกตัดขาด เพื่อเพิ่มอัตรารอดชีวิต ให้ผู้ประสบภัยสามารถติดต่อไปยังทีมกู้ภัย หรือหน่วยงานเพื่อเข้าช่วยเหลือได้อย่างแม่นยำและรวดเร็วผ่านระบบดังกล่าว 

รศ.ดร.จักรกฤษณ์ ศุทธากรณ์ คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ ม.มหิดล กล่าวว่า น่ายินดีที่ทีมนักศึกษาไทยจากวิศวะมหิดลได้เป็นตัวแทนประเทศไทยบนเวทีนานาชาติ นำเสนอไอเดียสิ่งประดิษฐ์กู้โลก ในงาน Invent For The Planet 2023 ร่วมกับ 24 มหาวิทยาลัยชั้นนำ จาก 15 ประเทศ ณ เมืองเท็กซัส สหรัฐอเมริกา 

โดยมหาวิทยาลัยในแต่ละประเทศ ได้รับโจทย์ของภาคอุตสาหกรรม ซึ่งมุ่งฝึกคนรุ่นใหม่ให้รู้จัก Engineering Design อย่างมีขั้นตอน เสาะหาข้อมูล คิดวิเคราะห์ออกแบบ แก้ปัญหา

วิทวัส สุดทวี หัวหน้าทีมดิซาสเตอร์ริสค์ สปอต นักศึกษาชั้นปี 3 คณะวิศวกรรมศาสตร์ ภาควิชาวิศวกรรมชีวการแพทย์ ม.มหิดล กล่าวว่า ที่มาของแนวคิดนวัตกรรม “ระบบดิซาสเตอร์ลิ้งค์” สื่อสารฉุกเฉินระหว่างเกิดภัยพิบัติแผ่นดินไหว มาจากโศกนาฏกรรมแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นบ่อยทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย  

ล่าสุดเมื่อต้นปี 2566 ที่ตุรกี-ซีเรียมีผู้เสียชีวิตกว่า 46,000 คน และติดอยู่ในซากปรักหักพังจำนวนมากเป็นเรื่องน่าสลดใจอย่างยิ่ง จากการศึกษาข้อมูลภัยพิบัติแผ่นดินไหว หลังจากเกิดแผ่นดินไหว 48 ชั่วโมงแรก

หากช่วยเหลือผู้ประสบภัยได้ทัน จะเป็นช่วงที่มีอัตราการรอดชีวิตของผู้ประสบภัยสูงสุด แต่เหตุแผ่นดินไหวในบางครั้งรุนแรง และสร้างความเสียหายอย่างกว้างขวางผู้คนบาดเจ็บ รวมถึงตึก อาคาร บ้านเรือน หรือสิ่งปลูกสร้างพังทลาย กระทบถึงโครงสร้างพื้นฐานของการสื่อสาร 

เช่น เสาสื่อสาร อาจเสียหายหรือชำรุด ส่งผลให้การสื่อสารถูกตัดขาดจากโลกภายนอก หรือหยุดชะงักและต้องใช้เวลานานในการซ่อมแซม ทำให้ผู้ประสบภัยจะไม่สามารถติดต่อสื่อสารขอความช่วยเหลือได้ รวมถึงการใช้โซเชียลมีเดีย

อาทิ เมสเซนเจอร์ ไลน์ และแอพต่าง ๆ ก็จะไม่สามารถใช้งานได้ด้วยเช่นกัน เราจึงต้องการคิดค้นระบบสื่อสารฉุกเฉินที่แก้ปัญหาให้การสื่อสารไม่หยุดชะงัก ต่อให้โครงสร้างการสื่อสารจะชำรุดก็ตาม เพื่อต้องการเพิ่มอัตราผู้รอดชีวิต

ระบบดิซาสเตอร์ลิ้งค์จึงเป็นระบบที่สามารถใช้ติดต่อสื่อสารในช่วงหลังเกิดภัยพิบัติ มีจุดเด่นและประโยชน์ คือ ต่อให้โครงสร้างสื่อสารถูกทำลาย ผู้ประสบภัยก็ยังสามารถติดต่อขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้อย่างทันท่วงที  

ส่วนประกอบของ “ระบบดิซาสเตอร์ลิ้งค์ (DisasterLink)”  ประกอบด้วย

1. Primary Node หรือ คอมพิวเตอร์ เซิร์ฟเวอร์หลักที่ใช้ในการรับข้อมูลต่าง ๆ โดยจะใช้เชื่อมต่อกับ Secondary Node
2. Subnode คือ ตัวขยายสัญญาณ WiFi ที่เซิร์ฟเวอร์หลักแชร์ ให้สามารถกระจายการเชื่อมต่อสู่ Web Application
3. เว็บไซต์สำหรับใส่ข้อมูล โดยภายในเว็บไซต์ จะมี 2 ปุ่ม คือ ปุ่ม Emergency Button ใช้เพื่อจับสัญญาณ GPS ล่าสุด ก่อนเครือข่ายจะล่ม และ ปุ่ม Rescue Team Room สามารถใช้ติดต่อ พิมพ์ข้อความ รายละเอียดต่าง ๆ กับศูนย์ช่วยเหลือได้ 

ศิรประกฤษฎิ์ ลิ้มตระกูลธงชัย ตัวแทนจากทีมดิซาสเตอร์ริสค์ สปอต นักศึกษาชั้นปี 4 ภาควิชาวิศวกรรมชีวการแพทย์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ ม.มหิดล กล่าวว่า ผู้ประสบภัยไม่จำเป็นต้องมีสัญญาณอินเทอร์เน็ตก็สามารถใช้งานได้

เนื่องจากระบบดิซาสเตอร์ลิ้งค์ที่สร้างขึ้นนี้ เป็นระบบการสื่อสารที่ไม่ได้พึ่งพาระบบโครงสร้างพื้นฐานของการสื่อสารแบบทั่วไป แม้จะไม่สามารถใช้งานการสื่อสารในส่วนของ Data 

เช่น 3G, 4G หรือ 5G ได้ แต่เรานำประโยชน์จากความสามารถของโทรศัพท์ทุกเครื่องที่มี WiFi Module มาใช้งาน และนำมาพัฒนาต่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด

สำหรับวิธีการใช้งาน เพียงแค่ผู้ประสบภัยมีโทรศัพท์มือถือ ทำการเปิดหน้าเบราว์เซอร์ขึ้นมา จะพบกับเว็บไซต์ที่เราสร้างขึ้น แสดงขึ้นมายังหน้าจอทันที โดยผู้ประสบภัยสามารถใช้งานได้ง่าย สามารถกรอกข้อมูลที่สำคัญ พิมพ์รายละเอียดในลักษณะข้อความได้เลย 

ไม่ว่าจะเป็น ตำแหน่งปัจจุบัน พิกัด สถานที่ จำนวนผู้ประสบภัยในพื้นที่ หรือข้อมูลทางการแพทย์ อย่างโรคประจำตัว โดยระบุให้ครบถ้วนเพื่อรวดเร็วและแม่นยำต่อการช่วยเหลือ จากนั้นกดส่งข้อมูล

เพียงเท่านี้ข้อมูลที่กรอกนั้นจะถูกส่งมายังเซิร์ฟเวอร์ของระบบในศูนย์การปฏิบัติการการช่วยเหลือ ทางทีมหน่วยกู้ภัยจะเตรียมความพร้อม เตรียมอุปกรณ์ เครื่องมือต่าง ๆ ในการเข้าช่วยเหลือได้ถูกต้อง