บทเรียนจากความล้มเหลวในการพัฒนาระบบให้เช่าจักรยานสาธารณะ “โจ เซียะ” สตาร์ทอัพแดนมังกรพลิกมุมเปลี่ยนจักรยานธรรมดาๆ ให้มีความเป็นอัจฉริยะด้วยการติดตั้งอุปกรณ์ไฮเทคต่างๆ ที่ช่วยตอบโจทย์บริการรูปแบบนี้อย่างสมบูรณ์มากขึ้น
“โมไบค์” จักรยานอัจฉริยะถูกขนส่งจากเมืองจีนมาให้บริการในไทยในช่วงตุลาคมนี้ นำร่อง 400 คันที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ก่อนขยายทั่งกรุงเทพฯ อ้างอิงพิกัดห้างสรรพสินค้าเครือเซ็นทรัล
โมไบค์ เพื่อไทยสีเขียว
“เราเริ่มพัฒนาจักรยานอัจฉริยะในปี 2558 ใช้เวลาปีครึ่งกว่าระบบจะใช้งานได้ตามเป้าหมาย เริ่มตั้งแต่การออกแบบโดยโครงสร้างเป็นอะลูมิเนียมกันสนิม น้ำหนักเบา ระบบขับเคลื่อนแบบไร้โซ่ ยางไร้ลมที่ไม่มีวันแบน ดิสก์เบรกที่ทนทานไม่ต้องซ่อมนานถึง 4 ปี” โจ เซียะ ผู้ก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหารฝ่ายเทคโนโลยี โมไบค์ กล่าว
ไฮไลท์ต่อมาคือ การติดตั้งเทคโนโลยีขั้นสูงมากมายที่เป็นลิขสิทธิ์เฉพาะของโมไบค์ ทั้งระบบล็อกอัจฉริยะที่มีลักษณะพิเศษเฉพาะตัวโดยล็อคและปลดล็อคผ่านการสแกนคิวอาร์โค้ดหรือแอพพลิเคชันในสมาร์ทโฟน ระบบจีพีเอสและเครือข่ายโมไบค์อินเทอร์เน็ตออฟธิงส์ (IoT) ซึ่งยังไม่เคยมีผู้ให้บริการจักรยานสาธารณะใดทำมาก่อน
ทั้งนี้ โจ เซียะยังมองโซลูชั่นไว้อย่างครอบคลุม ระบบของโมไบค์สามารถกำหนดพื้นที่การใช้งานได้อย่างดี หากขี่ออกนอกพื้นที่กำหนดก็จะล็อกตัวเองอัตโนมัติ ในขณะเดียวกันก็ป้องกันการขโมยได้ด้วยเซนเซอร์ตรวจจับความเร็วที่หากพบว่า มีอัตราความเร็วเกิน 50 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ก็จะส่งสัญญาณเตือนผู้ดูแลให้ตรวจสอบ
โมไบค์ยังเป็นผู้บุกเบิกการใช้เทคโนโลยีจีพีเอสติดตามและตรวจสอบสถานะจักรยานแต่ละคัน เพื่อนำมาวิเคราะห์ปริมาณและเส้นทางคมนาคมต่างๆ แล้วนำมาจัดสรรให้เหมาะสมกับความต้องการใช้งานในพื้นที่ เพื่อช่วยแก้ปัญหาความไม่เพียงพอของยานพาหนะในช่วงจุดเชื่อมต่อระหว่างการขนส่งมวลชนจนถึงจุดหมายปลายทาง
แม้ในภาพรวม ไทยอาจจะยังไม่พร้อมสำหรับบริการจักรยานสาธารณะ แต่นายเซียะมองว่า เป็นการเริ่มต้นที่ท้าทาย โดยต้องเริ่มจากการให้ความรู้ และนำร่องใช้งานในพื้นที่ที่เหมาะสม ซึ่งก็คือมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) วิทยาเขตบางเขน เพื่อให้บุคลากรภายในและผู้มาเยือนสามารถเดินทางภายในมหาวิทยาลัยได้อย่างสะดวก
ในเฟสแรกจะจัดเตรียมโมไบค์ 360 คัน ใน 23 จุดทั่วมหาวิทยาลัย จะพร้อมให้บริการในช่วงเดือนตุลาคมที่จะถึงนี้ ด้วยโปรโมชันปั่นฟรี 2 เดือน หลังจากช่วงโปรโมชันแล้วจะคิดอัตราค่าบริการ 10 บาทต่อ 30 นาที
นำร่อง มก. ก่อนขยายสู่เซ็นทรัล
นายจงรัก วัชรินทร์รัตน์ รักษาการแทนอธิการบดี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าวว่า ม.เกษตรฯ เป็นมหาวิทยาลัยแห่งจักรยานอยู่แล้ว นิสิตและบุคลากรเจ้าหน้าที่ต่างใช้กันแพร่หลาย และปัจจุบันก็ยังมีบริการยืมจักรยานในโครงการพี่ให้น้อง ซึ่งรุ่นพี่ที่เรียนจบไปแล้วจะซื้อจักรยานมอบให้กับมหาวิทยาลัยเพื่อให้รุ่นน้องมายืมใช้สัญจรภายในพื้นที่มหาวิทยาลัย โดยการยืมคืนจะเป็นระบบจดชื่อนิสิตและเลขจักรยาน มีบริการอยู่ 3 จุด
“จักรยานมีจำนวนไม่เพียงพอต่อความต้องการ จำนวนหนึ่งก็ชำรุดไม่พร้อมใช้งาน เช่น ยางแบน โซ่หลุดขาด ขณะที่่ร้านซ่อมมีเพียงแห่งเดียวในมหาวิทยาลัย ดังนั้น ความร่วมมือกับโมไบค์จึงเป็นทางเลือกให้กับนิสิตและบุคลากรที่จะใช้จักรยานสัญจร อีกทั้งตอกย้ำความเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว มหาวิทยาลัยดิจิทัลที่ใช้ IoT อย่างแท้จริง รวมถึงสนับสนุนสตาร์ทอัพที่จะเป็นแรงกระตุ้นนิสิตให้สนใจที่จะสร้างธุรกิจสตาร์ทอัพอีกด้วย”
หลังจากนำร่องให้บริการภายในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์แล้ว เซียะมีแผนการที่จะขยายจุดบริการจักรยานอัจฉริยะตามเมืองต่างๆ ทั่วประเทศ รวมถึงในพื้นที่ของศูนย์การค้าเครือเซ็นทรัลพัฒนา ซึ่งจะเป็นศูนย์การค้าแห่งแรกที่มีการให้บริการโมไบค์นี้
“เราเชื่อว่า นวัตกรรมนี้เป็นการสร้างมูลค่าทั้งทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมให้กับโลก ขณะเดียวกันก็ตอบโจทย์ประเทศไทยทางด้านสมาร์ทซิตี้ตามยุทธศาสตร์ไทยแลนด์ 4.0 อีกด้วย” โจ เซียะ กล่าว
// ล้อมกรอบ ////
ลดใช้รถยนต์2.5แสนคัน/ปี
๐ ปัจจุบันโมไบค์ให้บริการทั่วประเทศจีน สิงคโปร์ อิตาลี ญี่ปุ่นและสหราชอาณาจักร ครอบคลุม 160 เมืองทั่วโลก มีจักรยานอัจฉริยะรวมทั้งหมดกว่า 7 ล้านคัน ผู้ใช้งานมากกว่า 25 ล้านครั้งต่อวัน
๐ จากการเก็บข้อมูลตั้งแต่เปิดตัวครั้งแรกปี 2559-ปัจจุบัน พบมีการใช้โมไบค์ปั่นไปแล้วกว่า 5.6 พันล้านกิโลเมตร ลดการเกิดก๊าซเรือนกระจก 1.26 ล้านตัน ลดการใช้รถยนต์กว่า 2.5 แสนคันต่อปี





