ข่าวดี...จุลินทรีย์ลดน้ำหนัก

ความอ้วน เป็นปัญหาใหญ่ของคนทั่วโลกในสมัยนี้ ไม่ใช่เพียงแต่ผู้หญิงเท่านั้น แต่ผู้หญิงมักมีปัญหามากกว่าผู้ชาย เมื่อเธอมองกระจกเมื่อไหร่ เธอจะเห็นตัวเองอ้วนกว่าความเป็นจริงอยู่เสมอ ไม่ว่าเธอจะอยู่ในน้ำหนักที่พอดีแล้วหรือน้ำหนักที่เกินมาตรฐานเมื่อเปรียบเทียบกับส่วนสูง พวกเธอจึงสรรหาสารพัดวิธี ที่จะทำให้พวกเธอดูสวยสมส่วนในสายตาของพวกเธอเอง

ดังนั้นการค้นหาวิธีลดน้ำหนักและทำให้มีน้ำหนักที่พึงพอใจอยู่เสมอ โดยเฉพาะถ้าไม่ต้องออกกำลังกายด้วยแล้วละก็ไม่ว่ายุคใดสมัยใด ศาสตร์แห่งการลดน้ำหนัก และการค้นคว้าเกี่ยวกับการลดน้ำหนักนั้นเป็นที่สนใจต่อผู้คนอยู่เสมอและเป็นธุรกิจหลายพันล้าน

หนึ่งในวิธีลดน้ำหนักที่ได้ผลคือ การผ่าตัดเย็บกระเพาะอาหารให้เล็กลง เพื่อให้เรากินอาหารได้ในปริมาณน้อยลง เรียกว่า Gastric bypass surgery แต่เมื่อไม่นานมานี้กลุ่มนักวิจัยโครงการร่วมมือกันจากมหาวิทยาลัย Harvard และมหาวิทยาลัยแห่งมลรัฐวอชิงตันที่เมือง Seattle ได้ทำการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับจุลินทรีย์ตัวเล็กๆ ที่อาศัยอยู่ในการเพาะอาหารและลำไส้ของผู้ที่ได้รับการผ่าตัดเย็บกระเพาะว่า อาจเป็นสาเหตุในการทำให้น้ำหนักลดหรือทำให้น้ำหนักเพิ่มได้ นอกเหนือจากการที่กระเพาะของพวกเขาเหล่านั้นเล็กลงอย่างเดียว

การวิจัยครั้งนี้ได้แบ่งหนูทดลองออกเป็น 3 กลุ่มกล่าวคือ กลุ่มแรกเป็นกลุ่มที่จะให้อาหารที่อุดมไปด้วยไขมันกับหนูทดลอง กลุ่มที่สองคือกลุ่มที่ได้รับการฝ่าตัดเย็บกระเพาะ โดยกลุ่มนี้จะให้กินอาหารตามที่ต้องการ และกลุ่มสุดท้ายกลุ่มที่ 3 ที่ได้รับการผ่าตัดเย็บกระเพาะแต่ให้อาหารน้อยมากแค่เพียงพอกับกิจกรรมประจำวันต่างๆ

ผลออกมาว่าน้ำหนักของกลุ่มที่ 2 และกลุ่มที่ 3 มีการลดลงของน้ำหนักได้ในปริมาณที่ใกล้เคียงกันมาก ดังนั้น การจำกัดอาหารหรืออดอาหารเพื่อผอมนั้นไม่ได้ผลเป็นที่น่าพอใจ

ในขณะนี้ทีมวิจัยกำลังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาค้นคว้าว่า จุลินทรีย์ชนิดใดบ้างที่จะทำให้ลดน้ำหนักได้บ้าง จากการศึกษาพบว่า หนูที่ผ่านการผ่าตัดเย็บกระเพาะจะมีการเพิ่มสูงขึ้นของแบคทีเรียชนิด Verrucomicrobia และ Gammaproteobacteria คล้ายกับที่พบในคนที่ผ่านการผ่าตัดเย็บกระเพาะ ดังนั้นจึงทำการทดลองเอาแบคทีเรียดังกล่าวจากหนูที่ผ่านการผ่าตัดไปไว้ในกระเพาะของหนูทดลองปกติ พบว่าหนูที่ได้รับแบคทีเรียมีน้ำหนักลดลง จึงสรุปได้ว่า แบคทีเรียมีส่วนสำคัญต่อการที่หนูมีน้ำหนักลดลง

ดังนั้น อีกไม่นานอาจจะมีข่าวดีสำหรับผู้ที่ต้องการลดน้ำหนัก อาจจะไม่ต้องพึ่งยาลดน้ำหนักที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ซึ่งจะไปกดระบบประสาทไม่ให้อยากอาหาร แต่จะกินจุลินทรีย์เหล่านี้แทน ต่ออย่างไรก็ตามยังต้องศึกษาต่อปอีกว่า เจ้าแบคทีเรียเหล่านี้ไปมีส่วนช่วยทำให้น้ำหนักร่างการลดได้อย่างไร มีผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาวหรือไม่ ดังนั้นระหว่างรอผลการวิจัย พวกเรางานวิจัยคงต้องฝึกตนเองให้เป็นนิสัยการกินที่ดี พร้อมทั้งยังต้องออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ รอข่าวดีนะครับ

*ดร. อดิสร เตือนตรานนท์
ผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการนาโนอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องกลจุลภาค
ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ
เมธีวิจัย สกว. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
[email protected]