พลังงานทดแทนจากฮาวาย

พลังงานทดแทนจากฮาวาย

ครูไทย ลาว ฮาวาย กับความก้าวหน้าการทดลองใช้หลักสูตรพลังงานทดแทนของฮาวาย ผ่านเตาอบพลังงานแสงอาทิตย์ เครื่องทำน้ำร้อนพลังงานแสงอาทิตย์

ครูไทย ลาว ฮาวาย กับความก้าวหน้าการทดลองใช้หลักสูตรพลังงานทดแทนของฮาวาย

พลังงานทดแทนเป็นเรื่องที่หลายประเทศให้ความสำคัญมาก ประเทศไทยเองหากจะเริ่มตื่นตัวในเรื่องนี้ ก็อาจต้องปูพื้นฐานความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องพลังงานทดแทน ตั้งแต่ระดับโรงเรียน

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) สาขาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมโลก ได้ร่วมกับ Maui Economic Development Board (MEDB) หน่วยงานที่พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้พลังงานทดแทนจากมลรัฐฮาวาย ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ทดลองใช้หลักสูตรพลังงานทดแทนของฮาวาย

โดยมีโรงเรียนที่ร่วมโครงการจากประเทศไทย จำนวน 4 โรงเรียน คือ โรงเรียนลำปางกัลยาณี จังหวัดลำปาง โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) กรุงเทพมหานคร โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย ชลบุรี จังหวัดชลบุรี และโรงเรียนบ้านท่ากลอย (ทรัพย์กมลประชาสรรค์) จังหวัดฉะเชิงเทรา โรงเรียนจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว 1 โรงเรียน คือ School for Gifted and Ethnic Students, National University of Laos เวียงจันทน์ และโรงเรียนจากมลรัฐฮาวาย สหรัฐอเมริกา 3 โรงเรียน คือ Innovations Public Charter School, Kalanianaole School และ Kihei Public Charter School

ล่าสุด สสวท. ได้จัดการประชุมนำเสนอผลการทดลองใช้หลักสูตรพลังงานทดแทนขึ้น ขึ้นเมื่อช่วงต้นเดือนเมษายน 2557 ที่ผ่านมา ณ โรงแรม S31 กรุงเทพฯ โดยมีคุณครูและนักเรียนจากโรงเรียนที่เข้าร่วมการทดลองใช้หลักสูตรนี้นำเสนอความก้าวหน้าในการทดลองใช้หลักสูตรด้วย

นางปาริฉัตร พวงมณี ผู้อำนวยการสาขาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม กล่าวว่า หลักสูตรพลังงานทดแทนของฮาวายนี้ เป็นหลักสูตรที่ส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจพลังงานทดแทน ที่เป็นพลังงานหมุนเวียน โดยเน้นพลังงานแสงอาทิตย์ และพลังงานลม กิจกรรมการเรียนรู้ต่าง ๆ ในหลักสูตรนี้ เช่น เตาอบพลังงานแสงอาทิตย์ เครื่องทำน้ำร้อนพลังงานแสงอาทิตย์ เซลล์แสงอาทิตย์ พลังงานไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ การสำรวจการใช้พลังงาน เป็นต้น

“ จากการติดตามสังเกตการทำกิจกรรมของนักเรียนในแต่ละโรงเรียน พบว่า นักเรียนได้เรียนรู้เกี่ยวกับพลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม ผ่านการลงมือปฏิบัติทั้งในห้องเรียนและนอกห้องเรียน ท้าทายความคิดในการสืบเสาะหาความรู้ด้วยตัวเอง นักเรียนสนุกกับการลงมือทำกิจกรรม มีกระบวนการทำงานเป็นกลุ่ม สามารถตั้งคำถาม ออกแบบวิธีการหาคำตอบ และสร้างสรรค์วิธีการนำเสนอผลงาน การเรียนรู้ของนักเรียนด้วยวิธีนี้ ครูมีบทบาทเป็นผู้อำนวยความสะดวกในการทำกิจกรรม และช่วยนักเรียนลงข้อสรุปในสิ่งที่นักเรียนค้นพบ และกระตุ้นให้นักเรียนตั้งคำถามเพื่อจะหาคำตอบต่อไป ”

นางสาวเมลดา ยมจินดา คุณครูผู้สอนวิชาวิทยาศาสตร์ โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย ชลบุรี จังหวัดชลบุรี กล่าวว่า

“ หลังจากที่ได้เข้าอบรมหลักสูตรพลังงานทดแทนที่ สสวท. ก็ได้กลับไปศึกษาหลักสูตร อุปกรณ์ประกอบการเรียนการสอนต่าง ๆ แต่เนื่องจากเป็นหลักสูตรใหม่และอยู่ในขั้นทดลองใช้ จึงได้ไปคุยกับฝ่ายวิชาการขอให้เปิดเป็นคอร์สพิเศษ เหมือนเป็นชุมนุมเพิ่มเติม สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ครั้งละ 1 ชั่วโมง เลือกห้องที่จะใช้ทดลอง เป็นชั้นม.2 เพราะนักเรียนห้องนี้มีความกระตือรือร้น อยากเรียนรู้อะไรใหม่ ๆ หลังจากทดลองสอนไประยะหนึ่ง รู้สึกว่านักเรียนให้ความสนใจดีมาก บางครั้งเลยเวลาของคอร์สพิเศษก็มี แต่ปัญหาอยู่ตรงที่เวลาน้อย บางอย่างเป็นการออกแบบ กระบวนการต่าง ๆ ต้องใช้เวลาพอสมควร ”

ในเทอมหน้ามีการวางแผนว่าจะนำหลักสูตรพลังงานทดแทนไปใช้โดยมีการให้เกรด แทรกไว้ในบทเรียนของชั้น ม.1 ในวิชาสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ และ ชั้นม.3 ก็จะนำไปแทรกในหน่วยพลังงาน ได้นำอุปกรณ์ไปแนะนำกับครูในกลุ่มสาระ และแนะนำการนำไปใช้ประกอบการสอน โดยจะช่วยดูแลการยืมและการนำอุปกรณ์ไปใช้สำหรับคุณครู

นายชลอ ประชุมฉลาด คุณครูผู้สอนวิชาวิทยาศาสตร์ โรงเรียนลำปางกัลยาณี จังหวัดลำปาง บอกกับเราว่า หลักสูตรพลังงานทดแทนของโรงเรียนมีอยู่แล้ว การทดลองสอนจึงต้องขอแบ่งเวลาจากวิชาอื่นที่มีเวลาเหลือ ส่วนวันนี้ก็มานำเสนอว่า เมื่อโรงเรียนนำไปใช้แล้วเกิดผลอย่างไร หลักสูตรนี้ใช้เวลา 1 ภาคเรียน ลองเอาผลการเรียนรู้มาแชร์กัน ว่าแต่ละแห่งเมื่อนำกิจกรรมนี้ไปใช้แล้วได้ผลอย่างไรบ้าง ความเป็นไปได้ในการใช้หลักสูตรนี้ในอนาคต

หลักสูตรนี้มีหนังสือประกอบหลักสูตร พร้อมอุปกรณ์ประกอบการเรียนการสอน อย่างอุปกรณ์ที่เอามานำเสนอในวันนี้ เป็นชุดอุปกรณ์เครื่องทำน้ำร้อนจากพลังงานแสงอาทิตย์ โดยประยุกต์ใช้อุปกรณ์นี้กับเรื่องการดูดกลืนแสงสี ในวิชาวิทยาศาสตร์ชั้น ม.2 และคิดว่าจะสามารถเปิดเป็นวิชาเลือกในโรงเรียนได้ อาจจะเป็นสาระเพิ่มเติม เพราะจากผลการทดลองนำหลักสูตรไปใช้ก็รู้สึกว่าเห็นผลที่ดี นักเรียนได้เล่น ได้ทดลองทำอะไรสนุก ๆ แบบนี้ก็จะชอบอยู่แล้ว

เด็กหญิง ปาลิตา กุญชร นักเรียนชั้น ม.2 โรงเรียนลำปางกัลยาณี จังหวัดลำปาง เจ้าของโครงงาน เรื่อง การเปรียบเทียบสีของสายยาง ที่มีผลต่ออุณหภูมิของน้ำ ในเครื่องทำน้ำร้อนพลังงานแสงอาทิตย์ และ เรื่องการศึกษาเปรียบเทียบความสามารถในการเก็บรักษาอุณหภูมิน้ำร้อนจากแสงอาทิตย์ของวัสดุต่างชนิดกัน ซึ่งได้มาร่วมนำเสนอผลงานในงานนี้ด้วย เล่าให้เราฟังว่า

“ จากการทดลองเรียนหลักสูตรพลังงานทดแทน เรียนรู้การใช้อุปกรณ์ต่าง ๆ ของหลักสูตร ก็ได้นำมาต่อยอด เป็น 2 โครงงาน เรื่องแรกเป็นการทดสอบว่าสายยางจะมีผลต่ออุณหภูมิของน้ำร้อนหรือไม่ ใช้สายยางสีแดง สีดำ และแบบใส ซึ่งผลที่ได้ ข้อสรุปคือ สีดำจะทำให้น้ำมีอุณหภูมิสูงขึ้นมากที่สุดในเวลาเท่า ๆ กัน และเชื่อมโยงมายังอีก 1 เรื่องคือ อุปกรณ์เก็บอุณหภูมิน้ำร้อน ทดสอบว่าอุปกรณ์ใดจะสามารถเก็บความร้อนของน้ำได้ดีที่สุด โดยมีกระป๋องอลูมิเนียมห่อด้วยแผ่นฟอยล์ อันต่อมาห่อด้วยโฟมและฟอยล์ และอันสุดท้ายห่อด้วยกระดาษและฟอยล์ จากการได้ทำกิจกรรมนี้ทำให้เราได้คิดเพิ่มเติมตามความสนใจ จึงรู้สึกสนุกและอยากเรียนเพิ่มเติมในเรื่องอื่น ๆ อีก ”

------------------------------------------------------------------------

รัชนันท์ เพชรจำนงค์ ส่วนประชาสัมพันธ์ สสวท. / รายงาน