วันพฤหัสบดี ที่ 19 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

เกาหลีเหนือเปิดตัวแชตบอต AI ตอบคำถามวิทยาศาสตร์ได้ แต่ห้ามถามเรื่องการเมือง

Fountain of Wisdom แชตบอตเอไอจากเกาหลีเหนือ พัฒนาโดยมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศ รองรับคำถามวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2 ภาษา แต่มีระบบคัดกรองเนื้อหา ห้ามถามเรื่องสังคมและการเมือง

KEY POINTS

  • เกาหลีเหนือเปิดตัวแชตบอตเอไอที่พัฒนาขึ้นเองในชื่อ AI Service System 1.0, Fountain of Wisdom 
  • แชตบอตสามารถตอบคำถามด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้หลายภาษา แต่ห้ามถามเรื่องสังคมและการเมือง
  • ผู้เชี่ยวชาญวิเคราะห์ว่า ระบบอาจใช้โมเดลเอไอแบบเปิด (open-weight) จากต่างประเทศเป็นพื้นฐาน แทนที่จะพัฒนาขึ้นเองทั้งหมด

เกาหลีเหนือเริ่มเผยให้เห็นความเคลื่อนไหวด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ผ่านการนำเสนอแชตบอตที่พัฒนาขึ้นภายในประเทศ โดยใช้ชื่อว่า “AI Service System 1.0, Fountain of Wisdom” หรือ “ระบบบริการเอไอ 1.0 บ่อน้ำพุแห่งปัญญา” ซึ่งสามารถตอบคำถามด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้ทั้งภาษาเกาหลีและภาษาอังกฤษ รวมถึงรองรับการแปลภาษา อย่างไรก็ตาม ระบบดังกล่าวมีข้อจำกัดด้านเนื้อหา โดยอนุญาตให้ผู้ใช้สอบถามเฉพาะเรื่องวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และห้ามตั้งคำถามเกี่ยวกับสังคมและการเมือง

ข้อมูลดังกล่าวมาจากการวิเคราะห์ภาพข่าวทางสถานีโทรทัศน์ของรัฐบาลเกาหลีเหนือโดย 38 North องค์กรวิจัยที่ติดตามและวิเคราะห์ความเคลื่อนไหวของเกาหลีเหนือ เผยแพร่รายงานเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 ก่อนที่สำนักข่าว Reuters จะรายงานเรื่องนี้ในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 โดยระบุว่า แชตบอตดังกล่าวถูกนำไปจัดแสดงในงานนิทรรศการแสดงความสำเร็จด้านเทคโนโลยีสารสนเทศแห่งชาติ ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงเปียงยาง ระหว่างวันที่ 19-30 ตุลาคม 2569

แชตบอตนี้พัฒนาโดยสถาบันวิจัยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ มหาวิทยาลัยคิม อิล ซุง (Kim Il Sung University) ร่วมกับบริษัท Phurunhanul Trading Co. บริษัทพัฒนาซอฟต์แวร์ที่ตั้งอยู่ในกรุงเปียงยาง ซึ่งดำเนินธุรกิจจำหน่ายสมาร์ตโฟน

หน่วยงานวิจัยดังกล่าวเดิมใช้ชื่อคณะวิทยาการสารสนเทศ (Faculty of Information Science) ก่อนเปลี่ยนชื่อเป็นสถาบันวิจัยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในเดือนกรกฎาคม 2568 การเปลี่ยนชื่อหน่วยงานครั้งนั้นเป็นอีกสัญญาณที่สะท้อนว่าเกาหลีเหนือเริ่มให้ความสำคัญกับการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีเอไอมากขึ้น

นอกจากการจัดแสดงแชตบอตแล้ว ภายในงานยังมีป้ายข้อความระบุว่า “การพัฒนาโมเดลเอไอเชิงสร้างสรรค์ในแบบของเรา” (Development of our style generative AI model) โดยคำว่า “ในแบบของเรา” เป็นถ้อยคำที่เกาหลีเหนือนิยมใช้เพื่อสื่อถึงสิ่งที่พัฒนาขึ้นภายในประเทศ สะท้อนความพยายามนำเสนอเทคโนโลยีดังกล่าวในฐานะผลงานการพัฒนาของเกาหลีเหนือเอง

ภาพจากสถานีโทรทัศน์เพื่อการศึกษา Ryongnamsan TV ซึ่งเผยแพร่รายงานเกี่ยวกับงานนิทรรศการเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 แสดงให้เห็นว่า หน้าตาของแชตบอตมีลักษณะคล้ายกับ ChatGPT โดยมีปุ่มสำหรับเริ่มบทสนทนาใหม่และรายการประวัติการสนทนาอยู่ทางด้านซ้าย ส่วนพื้นที่สนทนาหลักอยู่ทางด้านขวา รูปแบบดังกล่าวเป็นส่วนติดต่อผู้ใช้ที่พบได้ในแชตบอตเอไอหลายระบบในปัจจุบัน

จากวิดีโอสาธิตการใช้งาน ผู้ใช้สามารถพิมพ์คำถามเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นภาษาเกาหลีหรือภาษาอังกฤษ รวมถึงใช้ระบบแปลภาษาได้ ตัวอย่างหัวข้อที่ปรากฏในประวัติการสนทนาบนหน้าจอมีทั้งคำถามเกี่ยวกับความเข้ากันได้ของโปรแกรม Unity เวอร์ชัน 2023.3.9 การสร้างโปรแกรมด้วย Unity และการสอบถามเกี่ยวกับยาที่ควรรับประทานเมื่อมีอาการปวดศีรษะ

Unity เป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้พัฒนาเกมคอมพิวเตอร์และสื่อดิจิทัลแบบโต้ตอบ ตัวอย่างคำถามเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าแชตบอตถูกนำเสนอให้รองรับการค้นหาความรู้ทางเทคนิคและการแก้ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้งานเทคโนโลยี รวมถึงคำถามเกี่ยวกับสุขภาพในชีวิตประจำวัน อย่างไรก็ตาม ขอบเขตการใช้งานที่ผู้พัฒนากำหนดไว้ยังคงจำกัดอยู่ที่เรื่องวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

หน้าตาคล้าย ChatGPT 

เกาหลีเหนือนำเสนอแชตบอตนี้ในฐานะผลงานการพัฒนาภายในประเทศ แต่สิ่งที่ยังไม่มีการเปิดเผยคือ เทคโนโลยีที่ทำหน้าที่เป็นสมองของระบบ หรือโมเดลเอไอที่ใช้ประมวลผลคำถามและสร้างคำตอบ

38 North วิเคราะห์ว่า ส่วนติดต่อผู้ใช้น่าจะได้รับการพัฒนาขึ้นในเกาหลีเหนือ โดยอาศัยรูปแบบที่ได้รับความนิยมจาก ChatGPT แต่โมเดลที่อยู่เบื้องหลังระบบอาจเป็นโมเดลแบบเปิดน้ำหนัก (Open-weight model) จากห้องปฏิบัติการเอไอในสหรัฐหรือจีน มากกว่าจะเป็นโมเดลที่วิศวกรเกาหลีเหนือพัฒนาขึ้นทั้งหมดตั้งแต่ต้น

โมเดลแบบเปิดน้ำหนักคือ โมเดลเอไอที่เปิดให้ผู้พัฒนาภายนอกเข้าถึงค่าน้ำหนักของโมเดล ซึ่งเป็นค่าทางคณิตศาสตร์ที่กำหนดวิธีการประมวลผลและสร้างคำตอบ ทำให้นักพัฒนาสามารถนำโมเดลไปติดตั้ง ปรับแต่ง และพัฒนาต่อยอดเป็นบริการของตนเองได้ โดยไม่จำเป็นต้องฝึกโมเดลขนาดใหญ่ขึ้นมาใหม่ทั้งหมด ทั้งนี้ การเปิดน้ำหนักไม่ได้หมายความว่าจะเปิดเผยข้อมูลฝึกหรือซอร์สโค้ดทุกส่วนของระบบ

ตัวอย่างโมเดลที่ 38 North กล่าวถึง ได้แก่ Gemma ของกูเกิล (Google) และ Qwen ของอาลีบาบา (Alibaba) ซึ่งเป็นโมเดลที่เปิดให้ผู้พัฒนานำไปใช้งานและต่อยอดได้ การใช้โมเดลเหล่านี้เป็นพื้นฐานช่วยลดภาระในการสร้างโมเดลเอไอขนาดใหญ่ขึ้นมาใหม่ทั้งหมด ซึ่งต้องใช้ทั้งข้อมูลจำนวนมาก บุคลากรผู้เชี่ยวชาญ และทรัพยากรประมวลผลระดับสูง

อย่างไรก็ตาม รายงานไม่ได้ยืนยันว่าแชตบอตของเกาหลีเหนือใช้ Gemma หรือ Qwen จริง แต่เป็นการประเมินถึงความเป็นไปได้ของเทคโนโลยีเบื้องหลังระบบ เนื่องจากยังไม่มีข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะเกี่ยวกับชื่อโมเดล ผู้พัฒนา หรือกระบวนการฝึกเอไอที่นำมาใช้

อีกประเด็นที่ยังไม่ชัดเจนคือ อุปกรณ์ฮาร์ดแวร์ที่ใช้ประมวลผลแชตบอต เพราะเอไอแต่ละขนาดมีความต้องการทรัพยากรแตกต่างกัน โมเดลขนาดเล็กบางรุ่นสามารถทำงานบนคอมพิวเตอร์ที่มีทรัพยากรไม่สูงมากได้ แต่อาจมีข้อจำกัดด้านความซับซ้อนและความครบถ้วนของคำตอบ ขณะที่โมเดลขนาดใหญ่และมีความซับซ้อนสูงต้องอาศัยอุปกรณ์ประมวลผลที่มีประสิทธิภาพมากกว่า

นั่นหมายความว่า แม้การนำโมเดลที่มีอยู่แล้วมาพัฒนาต่อยอดจะช่วยลดขั้นตอนและทรัพยากรในการเริ่มต้นได้ แต่การทำให้ระบบสามารถรองรับผู้ใช้จำนวนมากและประมวลผลคำถามที่ซับซ้อนยังต้องอาศัยโครงสร้างพื้นฐานด้านคอมพิวเตอร์ที่เพียงพอด้วย

แชตบอตที่ตอบได้เฉพาะเรื่องวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

อีกจุดที่ปรากฏในวิดีโอสาธิตคือ ระบบดูเหมือนจะมีขั้นตอนตรวจสอบและจำแนกประเภทคำถามก่อนส่งเข้าสู่โมเดลเอไอ โดย 38 North สังเกตเห็นโปรแกรมที่อาจทำหน้าที่เป็นตัวจำแนกประเภทข้อมูลทำงานอยู่ก่อนถึงระบบประมวลผลหลัก

ในช่วงหนึ่งของวิดีโอ เมื่อผู้ใช้ป้อนคำถาม ระบบแสดงข้อความว่ากำลัง “วิเคราะห์” พร้อมระบุประเภทคำถามว่าเป็น “คำถามเกี่ยวกับความรู้เชิงข้อเท็จจริง” ก่อนดำเนินการในขั้นตอนต่อไป

ระบบจำแนกประเภทลักษณะนี้สามารถใช้ตรวจสอบว่าคำถามที่ผู้ใช้ป้อนเข้ามาอยู่ในหมวดหมู่ใด ก่อนส่งต่อให้โมเดลเอไอประมวลผล นอกจากนี้ ยังอาจใช้เป็นกลไกคัดกรองคำถามที่ไม่อยู่ในขอบเขตการใช้งานที่กำหนดไว้ด้วย

สิ่งที่สอดคล้องกับข้อสังเกตดังกล่าวคือ ข้อความเตือนบริเวณด้านล่างของหน้าจอ ซึ่งระบุว่า “สามารถถามได้เฉพาะคำถามที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเท่านั้น ห้ามถามคำถามที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับสังคมและการเมือง หรือคำถามที่ไม่เหมาะสม ผู้ใช้ต้องรับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียวต่อผลที่ตามมาจากการใช้ระบบนี้เพื่อวัตถุประสงค์ที่เป็นอันตราย”

38 North ตั้งข้อสังเกตว่า ข้อจำกัดดังกล่าวอาจสะท้อนว่าโมเดลเอไอที่อยู่เบื้องหลังมีความสามารถในการตอบคำถามได้กว้างกว่าขอบเขตที่เปิดให้ผู้ใช้เข้าถึง แต่ผู้พัฒนากำหนดให้ระบบตอบเฉพาะคำถามด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อมูลชัดเจนว่าระบบคัดกรองทำงานอย่างไร มีวิธีตรวจสอบคำถามแบบใด หรือมีเนื้อหาประเภทใดอีกบ้างที่ถูกจำกัดนอกเหนือจากเรื่องสังคมและการเมือง เนื่องจากข้อมูลที่เปิดเผยในวิดีโอเป็นเพียงภาพสาธิตการทำงาน ไม่ใช่รายละเอียดทางเทคนิคของระบบทั้งหมด

เอไอเชื่อมโยงกับความมั่นคงและโครงสร้างพื้นฐาน

38 North ระบุว่า ก่อนหน้านี้มีรายงานพบว่า แฮกเกอร์ อาชญากรไซเบอร์ และแรงงานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศของเกาหลีเหนือ ใช้แชตบอตเอไอช่วยวางแผนและดำเนินงานมาแล้วระยะหนึ่ง การนำเสนอแชตบอตในงานนิทรรศการระดับชาติจึงเป็นอีกหลักฐานหนึ่งที่แสดงให้เห็นถึงความพยายามนำเทคโนโลยีดังกล่าวมาใช้และพัฒนาระบบภายในประเทศ

จากข้อมูลที่ปรากฏ 38 North ประเมินว่าแชตบอตนี้น่าจะมีเป้าหมายหลักในการสนับสนุนการค้นหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ หรือทำหน้าที่คล้ายสารานุกรมที่ให้ข้อมูลความรู้ทั่วไป มากกว่าจะเป็นระบบสนทนาที่เปิดให้ผู้ใช้ถามได้ทุกเรื่อง

อย่างไรก็ตาม การพัฒนาและให้บริการโมเดลเอไอไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสามารถของซอฟต์แวร์เพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องอาศัยโครงสร้างพื้นฐานสำหรับจัดเก็บข้อมูลและประมวลผล ซึ่งรวมถึงศูนย์ข้อมูล (Data Center) ที่รวบรวมเซิร์ฟเวอร์และอุปกรณ์ประมวลผลจำนวนมากไว้ด้วยกัน

38 North ประเมินว่า การขาดแคลนศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ในเกาหลีเหนืออาจเป็นข้อจำกัดสำคัญต่อการนำโมเดลเอไอที่มีความสามารถสูงมาใช้งานในวงกว้าง เนื่องจากโมเดลที่มีความซับซ้อนมากขึ้นต้องการกำลังประมวลผลและทรัพยากรคอมพิวเตอร์เพิ่มขึ้นตามไปด้วย

แม้โมเดลแบบเปิดน้ำหนักจะเปิดโอกาสให้ประเทศที่มีข้อจำกัดด้านทรัพยากรสามารถนำเทคโนโลยีที่มีอยู่แล้วมาพัฒนาระบบของตนเองได้ แต่การให้บริการเอไออย่างมีประสิทธิภาพและรองรับการใช้งานในระดับประเทศยังต้องอาศัยทั้งฮาร์ดแวร์ ระบบจัดเก็บข้อมูล และศูนย์ข้อมูลที่เหมาะสม

38 North ประเมินว่า ในระยะต่อไปน่าจะมีความเคลื่อนไหวเพิ่มเติมเกี่ยวกับการพัฒนาและนำเอไอมาใช้งานในเกาหลีเหนือ แต่ข้อจำกัดด้านโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะการขาดศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ อาจเป็นอุปสรรคต่อการนำโมเดลเอไอที่มีความสามารถสูงที่สุดมาใช้งานและขยายบริการได้อย่างเต็มรูปแบบ

อ้างอิง: 38 North